Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 10 maja 2011 r. Burmistrz Gminy i Miasta W. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta P. przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji w sprawie umieszczenia małoletniego M. M. w domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu Burmistrz Gminy i Miasta W. wskazał, że wnioskiem z dnia 8 lutego 2011 r. E. K., opiekun prawny małoletniego M. M. urodzonego 17 sierpnia 2005 r. przebywającego w Domu Dziecka w R. gmina W., zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o umieszczenie M. M. w domu pomocy społecznej. Postanowieniem nr (...) z dnia (...) lutego 2011 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Zastępca Dyrektora Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. uznał swoją niewłaściwość w sprawie umieszczenia małoletniego M.M. w domu pomocy społecznej i przekazał sprawę do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dobroniu, który z kolei przekazał wniosek o umieszczenie małoletniego M. M. do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2011 r. nr (...).
Zastępca Dyrektora Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. w uzasadnieniu wydanego przez siebie postanowienia stwierdził - powołując się na postanowienie NSA w Warszawie z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt. I OW 75/07 - że właściwość Gminy W. uzasadnia fakt zamieszkiwania opiekuna prawnego małoletniego M. M. na terenie tej Gminy.
Burmistrz Gminy i Miasta W. nie podzielił tego poglądu, gdyż – jego zdaniem - właściwość miejscowa gminy zobowiązanej do rozpoznania wniosku o skierowanie małoletniego do domu pomocy społecznej wynika z faktu, że małoletni M.M. posiada stały meldunek w P., ul. P. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Pabianicach z dnia 30 grudnia 2005 r. sygn. akt Nsm 248/2005 M. M. został umieszczony w Domu Dziecka w R., gdzie pracownik tej placówki E. K. została jego opiekunem prawnym. Zdaniem Burmistrza fakt, że dom dziecka znajduje się na terenie gminy W., a jego pracownicy zostają opiekunami prawnymi umieszczanych w ww. placówce dzieci nie może być podstawą, aby Gmina W. brała na siebie ciężar odpowiedzialności i rozpatrywała sprawy kierowanych tam dzieci z innych gmin. Zatem organem właściwym do rozpatrzenia ww. wniosku jest gmina, z której został małoletni skierowany do domu dziecka, a więc Gmina P.Kolejna zmiana opiekuna spowoduje, że właściwa będzie gmina jego zamieszkania. To zaś doprowadzi do sytuacji, że w istocie nie będzie chętnych do bycia opiekunami prawnymi osób małoletnich umieszczanych w placówkach opiekuńczych z innych gmin.
Prezydent Miasta P. w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wniósł o oddalenie tego wniosku oraz uznanie, że organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jest Burmistrz Gminy i Miasta W. Jego zdaniem organem właściwym do rozpoznania wniosku E.K. jest gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania opiekuna prawnego małoletniego M.M. Opiekunem prawnym M.M.jest E.K. zamieszkała w M., 98-290 W. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt I OW 75/07, w którym Sąd stwierdził, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o skierowanie osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie do domu pomocy społecznej jest wójt gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania jej opiekuna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta W. a Prezydentem Miasta P. spór dotyczący umieszczenia M.M. w domu pomocy społecznej jest sporem o właściwość miejscową organu, bowiem kompetencja w tej sprawie należy do gminy, co wynika z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.).
Zasady ustalania właściwości miejscowej gminy określa art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowiąc, że generalnie właściwość tę ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z kolei art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, przyznający gminie kompetencje w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej stanowi, że decyzję o skierowaniu wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Oba te przepisy ściśle korespondują ze sobą i wynika z nich, że właściwą miejscowo do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o to skierowanie w dacie kierowania tej osoby do domu pomocy.
Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsca zamieszkania" i w tej mierze należy odwołać się do przepisów ogólnych ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Artykuł 25 ustawy - Kodeks cywilny przez miejsce zamieszkania osoby fizycznej rozumie miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd co do tego, że miejscem stałego pobytu jest to, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby, bez względu na adres zameldowania. Ustalenie zatem tak rozumianego miejsca stałego pobytu, równoznacznego z miejscem zamieszkania nie wydaje się trudne. Jednak tak określone miejsce zamieszkania dotyczy osoby fizycznej mającej pełną zdolność do czynności prawnych, bowiem jeżeli idzie o osoby ograniczone w tej zdolności lub jej nie posiadające ustawa - Kodeks cywilny dla takich osób wskazuje inne miejsce zamieszkania. Z art. 27 ustawy - Kodeks cywilny wynika, iż miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.
W niniejszej sprawie skierowany do domu pomocy społecznej ma być M. M. jednak w jego imieniu - jako osoby małoletniej, która nie ukończyła 13 roku życia - działa opiekun prawny E. K. To ona wystąpiła z wnioskiem o skierowanie do domu pomocy społecznej, gdyż M. M. takich czynności nie może wykonywać, kiedy nie ma zdolności do czynności prawnych. W takiej sytuacji wniosek powinien być załatwiony przez gminę właściwą ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej w dniu kierowania, a osobą tą nie jest osoba fizyczna, o której mowa w art. 25 ustawy - Kodeks cywilny, ale opiekun prawny, o którym mowa w art. 27 ustawy - Kodeks cywilny. Pomimo że skierowanie dotyczy osoby fizycznej, która nie ukończyła 13 roku życia znajdującej się pod opieką, to pełną zdolność do czynności prawnych posiada opiekun prawny tej osoby i wg jego miejsca zamieszkania należy ustalać właściwą miejscowo gminę. Miejsce zamieszkania E.K. działającej w imieniu M. M. jest, jak wynika z akt sprawy, M. na terenie gminy W. Wobec powyższego, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało wskazać Burmistrza Gminy i Miasta W. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku E. K. o skierowanie M. M do domu pomocy społecznej.