Postanowienie NSA z 1 grudnia 2022 r., I OW 76/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...]

Sprawa

w sprawie rozpoznania odwołania M. P. od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jako organ właściwy w sprawie.

Skład

sędzia NSA Iwona Bogucka przewodniczący
sędzia NSA Zygmunt Zgierski
sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska sprawozdawca

Uzasadnienie

Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. odmówił M. P. (zam. [...]) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku opieką nad matką – K. P. (zam. [...]). W decyzji Burmistrz [...] zawarł pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Stosownie do pouczenia zawartego w doręczonej decyzji, M. P. złożyła odwołanie od decyzji B. K.. Odwołanie zostało skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021, poz. 735 – dalej jako: "k.p.a.") zawiadomiło o przekazaniu odwołania M. P. od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2022 r. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...]. Uzasadniając swoje stanowisko Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wyjaśnił, że przeprowadzone przez Kolegium postępowanie wyjaśniające wskazało, że do załatwienia sprawy właściwy jest inny miejscowo organ odwoławczy.

W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] o właściwość do rozpoznania odwołania złożonego w sprawie zakończonej nieostateczną decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2022 w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyjaśniło, że u podstaw przekazania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] odwołania M. P. legło to, że wnioskodawca tego świadczenia i osoba wymagająca opieki zamieszkują w miejscowości [...]. Na podstawie art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 11 i art. 23 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2021, poz. 735) organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie winien być Burmistrz Sędziszowa [...], a organem wyższego stopnia w stosunku do niego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe. W przedmiotowej sprawie powstał spór o właściwość miejscową pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...], który dotyczy właściwości do rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018, poz. 570 – dalej jako: ustawa o SKO) samorządowe kolegia odwoławcze, są organami wyższego stopnia, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji (art. 2 ustawy o SKO). Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Z przepisu § 1 pkt 9 lit. d rozporządzenia obszar właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], obejmuje powiaty: kolbuszowski, mielecki, niżański, stalowowolski i tarnobrzeski oraz miasto na prawach powiatu – [...]. To oznacza, że właściwe do rozpoznania odwołania decyzji Burmistrza [...] jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Prawidłowo zatem, Burmistrz [...] wydając decyzję z dnia [...] lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pouczył M. P. o przysługującym jej prawie do złożenia od tej decyzji odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Odnosząc się do argumentacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] trzeba wskazać, że jakkolwiek prawdą jest, że organy zobowiązane są do przestrzegania z urzędu swojej właściwości, to rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], że ustawodawca przewidział stosowne instrumenty, którymi winien posłużyć się organ wyższego stopnia, stwierdziwszy w toku postępowania odwoławczego, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.) postanowił jak w sentencji.