Postanowienie NSA z 10 sierpnia 2018 r., I OW 86/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

sprawy z wniosku Prezydenta m. st. Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem m. st. Warszawy a Prezydentem Miasta Skierniewice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. W. dotyczącego skierowania jej do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Skierniewice jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Skład

sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Małgorzata Pocztarek
sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka

Uzasadnienie

Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m.st. Warszawa, działając z upoważnienia Prezydenta m. st. Warszawy, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Skierniewic w sprawie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. W. dotyczącego skierowania jej do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku zwrócono uwagę na okoliczność, że w myśl art. 101 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 z poźn. zm. - dalej "u.p.s."), właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Miejsce zamieszkania określa się na podstawie art. 25 K. c., zgodnie z którym, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W ocenie Prezydenta m.st. Warszawy miejscem zamieszkania A. W. jest obecnie miasto Skierniewice, pomimo, iż adres zameldowania na stałe cały czas posiada w Warszawie.

Wskazano, że A. W. objęta jest opieką zdrowotną w NZOZ w Skierniewicach, tam też prowadzi swój rachunek bankowy – [...] S.A. Oddział [...] w Skierniewicach. Z oświadczeń wnioskodawczyni wynika, że Skierniewice wskazuje jako swoje miejsce zamieszkania. Prezydent m. st. Warszawy podał, że z akt sprawy wynika, iż A. W. od ponad 4 lat mieszka u siostry w Skierniewicach i miejscowość ta stała się miejscem jej aktualnego pobytu oraz ośrodkiem osobistych spraw, a tym samym miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 K.c. Podkreślono, że A. W. - w związku ze złamaniem kości udowej i z uwagi na współistniejące choroby - oczekuje na skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w Skierniewicach, co wynika z jej wniosku z dnia 6 marca 2018 r.

Prezydent Miasta Skierniewice nie złożył odpowiedzi na w/w wniosek.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem m.st. Warszawy a Prezydentem Skierniewic jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku A. W. w sprawie skierowania jej do domu pomocy społecznej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 54 ust. 1 u.p.s., osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takiej placówce wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.).

Dla rozpoznania zaistniałego w niniejszej sprawie sporu istotne znaczenie ma treść art. 101 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W orzecznictwie utrwalone jest jednak stanowisko, że przez miejsce zamieszkania - zgodnie z ogólną definicją tego terminu zawartą w art. 25 K.c. - należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OW 231/05). Miejscem takim zatem jest miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe.

W niniejszej sprawie jest niesporne, że A. W. jest wdową, osobą w podeszłym wieku o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą stałej pomocy drugiej osoby w codziennym funkcjonowaniu. Choruje na nadciśnienie tętnicze, padaczkę, osteoporozę oraz jest po złamaniu kości udowej, nie jest w stanie samodzielnie chodzić, porusza się przy pomocy balkonika. Brak jest osób zobowiązanych do alimentacji na jej rzecz. Od 4 lat zamieszkuje w Skierniewicach u swojej siostry, gdzie - nie mogąc z uwagi na stan swojego zdrowia samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym - znalazła niezbędną pomoc. Siostra jednak z uwagi na swój również zaawansowany wiek (82 lata), a także swój stan zdrowia w końcu nie będzie w stanie zapewnić starszej, 86 - letniej siostrze niezbędnej opieki i pielęgnacji.

Z akt sprawy wynika, że A. W. znajduje się pod opieką lekarza w Skierniewicach - zaświadczenie lekarskie z dnia 6 marca 2018 r. wystawione przez specjalistę medycyny rodzinnej A. S. Z opinii dotyczącej sprawności psychofizycznej osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej z dnia 20 marca 2018 r. - sporządzonej przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Skierniewicach - wynika, że stan zdrowia A. W. oraz brak osób zobowiązanych do alimentacji powoduje, iż nie może ona pozostać w obecnym środowisku i wymaga skierowania do domu pomocy społecznej na pobyt stały. Z akt wynika także, że oczekuje ona na skierowanie do domu pomocy społecznej w Skierniewicach - wniosek z dnia 6 marca 2018 r. - w którym jako adres zamieszkania podała ul. [...] w Skierniewicach.

Z dokumentacji niniejszej sprawy wynika również, że A. W. w Oddziale [...] banku [...] w Skierniewicach prowadzi swój rachunek bankowy.

Uznać zatem należy, że centrum życiowych spraw A. W. znajduje się obecnie w Skierniewicach. To miasto stało się zatem miejscem pobytu oraz ośrodkiem osobistych spraw, a tym samym miejscem jej zamieszkania w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 k.c. W konsekwencji przyjąć należy, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy A. W. o skierowanie jej do domu pomocy społecznej jest Prezydent Skierniewic.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

----------------------- sygn. akt I OW 86/18 sygn. akt I OW 86/18 2 3 sygn. akt I OW 86/18 1