Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2009 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego, działając na podstawie art. 4 w zw. z art.15 §1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a Burmistrzem miasta Trzcianka w sprawie o rozpatrzenie wniosku S. H. o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.
W uzasadnieniu powyższego wniosku Marszałek Województwa wskazał, że w dniu [...] października 2007 r. S. H. złożyła w Urzędzie miasta Trzcianka wniosek o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka - B. H. Burmistrz miasta Trzcianka pismem z dnia [...] października 2007 r. zwrócił się do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Poznaniu z zapytaniem, czy w związku z faktem przebywania S. H. na terytorium państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego właściwym do wydania decyzji w sprawie jest Marszałek Województwa. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że S. H. pracuje na terytorium Wielkiej Brytanii od [...] lutego 2006 r. i z tego tytułu odprowadza składki na ubezpieczenie społeczne.
Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Poznaniu poinformował Burmistrza miasta Trzcianka o wejściu w życie w dniu 7 lipca 2008 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Wspólnoty Europejskiej nr 592/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. zgodnie z którym od 7 lipca 2008 r. do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka tzw. "becikowego" nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a tym samym wyłączną właściwość do rozpatrywania wniosków w tych sprawach posiada wójt /burmistrz/prezydent miasta i odesłał akta sprawy Burmistrzowi miasta Trzcianka, nie rozpoznając wniosku.
Burmistrz miasta Trzcianka postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. ponownie przekazał wniosek S. H. wraz z dokumentacją do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Poznaniu jako instytucji działającej z upoważnienia Marszałka Województwa Wielkopolskiego i załatwiającej sprawy dotyczące realizacji świadczeń rodzinnych w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Uzasadniając przekazanie wniosku Burmistrz stwierdził, że dopiero od 7 lipca 2008 r. posiada wyłączną właściwość do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, a ponieważ na dzień wszczęcia postępowania organem właściwym do rozpoznania sprawy był Marszałek Województwa Wielkopolskiego Burmistrz uznał, że podanie nie zostało wniesione do organu właściwego do jego rozpoznania.
Z powyższym stanowiskiem Burmistrza nie zgadza się Marszałek Województwa Wielkopolskiego, który uważa że nie może wydać decyzji w sprawie, gdyż wiązałoby się to z naruszeniem przepisów o właściwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 15 §1 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Może to uczynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy uznają się jednocześnie za właściwe (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uznaje się za właściwy w sprawie (spór negatywny) i pod warunkiem, że jest to sprawa z zakresu administracji publicznej, z których jeden z organów pozostających w sporze jest właściwy. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest zbadać dopuszczalność wniosku o rozstrzygnięcie sporu. Dopuszczalność ta jest oceniana w świetle wymogu sformułowanego w art.64 §2 P.p.s.a. i braku negatywnych przesłanek dopuszczalności określonych w art.58 §1 i 2 P.p.s.a.
Spór o rozstrzygnięcie którego wniósł Marszałek Województwa Wielkopolskiego nie jest sporem kompetencyjnym, gdyż z takim sporem mamy do czynienia, gdy w sporze pozostają organy jednostek samorządu terytorialnego z organami administracji rządowej. W sprawie natomiast mamy do czynienia ze sporem o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Do rozstrzygnięcia takich sporów, zgodnie z art.22 §1 pkt 1 K.p.a. właściwy jest wspólny dla nich organ wyższego stopnia. Właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego ma miejsce tylko w razie braku takiego organu.
Dla będących w sporze organów samorządu terytorialnego tj. Marszałka Województwa Wielkopolskiego i Burmistrza miasta Trzcianka wspólnym organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu.
Zgodnie bowiem z art.1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) samorządowe kolegia odwoławcze są organem wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego, co oznacza generalnie właściwość kolegiów we wszystkich sprawach załatwianych przez organy samorządu terytorialnego niezależnie od tego, czy sprawy te należą do kategorii zadań własnych samorządu czy zadań zleconych, chyba że ustawy szczególnie stanowią inaczej. Organem wyższego stopnia w stosunku do organów samorządu województwa jest kolegium mające siedzibę w mieście będącym siedzibą władz samorządu województwa (art.2a ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych). Zgodnie z art. 3 pkt 15 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz.U. Nr 96, poz. 603 ze zm.) siedzibą władz samorządu województwa wielkopolskiego jest miasto Poznań.
W związku z tym stwierdzić należy, że skoro wspólnym organem wyższego stopnia dla Marszałka Województwa Wielkopolskiego i dla Burmistrza miasta Trzcianka jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, to fakt ten powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sporu o właściwość między tymi organami.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.58§1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 64§3 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji postanowienia.