Uzasadnienie
Burmistrz Biecza, reprezentowany przez Kierownika Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., wnioskiem z dnia 13 marca 2012 r. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Burmistrzem Biecza a Burmistrzem Miasta i Gminy Piaseczno w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. K. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup leków.
Wniosek ten został przedstawiony w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] lutego 2012 r. K. K. zgłosiła ustny wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków. Wskazała w nim adres czasowego pobytu w P. oraz adres zameldowania na terenie Gminy B. Jednocześnie oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który mieszka na terenie Gminy B., a w P. przebywa czasowo, mieszkając u córki. Pobyt w P. traktuje jako czasowy, spowodowany opieką nad dziećmi córki oraz leczeniem. Na tej podstawie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. pismem z dnia 21 lutego 2012 r. przekazał aktami do Ośrodka Pomocy Społecznej w B., uznając się tym samym za niewłaściwy w tej sprawie.
Kierownik Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działający z upoważnienia Burmistrza Biecza, we wniosku stwierdził, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W ocenie organu miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest miasto P., w którym przebywa od 2007 r., a do K. przyjeżdża jedynie dwa razy do roku. To właśnie w P. skupia się jej obecne życie, w tym załatwianie bieżących spraw oraz korzystanie z opieki zdrowotnej. Według utrwalonej już praktyki oraz stanowiska orzecznictwa sam fakt zameldowania nie przesądza ani nie decyduje o miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o pomoc.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Dyrektor Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działający w imieniu Burmistrza Miasta i Gminy Piaseczno wniósł o jego oddalenie. Podał, że w przedmiotowej sprawie właściwość Burmistrza Biecza nie budzi wątpliwości. Sama wnioskodawczyni deklaruje, że jej miejscem zamieszkania jest Gmina B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne rozpoznają na mocy art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj. z 14 marca 2012 r., poz. 270 - dalej powoływana jako P.p.s.a.), spory o właściwość oraz spory kompetencyjne. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi (art. 22 § 1 k.p.a.), natomiast spór kompetencyjny między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 22 § 2 k.p.a.). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie powstał spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Biecza a Burmistrzem Miasta i Gminy Piaseczno w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. K. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup leków.
Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o takie świadczenie. Powyższa ustawa nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". Dlatego też, wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, uwzględnić należy regulację zawartą w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r -Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz.93 ze zm.). Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Tym samym o miejscu zamieszkania w świetle wyżej wymienionego przepisu decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (wola stałego pobytu), przy czym przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającej na ześrodkowaniu swoich czynności życiowych w danej miejscowości. W judykaturze przyjmuje się, że zamiar stałego pobytu musi być zobiektywizowany w tym sensie, że powinien on wynikać z takiego zachowania się osoby fizycznej, który wskazuje na rzeczywiste powiązanie jej działalności życiowej z określoną miejscowością. O zamiarze stałego pobytu można zatem mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym miejscem, gdzie koncentrują się aktualnie sprawy dorosłej osoby fizycznej.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że samo zameldowanie pod określonym adresem w danej miejscowości nie oznacza jeszcze zamieszkiwania w tej miejscowości w rozumieniu art.25 k.c., zatem adres zameldowania, nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizycznej.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że K. K. od 2007 r. zamieszkuje u córki na terenie Miasta i Gminy P., a do miejscowości K. na terenie Gminy B. przyjeżdża sporadycznie tylko dwa razy w roku. Okoliczności te świadczą, że aktywność życiowa K. K. aktualnie skoncentrowana jest w P., gdzie ona przebywa i mieszka od kilku lat, a takie mieszkanie i przebywanie ma cechy założenia tam ośrodka jej osobistych interesów. W czasie swej choroby ma zapewnioną opiekę ze strony córki mieszkającej w tej właśnie miejscowości. Ponadto mieszkając w P., korzysta ze specjalistycznej opieki medycznej w Warszawie i jest pod stałą kontrolą tamtejszych lekarzy. Z uwagi na powyższe przyjąć należy, iż przesłanki miejsca zamieszkania w rozumieniu powołanego art.25 k.c. spełnia aktualnie w odniesieniu do K. K. P. Należy podkreślić, że zamiar pobytu w miejscu zamieszkania nie jest równoważny z pragnieniem dożywotniego lub długoletniego przebywania w danej miejscowości, ani też z wolą zerwania wszelkich więzi z miejscem zameldowania.
Dlatego też na ocenę, jakie jest aktualne miejsce zamieszkania osoby fizycznej, nie ma wpływu okoliczność, że być może w przyszłości zmieni ona swoje miejsce zamieszkania i wróci do miejscowości, w której jest zameldowana.
Konkludując przyjąć zatem należy, że przebywanie w P. połączone ze ześrodkowaniem aktywności życiowej przez K. K. w tym mieście wskazuje na zamiar przebywania w nim, czyniąc z niego aktualne miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 kodeksu cywilnego. Skoro właściwość miejscową gminy zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a miejscem tym w rozpoznawanej sprawie jak wyżej wskazano jest P., to organem właściwym do rozpatrzenia wniosku K. K. z dnia 2 lutego 2012 r. jest Burmistrz Miasta i Gminy Piaseczno.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.