Postanowienie NSA z 22 października 2015 r., I OW 87/15

Wydany

22 października 2015 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Miastem Siemianowice Śląskie a Powiatem Świdnickim w przedmiocie wskazania powiatu właściwego do ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich w pieczy zastępczej postanawia wskazać jako właściwe Miasto Siemianowice Śląskie.

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys przewodniczący
Sędzia NSA Jan Paweł Tarno
Sędzia NSA Paweł Miładowski sprawozdawca

Uzasadnienie

Pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. Prezydent Miasta Siemianowic Śląskich (jako miasta na prawach powiatu) wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Miastem Siemianowice Śląskie, a Powiatem Świdnickim przez wskazanie Powiatu Świdnickiego jako właściwego do ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich M. i K. K. w pieczy zastępczej zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 332).

W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt [...], małoletni M. K. i K. K. zostali umieszczeni w Wielofunkcyjnej Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej w S. W ocenie Prezydenta, z ww. postanowienia Sądu Rejonowego wynika, że ww. małoletni są zameldowani na pobyt stały w I., ul. [...], gm. Ż.; natomiast od lutego 2014 r. ww. małoletni wraz z matką często zmieniali miejsce zamieszkania, a obecnie przebywają od listopada 2014 r. w Siemianowicach Śląskich. Zdaniem Prezydenta, zmiany pobytu miały charakter "ucieczki" przed ingerencją instytucji państwowych w wychowanie dzieci, w żadnym wypadku nie mogą świadczyć o miejscu zamieszkania. Fakt uczęszczania małoletnich M. i K. do Szkoły Podstawowej nr [...] w Siemianowicach Śląskich nie może być argumentem wskazującym właściwość miejscową Siemianowicach Śląskich. Małoletni uczęszczali również do szkoły w Rudzie Śląskiej. Z akt sprawy wynika, że matka małoletnich nie ma sprecyzowanych planów co do swojego miejsca zamieszkania i ześrodkowania swoich interesów życiowych. Zgodnie z art. 191 ust. 2 ww. ustawy jeżeli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat jego ostatniego zameldowania na pobyt stały.

W odpowiedzi na wniosek Starosta Świdnicki powołał się na treść art. 191 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy i wskazał, że ww. małoletni przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej mieszkali w Siemianowicach Śląskich. Okoliczność ta wynika z dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Ponadto małoletnie dzieci oraz ich matka posiadają meldunek na pobyt czasowy w ww. miejscowości. W treści pisma Zastępcy Dyrektora MOPS w Siemianowicach Śląskich z dnia 16 lutego 2015 r. skierowanego do Sądu Rejonowego w S. zostało wskazane, że rodzina Kolenda przebywa na terenie miasta Siemianowice Śląskie od listopada 2014 r., zaś od miesiąca grudnia 2014 r. małoletnie dzieci uczęszczają do Szkoły Podstawowej nr [...] w Siemianowicach Śląskich. Istotnym w sprawie jest również fakt, że rodzina została objęta wsparciem finansowym przez MOPS w Siemianowicach Śląskich w formie posiłków dla dzieci w szkole, co zostało wskazane w postanowieniu Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt [...].

Mając na uwadze powyższe okoliczności Starosta wskazał, że niezrozumiałym jest stanowisko Prezydenta Miasta Siemianowic Śląskich wskazującego Powiat Świdnicki jako właściwy do ponoszenia średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie małoletnich dzieci K. i M. K. w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Wbrew stanowisku Prezydenta w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 191 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Z akt sprawy nie wynika bowiem aby przed faktycznym umieszczeniem dzieci w pieczy zastępczej (co nastąpiło w dacie wydania ww. postanowienia przez Sąd Rejonowy) nie zostało ustalone miejsce ich zamieszkania. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 191 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przez umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi określone wydatki. Przez przesłankę "miejsca zamieszkania" z art. 191 ust. 1 ww. ustawy w związku z art. 25 i art. 27 K.c. należy rozumieć miejsce, w którym osoba aktualnie przebywa i ma taki zamiar, koncentrując swoje centrum życiowe w określonym miejscu.

Jak wynika z akt sprawy, matka wraz z małoletnimi zamieszkuje w Siemianowicach Śląskich u konkubenta; dzieci uczęszczają do Szkoły Podstawowej nr [...] w tej miejscowości, jak również matka i dzieci posiadają w tej miejscowości czasowe zameldowanie. Ponadto Sąd Rejonowy w S., wydając ww. postanowienie o umieszczeniu dzieci w pieczy zastępczej, także wskazał na Siemianowice Śląskie jako ostatnie miejsce zamieszkania małoletnich. Powyższe okoliczności wskazują zarówno na miejsce, w którym małoletni aktualnie przebywają, jak i to, że w chwili obecnej w tym miejscu koncentruje się ich centrum życiowe. Brak jest jakiegokolwiek dowodu by sądzić aby aktualnie zamiar ulokowania centrum życiowego opiekuna prawnego i dzieci nie dotyczył Siemianowic Śląskich. Prezydent Miasta Siemianowic Śląskich w tym zakresie nie przedstawił żadnego dowodu na potwierdzenie, że ośrodek życiowy ww. osób przed umieszczeniem dzieci w Wielofunkcyjnej Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej w Siemianowicach Śląskich, nie znajdował się w Siemianowicach Śląskich. Nie wiadomo z jakich względów Prezydent wywiódł, że matka małoletnich nie ma sprecyzowanych planów co do swojego miejsca zamieszkania i ześrodkowania swoich interesów życiowych. Stanowiska Prezydenta nie potwierdza także przeprowadzony przez MOPS w Siemianowicach Śląskich wywiad środowiskowy dotyczący sytuacji rodzinnej. Jednocześnie sam Prezydent we wniosku wskazał, że ww. osoby od listopada 2014 r. przebywają w Siemianowicach Śląskich.

W tych warunkach mając na względzie treść art. 191 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej to Miasto Siemianowice Śląskie jako miasto na prawach powiatu powinno ponosić średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Dlatego właściwym do ponoszenia przedmiotowych kosztów utrzymania jest Miasto Siemianowice Śląskie.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.