Uzasadnienie
W dniu 8 grudnia 2011 r. T. H. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w J. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Strzelinie wniosek o zwrot kosztów parkowania pojazdów za okres od momentu zabezpieczenia przez policję do dnia wejścia w życie nowej ustawy, tj. 4 września 2010 r.
Pismem z dnia 21 grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Strzelinie działając na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał podanie T. H. do Starosty Strzelińskiego. Naczelnik argumentował, iż po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06, przepisy art. 130a ust. 10 i 130 a ust. 11 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, na podstawie których naczelnicy urzędów skarbowych orzekali w sprawach przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z dniem 11 czerwca 2009 r. utraciły moc. Nowe regulacje obowiązują natomiast od dnia 4 września 2010 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Biorąc zatem pod uwagę datę wpływu do organu, tj. 14 grudnia 2011 r., podania T. H. w sprawie wypłaty wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi na parking strzeżony Naczelnik Urzędu Skarbowego w Strzelinie stwierdził, iż postępowanie wszczęte zostało pod rządami aktualnie obowiązującego art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, który to przepis jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosku, wskazuje starostę.
Pismem z dnia 27 marca 2012 r. Starosta Strzeliński wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Strzelińskim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Strzelinie, poprzez wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Strzelinie jako organu właściwego do rozpoznania wniosku T. H. w sprawie zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów usuniętych z drogi na parking strzeżony. Starosta potwierdził, że po wydaniu wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06, nowe zasady postępowania z nieodebranymi samochodami uregulowane zostały w ustawie zmieniającej, która weszła w życie w dniu 4 września 2010 r. Wskazał, iż od w/w daty w przypadku nieodebrania pojazdu przez osobę uprawnioną to starosta występuje do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Mając jednak na uwadze treść przepisu art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, opisywana w tym przepisie kompetencja starosty do wydawania decyzji dotyczy wyłącznie ustalenia kwot należnych od właściciela pojazdu. W konsekwencji, zdaniem organu, przepis ten nie daje staroście kompetencji do orzekania w sprawach innych, a więc np. w przedmiocie kwot należnych właścicielowi parkingu od Skarbu Państwa. Dodatkowo podkreślił, że ustawa zmieniająca nie wskazuje starosty jako organu właściwego do rozstrzygania o wysokości kosztów przechowania pojazdów, jakie miałby ponosić Skarb Państwa. Nadto, w ocenie starosty, z redakcji przepisu art. 13 ustawy zmieniającej nie da się wyprowadzić wniosku, iż organem właściwym do rozstrzygania o zakresie kwot należnych od Skarbu Państwa miałby być starosta. Co więcej, wnioskodawcy nie jest znany żaden przepis prawa powszechnego, który ustanawiałby starostę jako statio fisci Skarbu Państwa. Zatem, gdyby rzeczywiście zamiarem ustawodawcy było powierzenie staroście sprawy związanej z ustaleniem kosztów przechowania pojazdów, to wprost określiłby to w ustawie zmieniającej, co jednak nie miało miejsca. Organ odnotował, iż starosta na zasadzie art. 7 Konstytucji obowiązany jest każde swoje działanie opierać na konkretnym przepisie kompetencyjnym. Wobec natomiast faktu, iż nie istnieje żadna norma prawna, która określałaby uprawnienie Starosty Strzelińskiego do załatwienia spraw, o których mowa w art. 13 ustawy zmieniającej, tym samym nie jest on organem właściwym do rozpatrzenia wniosku T. H. W odpowiedzi na wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego w Strzelinie wniósł o uznanie Starosty Strzelińskiego jako organu właściwego w sprawie. Zdaniem Naczelnika, zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d oraz ust. 10i, decyzje o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W art. 13 ustawy zmieniającej rozstrzygnięto o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w przepisie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Jednakże przepis ten wskazuje ogólnie na Skarb Państwa bez wskazania statio fisci. Zauważyć należy, że w art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym wskazano jako organ właściwy do wydawania rozstrzygnięć starostę. Zatem, w ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Strzelinie, uzasadnione jest przyjęcie, że również do wydawania rozstrzygnięć, o których mowa w art. 130a ust. 10 właściwym jest starosta, skoro w tym przepisie nie wskazano innego organu. Powyższe uzasadnia