Uzasadnienie
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie, działając w imieniu Prezydent Miasta Szczecina, wnioskiem z dnia 21 marca 2016 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Szczecina a Prezydentem Miasta Gdańska poprzez wskazanie Prezydenta Miasta Gdańska jako organu właściwego do rozpoznania wniosku P.S. o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zdaniem wnioskującego organu, skoro P.S. nie miał miejsca zamieszkania, o jakim mowa w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. jedn. Dz. U z 2008 r., Nr 164 poz. 1027 ze zm., dalej w skrócie u.ś.o.z.), to organ właściwy miejscowo w sprawie potwierdzenia jego prawa do świadczeń zdrowotnych, trzeba ustalić według reguł przewidzianych w art. 21 § 2 k.p.a. Należy zatem przyjąć, że organem właściwym do wydania decyzji, na podstawie w art. 54 ust. 1 u.ś.o.z., jest Prezydent Miasta Gdańska, jako organ właściwy dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania w sprawie, tj. udzielenie świadczeń medycznych na rzecz strony przez Szpital [...] w Gdańsku.
Jednocześnie wskazując na fakt śmierci P.S. w dniu 3 lutego 2016 r. podniesiono, że w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że śmierć świadczeniobiorcy nie wyłącza możliwości przeprowadzenia procedury przewidzianej art. 54 u.ś.o.z., gdyż stroną postępowania, w razie śmierci świadczeniobiorcy, jest świadczeniodawca, tj. podmiot który udzielił świadczeń zdrowotnych. Posiada on interes prawny, tj. możliwość uzyskania zwrotu kosztów udzielonej pomocy medycznej świadczeniobiorcy ze środków publicznych, których dysponentem jest NFZ (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 835/13).
Prezydent Miasta Gdańska w odpowiedzi na wniosek wskazał, że w dniu 28 grudnia 2015 r. P.S. złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przy czym z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w nim w dniu 28 grudnia 2015 r. przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku, w związku z jego pobytem na oddziale Szpitala [...] w Gdańsku, jako miejsce zamieszkania podano Szczecin ul. B. Podniesiono także, iż w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że P.S. nie jest mieszkańcem Miasta Gdańska, nie był zameldowany ani na pobyt stały ani na czasowy w Gdańsku, a zatem jego pobyt w szpitalu w Gdańsku był incydentalny.
W ocenie Prezydenta Miasta Gdańska miejsce zamieszkania osoby fizycznej należy oceniać na podstawie art. 25 k.c., dlatego wymagane jest zatem przebywanie oraz zamiar stałego pobytu w tej miejscowości (corpus i animus). Z uwagi na to, ze P.S. wskazał zarówno we wniosku, jak i w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego, miejsce zamieszkania Szczecin, to trudno mówić o bezdomności, dlatego też Prezydent Miasta Gdańska uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta Szczecina.
Z notatki służbowej z dnia 28 czerwca 2016 r. z przeprowadzonej w dniu 24 czerwca 2016 r. rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Szczecinie wynika, że P.S. ostatnio zamieszkały w Szczecinie przy ul. B. zmarł w Gdańsku (nr aktu zgonu [...]).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie u.p.p.s.a.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Przypomnieć należy, iż przedmiotowy spór o właściwość został zainicjowany wnioskiem złożonym w dniu 28 grudnia 2015 r. przez P.S. o przyznanie (potwierdzenie), w trybie art. 54 u.ś.o.z., prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. W myśl art. 54 ust. 4 u.o.ś.z. decyzję potwierdzająca prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wydaje się na wniosek świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego - na wniosek świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej, złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia, przy czym art. 54 ust. 5 u.o.ś.z. dopuszcza możliwość wszczęcia przez wójta (burmistrza, prezydenta) postępowania w celu wydania takiej decyzji również z urzędu lub na wniosek właściwego oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Istotne jest również to, że stosownie do art. 54 ust. 7 u.o.ś.z. prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje przez okres 90 dni od dnia określonego w decyzji, którym jest dzień złożenia wniosku, zaś w przypadku udzielenia świadczenia w stanie nagłym - dzień udzielenia świadczenia, chyba że w tym okresie świadczeniobiorca zostanie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż przedmiot postępowania administracyjnego, tj. potwierdzenie prawa P.S. do świadczeń opieki zdrowotnej, dotyczy wyłącznie praw ściśle związanych z osobą wnioskodawcy, który zmarł przed wpłynięciem do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.
Wbrew stanowisku Prezydenta Miasta Szczecina nie można świadczeniodawcy przypisać posiadania interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny w domaganiu się zwrotu kosztów udzielonej pomocy medycznej, tym bardziej, iż nie był on stroną postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa P.S. do świadczeń opieki zdrowotnej.
Z tych też względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 § 2 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.