Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 marca 2009 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gdańsku złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość (określając go wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego) między Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gdańsku a Kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sadkach przez wskazanie Wójta Gminy Sadki jako organu właściwego do załatwienia sprawy T. M. zam. Sadki ul. [...] z wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sadkach (GOPS) postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] przekazał Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Gdańsku (MOPS) do załatwienia według właściwości wniosek T. M. o umieszczenie go w domu pomocy społecznej z uwagi na fakt jego zamieszkiwania przez ponad 37 lat w Gdańsku oraz tymczasowy meldunek w Hotelu [...] w Gdańsku. Jednocześnie Kierownik GOPS w Sadkach wskazał, że T. M. znalazł się na terenie gminy Sadki przypadkowo w związku z nagłą chorobą i związanym z tym pobytem w szpitalu.
Wnioskodawca nie zgadzając się z tym postanowieniem podniósł, że z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia [...] sierpnia 2008 r. w Złotowie wynika, iż właścicielem domu, w którym T. M. jest obecnie zameldowany, jest jego siostra i to ona złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Sadkach wniosek o umieszczenie brata w domu pomocy społecznej. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych decyzje w sprawach świadczeń wydają i świadczenia te wypłacają organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Z zebranej dokumentacji wynika, iż T. M. pobiera świadczenie emerytalne z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy, któremu podlega Inspektorat w Nakle nad Notecią obejmujący swoim zasięgiem terytorialnym gminę Sadki. Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla osoby w dniu kierowania, zaś właściwą gminę wskazuje art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy, który wskazuje, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Jednocześnie Dyrektor MOPS w Gdańsku wskazał, że z dokumentacji przekazanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Złotowie wynika, że T. M. chciał być skierowany do domu pomocy społecznej w pobliżu Sadek.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Gdańsku uznał się niewłaściwym do rozpoznania w/w wniosku i przekazał go do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Sadkach. Na powyższe postanowienie Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Sadkach złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku zażalenie. Kolegium postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia GOPS w Sadkach, a następnie w dniu [...] lutego 2009 r. wydało postanowienie o stwierdzeniu nieważności postanowienia MOPS w Gdańsku w sprawie przekazania wniosku T. M. do rozpatrzenia GOPS w Sadkach, wskazując, że jeżeli organ, któremu zostało przekazane podanie uzna, że nie jest organem właściwym do jego rozpoznania, to powinien wystąpić do sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sadkach w odpowiedzi na wniosek wskazał, że spór kompetencyjny toczący się na podstawie art. 22 k.p.a. został już rozstrzygnięty postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] maja 2004 r. w którym do załatwienia tej sprawy wyznaczono Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Starogardzie Gdańskim. Podniósł również, że z pisma ZUS Oddział w Bydgoszczy – Inspektorat Nakło n/Notecią z dnia [...] maja 2009 r. wynika, emerytura Pana T. M. od [...] lipca 2004 r. była wysyłana na adres: [...] Gdańsk, [...], a dopiero od miesiąca kwietnia 2008 r. do chwili obecnej świadczenie to jest przekazywane na adres: [...] Sadki, ul. [...]. Wobec faktu, że w przedmiotowej sprawie T. M. od 1971 r., a więc od ponad 36 lat, mieszkał w Gdańsku i nie utrzymywał żadnych kontaktów z rodziną, należy uznać, że jego głównym ośrodkiem aktywności życiowej - wbrew stanowisku wnioskodawcy - nie mogą być Sadki lecz miasto Gdańsk. W konsekwencji wskazanie Dyrektora MOPS w Gdańsku, jako właściwego dla rozpoznania sprawy z wniosku T. M. o skierowanie do domu pomocy społecznej, jest w pełni zasadne.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gdańsku ustosunkował się argumentów zawartych w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Poinformował, że MOPS w Gdańsku nie jest w posiadaniu żadnego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 maja 2004 r. rozstrzygającego jakoby przedmiotowy spór. Jednocześnie ponowił swoje stanowisko że dla ustalenia miejsca zamieszkania, poza określeniem, w jakiej miejscowości osoba przebywa, zgodnie z art. 25 kodeksu cywilnego, istotne jest również określenie zamiaru stałego pobytu, a z dokumentacji przekazanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Złotowie jasno wynika, iż T. M. chciał być skierowany do domu pomocy społecznej w pobliżu Sadek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na gruncie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie budzi wątpliwości fakt, że T. M. zamieszkuje aktualnie (od kwietnia 2008 r.) na terenie gminy Sadki, że posiada tu rodzinę (siostrę), u której mieszka i gdzie jest aktualnie zameldowany (Sadki, ul. [...]) oraz że jego wolą jest skierowanie do domu pomocy społecznej w pobliżu aktualnego miejsca zamieszkania czyli miejscowości Sadki. W oparciu zatem o te dane można jednoznacznie określić główny ośrodek życiowy T. M. oraz jego zamiar stałego pobytu. Ubocznie należy wskazać także na fakt, iż od kwietnia 2008 r. pobiera on świadczenia emerytalne z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy, któremu podlega Inspektorat w Nakle, obejmujący swym zasięgiem gminę Sadki.
Nie ma natomiast znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu o właściwość powód dla którego zainteresowany znalazł się na terenie gminy Sadki, także w kontekście wskazanej przez Wójta Gminy Sadki przypadkowości tego zdarzenia, spowodowanego nagłą chorobą oraz związanym z nią pobytem w szpitalu. Nie jest istotny także w tym kontekście fakt uprzedniego zamieszkiwania zainteresowanego na terenie gminy Gdańsk przez ponad 36 lat, w sytuacji, gdy miało to miejsce przed przeniesieniem się zainteresowanego do Sadek w kwietniu 2008 r. (dotyczy to także przekazywania do marca 2008 r. emerytury na adres w Gdańsku) oraz rodzaj kontaktów z rodziną lub brak tych kontaktów (co podnosi Wójt Gminy Sadki) w tym okresie.
Przepis art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wskazuje w kwestii skierowania do domu pomocy społecznej (oraz ustalenia opłaty za pobyt w takim domu) na właściwość organu gminy właściwej dla zainteresowanego w dniu jej kierowania. Z kolei art. 101 ust. 1 tej ustawy określa powyższą właściwość gminy na podstawie miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o dane świadczenie.
Biorąc pod uwagę fakt, że wniosek T. M. datowany jest na [...] lipca 2008 r., wobec braku wątpliwości co do miejsca zamieszkania T. M. w Sadkach przy ul. [...], mającego miejsce zarówno w lipcu 2008 r. (data złożenia wniosku) jak i aktualnie (jest tam bowiem obecnie zameldowany), gminą właściwą na gruncie powyższych przepisów jest gmina Sadki.
Nie jest trafna argumentacja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sadkach, wskazująca na dokonane już rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu o właściwość postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Ocena taka wynika z wydania postanowienia przez to Kolegium w dniu [...] stycznia 2009 r., na mocy którego dokonano sprostowania uzasadnienia postanowienia tego Kolegium z dnia [...] października 2008 r. poprzez stwierdzenie, że omyłkowo wpisanie zostało zdanie o wiążącym charakterze postanowienia z dnia [...] maja 2004 r. w kontekście przedmiotowego sporu o właściwość.
W świetle wyżej przytoczonych argumentów należało uznać, że w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej w postaci skierowania do domu pomocy społecznej T. M. organem właściwym jest Wójt Gminy Sadki (Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sadkach), będący organem władzy na terenie gminy, w której T. M. mieszka od kwietnia 2008 r.
Biorąc to pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji postanowienia.