Uzasadnienie
Prezydent Miasta Szczecina, reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Spór ten powstał pomiędzy Burmistrzem R. a Prezydentem Miasta Szczecina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku podano, że pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. J. Z. zwróciła się do miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie jej miejsca w domu opieki społecznej z uwagi na podeszły wiek i stan zdrowia.
MOPR w Szczecinie, po stwierdzeniu, że wnioskodawczyni od sześciu lat przebywa w miejscowości K., gm. R., pismem z dnia 31 stycznia 2012 r., przekazał sprawę do rozpoznania Burmistrzowi R. – OPS w R.. W odpowiedzi OPS w R., pismem z dnia 23 lutego 2012 r., zwrócił sprawę MOPR w Szczecinie, wskazując, że wnioskodawczyni nigdy nie zamieszkiwała na terenie gminy R., o czym mają świadczyć oświadczenia sąsiadów, ponadto jest ona zameldowana na pobyt stały w Szczecinie.
Prezydent Miasta Szczecina podkreślił, że stanowisko OPS w R. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż wnioskodawczyni zamieszkiwała na terenie gminy R. J. Z. podniosła, że zamieszkuje w miejscowości K. od kilu lat, co potwierdził jej syn. Nie zmieniła jednak miejsca zameldowania, aby móc korzystać z opieki lekarskiej w Szczecinie. Prezydent Miasta Szczecina stwierdził więc, że Burmistrz R. jest organem właściwym do rozpatrzenia podania J.i Z. o skierowanie do domu opieki społecznej.
Burmistrz R., w odpowiedzi z dnia 11 maja 20102 r., stwierdził, że właściwym do rozpoznania sprawy podania jest Prezydent Miasta Szczecina, ponieważ z ustaleń OPS w R. wynika, iż wnioskodawczyni nie mieszkała w K., na co wskazują oświadczenia sąsiadów jej syna oraz oświadczenie sołtysa. J. Z. przebywała w tej miejscowości tylko czasowo, a następnie wracała do Szczecina, gdzie jest zameldowana na stałe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: P.p.s.a.), rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie natomiast z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w ww. art. 4 P.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Szczecina a Burmistrzem R. dotyczył skierowania J. Z. do Domu Pomocy Społecznej. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.) decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W myśl zaś art. 101 ust. 1 powołanej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Tym samym rozstrzygnięcie powyższego sporu wymagało ustalenia miejsca zamieszkania J.i Z. Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania", a więc należy przyjąć ogólną definicję tego terminu, zawartą w art. 25 K.c., zgodnie z którą miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się zatem dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym i wola (zamiar) stałego pobytu. Należy tu zauważyć, że wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 164/08).
Materiał dowodowy wskazuje, że strona na stałe zamieszkiwała na terenie gminy R., w domu należącym do jej syna B. S. Potwierdzają to oświadczenia J.i Z., siostry synowej J.i Z. - W. K. oraz syna wnioskodawczyni przesłane pocztą elektroniczną do MOPR w Szczecinie w dniu 29 lutego 2012 r. Należy podkreślić, że J. Z. była zameldowana w Szczecinie przy ul. [...], natomiast, co wynika z aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2009 r., sprzedała ten lokal. Tym samym, pomimo, że strona jest zameldowana w Szczecinie, to w K. koncentrowało się jej centrum życiowe. Z uwagi na powyższe należało przyjąć, że miejscem zamieszkania J.i Z. jest wieś K. położona na terenie gminy R. Przedstawione przez Burmistrza R. dowody, świadczące o tym, że J. Z. mieszka w Szczecinie, nie są w tym kontekście wiarygodne. Z oświadczeń mieszkańców wsi wynika, że nie znają wnioskodawczyni, natomiast z sąsiedzkich rozmów wiedzą, iż czasowo przebywa ona u syna. Fakt, że J. Z. nie jest znana mieszkańcom K. nie oznacza, iż taka osoba nie zamieszkuje w danej miejscowości, tym bardziej, że z uwagi na postępującą chorobę od dłuższego czasu nie opuszcza ona domu.
Z uwagi na powyższe należy przyjąć, że K., położone na terenie gminy R., stanowiło centrum życiowe zainteresowanej, ponieważ to w tej miejscowości przebywała ona z zamiarem stałego pobytu (art. 25 K.c.).
W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a więc należało uznać, że organem właściwym w sprawie rozpoznania wniosku J. Z., jest Burmistrz Miasta R. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, orzekł jak w sentencji.