Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2015 r. Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość miejscową pomiędzy Prezydentem Miasta Dąbrowa Górnicza a Wójtem Gminy Brenna dotyczącą sprawy umieszczenia Z. D. w domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: W dniu 23 grudnia 2014 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dąbrowie Górniczej wpłynęło zawiadomienie Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Brennej o przekazaniu wniosku (z dnia 20 listopada 2014 r.) pełnomocnika Z. D. o umieszczenie jej w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w Brennej, w którym GOPS w Brennej uznał się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy.
W uzasadnieniu zawiadomienia Kierownik GOPS w Brennej powołał się na definicję miejsca zamieszkania zawartą w art. 25 k.c., zgodnie z którą miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z załączonych do zawiadomienia dokumentów wynikało, że zainteresowana została umieszczona w DPS w Brennej gdyż tam było wolne miejsce i – jak wynika z jej oświadczenia - ma zamiar zamieszkać w Brennej na stałe (oświadczenie Z. D. z 06.11.2014 r. oraz pismo pełnomocnika zainteresowanej z [...].11.2014 r.).
W ocenie MOPS w Dąbrowie Górniczej o właściwości GOPS w Brennej do rozpatrzenia sprawy skierowania Z. D. przemawia fakt, iż strona fizycznie przebywa na terenie Gminy Brenna z zamiarem stałego pobytu (oczekuje skierowania do DPS "[...]" w Brennej). W okolicach Brennej korzysta również z porad lekarskich. Powyższe potwierdza również dołączona do akt sprawy kserokopia umowy zawartej w dniu [...].11.2014 r. na czas nieokreślony pomiędzy NZOZ [...] a A. S. (pełnomocnikiem zainteresowanej) w przedmiocie zapewnienia Z. D. usług polegających na zapewnieniu całodziennego wyżywienia, opieki, utrzymania higieny i czystości.
Mając powyższe na względzie, Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i wskazanie Gminy Brenna jako organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Brenna wniósł o ustalenie, że organem właściwym w sprawie umieszczenia Z. D. w domu pomocy społecznej pozostaje Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza.
Wskazał na treść art. 25 k.c. i wynikający z orzecznictwa pogląd, że na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy, które muszą występować łącznie, a mianowicie przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego tam pobytu. W ocenie Wójta Gminy Brenna, z zebranych informacji wynika, że Z. D. z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia z pomocą rodziny została umieszczona na podstawie umowy cywilno-prawnej w niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej [...] w Brennej. Wybór ww. placówki zgodnie z uzasadnieniem wniosku strony podyktowany był wyłącznie wolnym miejscem w DPS [...] i koniecznością szybkiego zapewnienia całodobowej opieki.
Podczas przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, iż zainteresowana oczekuje umieszczenia w domu pomocy społecznej, a na terenie gminy Brenna znalazła się tylko czasowo w celu zabezpieczenia życia w sytuacji nagłego pogorszenia zdrowia.
Zdaniem organu, trudno w danej sytuacji twierdzić, iż Z. D. zamieszkała w ww. placówce z zamiarem stałego pobytu i do gminy Brenna przeniosła swoje centrum życiowe, oraz ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów, gdyż zmusiła ją do tego sytuacja zdrowotna a nie chęć zamieszkania na terenie gminy Brenna.
Wójt Gminy Brenna podkreślił również, iż wskazanie gminy Brenna jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy jest sprzeczne z elementarnymi zasadami sprawiedliwości i współżycia społecznego. Jeżeli bowiem osoba całe życie mieszkała w określonej miejscowości, a następnie z uwagi na potrzebę całodobowej opieki trafia do niepublicznego domu pomocy społecznej należałoby jako organ właściwy wskazać gminę według miejsca zamieszkania wynikającego z zameldowania na pobyt stały, a nie według pobytu danej osoby. Konsekwencją odmiennego rozwiązanie jest to, iż gmina właściwa według miejsca pobytu zostaje zobligowana do ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej osób, które nigdy nie były mieszkańcami gminy, a tylko znalazły się na jej terenie z przyczyn zdrowotnych, gdyż akurat w danej placówce było wolne miejsce pobytu.
W związku z powyższym Wójt Gminy Brenna nie uznał się organem właściwym do rozpoznania wniosku i przekazał go do rozpatrzenia przez miasto Dąbrowa Górnicza.
Przed rozpoznaniem wniosku do akt sprawy wpłynęło pismo MOPS Dąbrowa Górnicza zawierające jako załącznik m.in. kserokopię umowy z dnia [...] stycznia 2015 r. o świadczenie usług w Domu Pomocy Społecznej:[...]" w Brennej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Żądanie dotyczy rozstrzygnięcia sporu o właściwość, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.). Zgodnie z art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a., do rozstrzygania tych sporów stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Natomiast zgodnie z art. 64 § 3 ustawy p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Na podstawie zaś art. 161 § 1 powoływanej ustawy, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:
- 1. jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę,
- 2. w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania,
- 3. gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Postępowanie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość staje się więc bezprzedmiotowe, gdy istniejący w chwili wszczęcia postępowania spór o to, kto jest właściwy do załatwienia sprawy administracyjnej przestał istnieć, również z tej przyczyny, że wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy nie jest już konieczne z uwagi na fakt, iż zainteresowana – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – na podstawie umowy cywilnoprawnej ma już zapewnione świadczenia i przebywa w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w Brennej. Ze wskazanej powyżej umowy wynika, że została ona zawarta na czas nieoznaczony, a DPS zobowiązał się do zapewnienia zainteresowanej Z. D. usług w zakresie potrzeb bytowych i opiekuńczych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.