Uzasadnienie
Wójt Gminy K. K. reprezentowany przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. K. pismem z dnia 16 maja 2011 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym Wójtem a Wójtem Gminy K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W.A. o przyznanie świadczeń z ustawy o pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z dnia 23 marca 2011 r. skierowanym do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. W.A., jako opiekun prawny swojego siostrzeńca D.S. przebywającego w Domu Dziecka w P., M. PGR 5/3, wystąpiła o umieszczenie go w domu pomocy społecznej (skierowanie do domu pomocy społecznej dla dzieci).
Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w dniu 14 kwietnia 2011 r., uznając się za organ niewłaściwy w sprawie, przekazał powyższe podanie Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w K. K. jako organowi właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania opiekuna prawnego osoby, która ma być umieszczona w domu pomocy społecznej.
Wnioskodawca wskazał, że w myśl art. 101 ust.1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku skierowania do domu pomocy społecznej adresatem działań podejmowanych przez organy administracji jest osoba, która do tego domu będzie skierowana i będzie w nim przebywała. Jedynie w ramach prowadzonego postępowania osoba ta reprezentowana jest przez opiekuna prawnego.
Wprawdzie w R. Gmina K.K. ma miejsce zamieszkania opiekun prawny małoletniego D.S., który ma być kierowany do domu pomocy społecznej, jednakże zdaniem wnioskodawcy miejscem zamieszkania D.S. jest Gmina K. W odpowiedzi na powyższy wniosek Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając w imieniu Wójta Gminy K., podał, że D.S. opuścił miejsce swojego zameldowania w roku 2001, od 26 kwietnia 2001 r. przebywa w Domu Dziecka w P. W żaden sposób nie jest związany z Gminą K. Rodzice chłopca zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej w 2002 roku, matka zmarła 23 marca 2008 r.
Dziecko ma opiekuna prawnego wyznaczonego przez Sąd Rejonowy w Iławie - W.A., zam. R. 82, gm. K. K. i miejsce jego zamieszkania powinno być określone na podstawie art. 27 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. W związku z powyższym gminą właściwą do rozpatrzenia wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej D.S. jest gmina, w której zamieszkuje jego opiekun prawny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozstrzygany w niniejszej sprawie negatywny spór o właściwość powstały między organami jednostek samorządu terytorialnego dotyczy ustalenia organu właściwego miejscowo do rozpoznania wniosku W.A. dotyczącego umieszczenia w domu pomocy społecznej D.S.
Istotne znaczenie ma w sprawie okoliczność, że D.S. jest osobą małoletnią (urodzony [...] listopada 1994 r.), a W.A. jest jego opiekunem prawnym (postanowienie Sądu Rejonowego w Iławie z dnia 2 listopada 2009 r., sygn. akt III Nsm 155/09).
Właściwość miejscowa gminy w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustalona została w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W myśl art. 59 ust. 1 tej ustawy decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania", dlatego w kwestii tej odwołać się trzeba do przepisów Kodeksu cywilnego, który jako zasadę przyjmuje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 Kodeksu cywilnego). Tak określone miejsce zamieszkania dotyczy jednakże tylko osoby fizycznej, która ma pełną zdolność do czynności prawnych. Od powyższej zasady przewidziane są wyjątki dotyczące dzieci pozostających pod władzą rodzicielską (art. 26 k.c.) oraz osób pozostających pod opieką (art. 27 k.c.). Zgodnie z art. 27 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania jej opiekuna. W.A.– prawna opiekunka małoletniego D.S. zamieszkuje w R., gmina K. K. Mimo więc, że skierowanie do domu pomocy społecznej dotyczyć ma D.S., to organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Wójt Gminy K. K., co jest oczywistą konsekwencją regulacji dotyczącej miejsca zamieszkania zawartej w art. 27 k.c.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 i art. 15 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał jako organ właściwy w sprawie Wójta Gminy K. K.