fakt, iż podanie T. H., które zostało złożone w dniu 8 grudnia 2011 r., należy rozpatrzyć pod rządami obowiązywania art. 130a ust. 10h ustawy, który wskazuje jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosku starostę. Za prezentowanym stanowiskiem przemawia również treść art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepis art. 11 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej w przypadkach, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu. W przypadkach, których mowa w ust. 1, zgodnie z art. 11 ust. 2, jednostka prowadząca parking strzeżony po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powiadamia o jego nieodebraniu właściwego starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Ponieważ w przedmiotowej sprawie terminy 6 miesięczne w stosunku do zabezpieczonych pojazdów upłynęły przed dniem 4 września 2010 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Strzelinie, wyłącznie na rzecz starosty może zostać orzeczone przejście własności pojazdu. W tych okolicznościach naczelnik urzędu skarbowego nie posiada uprawnień do podejmowania rozstrzygnięć związanych z pojazdami. Organy skarbowe utraciły bowiem prawo do orzekania w kwestii własności pojazdów oraz posiadane poprzednio uprawnienia w postępowaniach związanych z usunięciem pojazdu z drogi. Nadto przytoczone przepisy ustawy zmieniającej wskazują, że w obecnym stanie prawnym realizacja żądań finansowych T. H. nastąpić może tylko w trybie przewidzianym w ustawie zmieniającej z 2010 r. Biorąc natomiast pod uwagę, że postępowanie wszczęte zostało pod rządami aktualnie obowiązującego przepisu art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym organem właściwym do załatwienia wniosku T. H. pozostaje Starosta Strzeliński.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek Starosty Strzelińskiego wszczął postępowanie o rozpoznanie negatywnego sporu kompetencyjnego. Zarówno bowiem organ wszczynający postępowanie sądowe jak i Naczelnik Urzędu Skarbowego w Strzelinie, do którego wpłynęło pismo T. H. zawierające żądanie zapłaty za przechowanie na prowadzonym przez niego parkingu pojazdów samochodowych, uznali się za organy niewłaściwe do rozpoznania tego żądania. Zgodnie z art. 4 P.p.s.a., z zastrzeżeniem zawartym w art. 22 § 1 K.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej. Rozpoznanie sporu kompetencyjnego polega na wskazaniu, który z dwóch znajdujących się w sporze organów jest właściwy, zgodnie z obowiązującymi przepisami, do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej.
Zgodnie z przepisem art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i wymienionej ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje właściwy starosta. Nowa regulacja ustanawia właściwość starosty w sprawach kosztów związanych m.in. z przechowywaniem, w odniesieniu do całego okresu od usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania. Nie rozróżnia kosztów powstałych przed lub po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 września 2010 r. Przepis art. 130a ust. 10h został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. "k" ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę – Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten ma zastosowanie do rozpoznania wniosku T. H., który został wniesiony w dniu 8 grudnia 2011 r., zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej, postępowania w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności nieodebranych pojazdów niezakończone przed wejściem w życie tej ustawy umarza się a sprawy przekazuje się starostom. Dodać warto, że unormowanie art. 12 ust. 1 noweli potwierdza regułę, w myśl której organ, któremu przekazano kompetencje do załatwiania spraw określonej kategorii, uzyskuje właściwość rzeczową również do prowadzenia tych postępowań, które nie zostały zakończone do dnia wejścia w życie przepisów nowelizujących. Pozwala to na uniknięcie dualizmu kompetencyjnego w takich samych sprawach.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Starosta Strzeliński.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż takie stanowisko jest zgodne z prawomocnym postanowieniem NSA z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OW 212/11, w którym to Sąd przesądził o zasadności takiego rozstrzygnięcia. Omawiana kwestia prawna została już zatem jednoznacznie rozstrzygnięta przez Sąd w w/w postanowieniu. W myśl art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Kantor Zakamycze, Warszawa 2006, s. 365-366; J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I CKN 169/98, OSP 2001/4/63; wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt V CKN 1110/00, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 74492).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
----------------------- 5