Uzasadnienie
Starosta W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą W., poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenie wniosku M. K. o wydanie wtórnika prawa jazdy.
W uzasadnieniu wniosku podano, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż M. K. faktycznie zamieszkuje pod adresem wskazanym we wniosku, tj. ul. [...], 07-210 S., co potwierdził w złożonym do akt oświadczeniu. Zdaniem Starosty W., w tych okolicznościach nie ma przeszkód, aby sprawa załatwiona została w Starostwie Powiatowym w W. Zarówno bowiem ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155), jak i akty wykonawcze wydane na jej podstawie, posługują się pojęciem miejsca zamieszkania, a zatem adres ten jest informacją niezbędną do określenia właściwości organu do wydania prawa jazdy. Nie wymaga się w takim przypadku od wnioskodawcy ubiegającego się o wydanie prawa jazdy wskazywania we wniosku adresu zameldowania. Jeśli zatem zainteresowany zamieszkuje w określonym miejscu, mimo braku zameldowania pod tym adresem, spełnia przesłanki określone w przepisach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt III SO/Lu 1/15 stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie i wniosek Starosty Włodawskiego przekazał do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Starosta W. w odpowiedzi na wniosek Starosty W. wskazał, że M. K.nie przedstawił żadnych dowodów, dokumentów ani nawet nie uprawdopodobnił, że przebywa na terenie powiatu wyszkowskiego z zamiarem stałego zamieszkania, które nosiłoby cechy założenia tam ośrodka jego osobistych i majątkowych interesów. Wnioskodawca nie posiada przy tym obecnie stałego zameldowania, a adres pod którym zameldowany był ostatnio to: W., 22-234 U. Również jego dowód osobisty wydany jest przez Wójta Gminy U. Dane M. K. nie figurują w jakiejkolwiek ewidencji prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w W. Z powyższego wynika, w ocenie Starosty W., że wnioskodawca nie spełnił przesłanki z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.), aby uznać że ma on stałe miejsce zamieszkania na terenie powiatu wyszkowskiego. Wprawdzie samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, jednak często stanowić będzie ono cenną wskazówkę przy ocenie spełnienia przesłanek z art. 25 Kodeksu cywilnego. Z powyższych względów, w ocenie Starosty W., zasadnym było przekazanie wniosku M. K. do rozpoznania Staroście W., jako organowi właściwemu ze względu na jego ostatnie miejsce zameldowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Przez spór kompetencyjny (o właściwość), o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Starostą W. a Starostą W., albowiem oba te organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku M.K. o wydanie wtórnika prawa jazdy.
Obecnie obowiązujące przepisy dotyczące wydawania prawa jazdy (art. 10 ustawy o kierujących pojazdami) i wtórnika dokumentu (art. 18 ww. ustawy) nie wskazują sposobu ustalania starosty właściwego miejscowo do rozpatrzenia sprawy, co oznacza, że zastosowanie znajdą zasady przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 21 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.)). W niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę art. 21 § 1 pkt 3 tego kodeksu, który stanowi, że właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju (...) strony.
Miejsce zamieszkania strony będącej osobą fizyczną oceniać należy natomiast na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Według art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Wymagane jest zatem przebywanie w pewnej miejscowości (element obiektywny) oraz zamiar stałego pobytu w tej miejscowości (element subiektywny). Jak podkreśla się przy tym w orzecznictwie, wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości (por. postanowienia NSA: z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt I OW 164/08; z dnia 27 września 2013 r. sygn. akt I OW 134/13; https://cbois.nsa.gov.pl).
Dla ustalenia starosty właściwego do rozpoznania wniosku M. K.o wydanie wtórnika prawa jazdy, koniecznym jest zatem ustalenie miejsca zamieszkania zainteresowanego, w rozumieniu cytowanych przepisów. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, w skierowanym do Starosty W. wniosku z dnia 5 stycznia 2015 r. M.K. wskazał jako adres zamieszkania miejscowość S., ul. [...] (por. punkt "A. Dane" wniosku). Wnioskodawca uzasadniając powyższy wniosek podał ponadto, że o wydanie wtórnika prawa jazdy występuje z dwóch przyczyn: z powodu utraty dokumentu oraz z uwagi na zmianę danych, tj. adresu: z "W. 112 22-234 U." na "S." (por. pkt "E. Wydanie wtórnika" wniosku). Również w znajdującym się w materiale dowodowym oświadczeniu z dnia 5 stycznia 2015 r., złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, wnioskodawca jako adres zamieszkania podał miejscowość S. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że na dzień złożenia wniosku przez M. K., jego centrum życiowych interesów koncentrowało się w S.i tam miał on zamiar dalej przebywać, skoro zmiana adresu zamieszkania była jednym z powodów wydania wtórnika prawa jazdy. Powyższe przesądza o tym, że stosownie do art. 25 Kodeksu cywilnego za miejsce zamieszkania M. K. należy uznać ww. miejscowość. Starosta W. błędnie przyjął zatem, że organem właściwym miejscowo do rozpoznania wniosku ww. osoby będzie organ właściwy z uwagi na ostatnie miejsce zameldowania wnioskodawcy, tym bardziej, że jak sam wskazał w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, wnioskodawca nie posiada obecnie żadnego miejsca stałego zameldowania.
Skoro zatem w okolicznościach przedmiotowej sprawy, miejscem zamieszkania wnioskodawcy jest miejscowość S., to organem właściwym do rozpoznania jego wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy jest Starosta W. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.