Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2015 r. Wójt Gminy Wilkowice wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość powstałego pomiędzy nim, a Prezydentem Miasta Wałbrzycha w sprawie rozpatrzenia wniosku M.H. o dofinansowanie pobytu w Domu Pomocy Społecznej "[..].
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pobyt M.H. na terenie Gminy Wilkowice związany jest z miejscem korzystania ze świadczeń pomocy społecznej w formie usług polegających na całodobowej opiece pielęgnacyjnej i rehabilitacyjnej wraz z żywieniem, sprzątaniem i praniem, w domu pomocy społecznej a nie z miejscem zamieszkania. Procesy życiowe M.H. były związane z Gminą Wałbrzych, gdzie jak podkreśla chciałaby zamieszkać, gdyby tam miała możliwość uzyskania pomocy. Zdaniem organu, pobyt w domu pomocy społecznej nie może być określany jako miejsce zamieszkania, bowiem wiąże się on jedynie z zapewnieniem opieki, której osoba nie może uzyskać w miejscu zamieszkania.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Wałbrzycha wniósł o rozstrzygniecie sporu o właściwość poprzez wskazanie Wójta Gminy Wilkowice, jako organ właściwy do rozpoznania wniosku M.H..
W uzasadnieniu wskazał, że miejsce, w którym przebywa M.H. i gdzie jest czasowo zameldowana tj. Dom Pomocy Społecznej "[..]przy ul. [..]0, stanowi centrum jej życia oraz jest miejscem, z którym w/w wiąże swoją przyszłość. Organ podkreślił, że M.H. jest mieszkanką Domu Pomocy Społecznej w [..]od 5 sierpnia 2011 r. na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony. Ponadto sama zainteresowania wielokrotnie podkreślała, że wiąże swoją przyszłość z Gminą Wilkowice, na terenie której znajduje się dom pomocy społecznej, w którym obecnie przebywa, a który zaspokaja potrzeby grupy religijnej [..], do której strona deklaruje swoją przynależność.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w cytowanym wyżej artykule.
Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Wójtem Gminy Wilkowice, a Prezydentem Miasta Wałbrzycha jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku M.H. o dofinansowanie pobytu w domu pomocy społecznej.
Spór ten powstał zatem na tle stosowania art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.) w którego ust. 1 stwierdzono, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Właściwość organu administracji w sprawie dofinansowania pobytu w domu pomocy społecznej ustala się zatem według miejsca zamieszkania osoby wnioskującej. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje terminu "miejsce zamieszkania", w tym zakresie zastosowanie znajduje przepis art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania decydują zatem dwa czynniki: fakt przebywania i zamiar stałego pobytu w danym miejscu. Stałość pobytu jest przy tym kryterium względnym, zrelatywizowanym do okoliczności faktycznych. Bezsporne jest, że strona faktycznie przebywa na terenie Gminy Wilkowice. Natomiast wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie jest czynnością prawną, a tym samym nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli (por. postanowienia NSA z 24 września 2014 r., sygn. I OW 95/14 i 96/14 oraz z 8 lipca 2014 r., sygn. I OW 63/14). Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającej na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w danej miejscowości. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem życia osoby.
Okoliczności opisane we wniosku oraz w odpowiedzi na wniosek, jak również wynikające z akt sprawy, pozwalają przyjąć, że dla strony takim miejscem stał się dom pomocy położony w [..]. Wnioskodawczyni mieszka bowiem dotychczas w Domu Pomocy Społecznej "[..]na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony od 2011 r. Należy zauważyć, iż w piśmie z dnia 29 stycznia 2015 r. M.H. podkreśliła, że powinna otrzymać dofinansowanie do pobytu w DPS "[..]" z tego powodu, że jest to jedyny dom zapewniający jej usługi wspomagające na odpowiednim poziomie wynikającym z jej indywidualnych potrzeb. Ponadto dodała, że nadal chce mieszkać w DPS "[..]", w którym będzie mogła praktykować swoją religię. Stwierdziła ponadto, iż dobrze się tam czuje, ma stałą opiekę oraz zaprzyjaźniła się z wieloma pensjonariuszami, co powoduje, że czuje się tam jak w domu rodzinnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że to Gmina Wilkowice jest obecnie centrum życiowym M.H.
W związku z powyższym, organem właściwym do rozstrzygnięcia wniosku M.H. o dofinansowanie jej pobytu w domu pomocy społecznej jest Wójt Gminy Wilkowice, dlatego na podstawie art. 15 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.