Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 31 marca 2015 r. Wójt Gminy Lubichowo wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miejscową z Prezydentem Miasta Grudziądza, dotyczącego wskazania organu właściwego do rozstrzygnięcia wniosku W. W. o przyznanie pomocy w formie schronienia, posiłków oraz żywności.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Grudziądzu wpłynął wniosek W. W. o przyznanie pomocy w formie schronienia, posiłków oraz żywności, który organ, uznając się za niewłaściwy, przekazał zgodnie z właściwością do rozpatrzenia do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubichowie. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca posiada stałe miejsce zameldowania w miejscowości O. przy ul. T. [...], a Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Grudziądzu obsługuje jedynie mieszkańców miasta Grudziądz.
Z tą argumentacją nie zgadza się Wójt Lubichowa, ponieważ w jego ocenie ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że W. W. przebywa w Grudziądzu od jesieni 2014 r. Jego przeprowadzka do tego miasta związana była z podjęciem stałego zatrudnienia w tym mieście. W ocenie organu przyjąć zatem należy, że aktualnie to w Grudziądzu, jak sam wnioskodawca wskazuje, koncentrują się wszystkie jego sprawy życiowe. Nadto ze skierowanego do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Grudziądzu wniosku wynika, że W. W. wyraża zamiar stałego pobytu właśnie w Grudziądzu.
W tej sytuacji organ wniósł o rozstrzygnięcie powstałego sporu o właściwość i wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Grudziądza wniósł o wskazanie jako organu właściwego w sprawie Wójta Lubichowa. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że W. W. jest osobą zameldowaną na pobyt stały w miejscowości O. ul. T. [...], gmina Lubichowo. Z przedłożonego przez wnioskodawcę oświadczenia majątkowego wynika, że jest właścicielem domu jednorodzinnego w O. o powierzchni mieszkalnej 121 m2 wraz z częścią handlową o powierzchni 68 m2. Do września 2014 r. wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą, którą zawiesił do 30 kwietnia 2015 r. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej zaciągnął kredyt firmowy z ratą miesięczną do spłaty około 2000 zł oraz kredyt samochodowy z ratą 850 zł miesięcznie. Ponadto ma zobowiązania w postaci kredytu konsumenckiego z ratą miesięczną 397 zł oraz wykorzystaną kartę debetową na kwotę 10.000 zł. Według oświadczenia W. W. jego dom jest wystawiony na sprzedaż.
Z powyższych ustaleń wynika, że gmina Lubichowo stanowi dla wnioskodawcy ośrodek osobistych i majątkowych interesów. Skomplikowana sytuacja finansowa, poważne zadłużenia w licznych bankach zmuszają W. W. do poszukiwania rozwiązań poza obecnym miejscem zamieszkania, stąd decyzja o zmianie miejsca pobytu i podjęcia zatrudnienia poza miejscem zamieszkania.
Dodatkowo Prezydent Miasta Grudziądza wyjaśnił, że w chwili obecnej nie jest znane Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie miejsce pobytu klienta. W związku z powyższym organ uznał swoją niewłaściwość do załatwienia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór, o rozstrzygnięcie którego wniósł Wójt Gminy Lubichowo, jest sporem o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Do rozstrzygnięcia takich sporów, zgodnie z art. 22 § pkt 1 kpa, co do zasady właściwy jest wspólny dla nich organ wyższego stopnia. Organy będące w sporze w niniejszej sprawie nie mają jednak wspólnego organu wyższego stopnia. Dlatego do rozstrzygnięcia zaistniałego między nimi sporu właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny.
Przedmiotowy negatywny spór o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Lubichowo a Prezydentem Miasta Grudziądza dotyczy wskazania organu właściwego do rozstrzygnięcia wniosku W. W. o przyznanie pomocy w formie schronienia, posiłków oraz żywności.
Wspomniany wyżej wniosek ma swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. z 2013 r. Dz. U. poz. 182, ze zm.). Zgodnie z art. 101 ust. 1 tej ustawy, właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ ustawa ta nie zawiera legalnej definicji pojęcia miejsca zamieszkania, zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego. W analizowanej sytuacji istotna była zatem treść przepisu art. 25 k.c., który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania decydują zatem dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). W świetle powyższego należało zatem stwierdzić, że decydujące dla ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku W. W. było określenie jego miejsca zamieszkania.
Z treści przedstawionych przez organy dokumentów wynika, że wnioskodawca przebywa w Grudziądzu jedynie czasowo. Pracował w różnych miejscowościach - Pelplin, Grudziądz, Inowrocław, Rudno. Niekiedy miał zapewniony nocleg w barakowozach, niekiedy korzystał z gościnności kolegi a niekiedy nocował na dworcu PKP, w swoim samochodzie lub noclegowni. Czasem przebywał u znajomych w Grupie (koło Grudziądza). Wielokrotnie zmieniał i nadal zmienia miejsca pobytu i noclegu, a miasto Grudziądz nie jest jego stałym miejscem zamieszkania, lecz znajduje się w nim w związku z podjęciem zatrudnienia. Pobyt jego w tym mieście sugeruje zatem, że jego przebywaniu w Grudziądzu nie towarzyszy aktualnie wola stałego w tym miejscu pobytu. Nie można w związku z tym przyjąć, że miejscowość ta jest miejscem jego zamieszkania, tym bardziej, że jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości O., gmina Lubichowo. Z przedłożonego przez wnioskodawcę oświadczenia majątkowego wynika natomiast, że jest właścicielem domu jednorodzinnego w O. o powierzchni mieszkalnej 121 m2 wraz z częścią handlową o powierzchni 68 m2, w którym prowadził działalność gospodarczą, w związku z którą posiada liczne zobowiązania finansowe.
Skoro pobyt W. W. w Grudziądzu ma charakter jedynie czasowego pobytu, to tym samym miejscem jego stałego zamieszkania jest nadal miejscowości O., gmina Lubichowo, w której to miejscowości jest on na stałe zameldowany.
Mając zatem na uwadze wskazane wyżej okoliczności, należało uznać, że organem właściwym do rozpoznania wniosku W. W. o udzielenie pomocy finansowej, pomocy w formie schronienia, posiłków oraz żywności jest Wójt Gminy Lubichowo.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.