Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 8 czerwca 2010 r. Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] miasta stołecznego Warszawy działający z upoważnienia Prezydenta miasta stołecznego Warszawy wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między nim, a Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej w Radzyminie działającym z upoważnienia Burmistrza Radzymina w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej A. K. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż nie zgadza się z postanowieniem Burmistrza Radzymina z dnia [...] maja 2010 r., który przekazał według właściwości Prezydentowi miasta stołecznego Warszawy wniosek A. K. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej. Burmistrz Radzymina uznał, że A. K. zamieszkuje na terenie Warszawy i dlatego jego wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej należało przekazać Prezydentowi miasta stołecznego Warszawy. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 Nr 175, poz. 1362 ze zm.) wyraźnie określa bowiem, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zdaniem wnioskodawcy kodeks postępowania administracyjnego, który ma zastosowanie do spraw z zakresu pomocy społecznej, nie zawiera przepisów dotyczących określenia miejsca zamieszkania. Stąd winno się zastosować przepis art. 25 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. A. K. ze względu na zły stan zdrowia i konieczność zaspokojenia potrzeby schronienia w ostatnim okresie przebywał w Warszawie na terenie różnych dzielnic i w różnych miejscach (hotelach, pustostanach, na dworcach). Był to jednak pobyt czasowy, uzasadniony sytuacją życiową. Z zebranego materiału dowodowego wynika zaś, że najbardziej jest on związany z Radzyminem, gdzie znajduje się jego dom, do którego nie może jednak wrócić ze względu na konflikt z bratem. A. K. podał w trakcie postępowania, że adres przy ul. [...] w Warszawie jest jedynie jego adresem korespondencyjnym. W tej sytuacji, zdaniem wnioskodawcy uznać należy, że A. K. przebywa, ale nie zamieszkuje na terenie właściwym dla Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w Warszawie, a jego pobyt w Warszawie związany jest w istocie z jego stanem bezdomności. W myśl zaś z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały, a tą jest gmina Radzymin.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Radzymina wniósł o wskazanie Prezydenta m. st. Warszawy jako organu właściwego do rozpoznania wniosku A. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu podtrzymano argumentację zawartą w postanowieniu z dnia [...] maja 2010 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 p.p.s.a. oraz w art. 22 § 1 i 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie sporu pomiędzy Prezydentem m. st. Warszawy a Burmistrzem Radzymina, zaistniałego w tej sprawie, nie należy do Naczelnego Sądu Administracyjnego z następujących powodów.
Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 kpa spory o właściwość rozstrzygają między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4 - wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - sąd administracyjny.
Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) stanowi, iż to samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Przepisy ustawy o pomocy społecznej odsyłają w tej mierze do przepisów kpa (art. 14 ustawy o pomocy społecznej).
Bezsporne jest, że Prezydent m. st. Warszawy, jak i Burmistrz Radzymina są organami jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie bowiem z art. 164 ust. 1 Konstytucji podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina. Wójt (burmistrz lub prezydent miasta) jest zaś organem wykonawczym gminy (art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Wyjaśnić należy, iż przepisem art. 15 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) ustawodawca zniósł m.in. gminy warszawskie oraz dzielnice w gminie Warszawa-Centrum. Istniejące uprzednio dzielnice w gminie Warszawa-Centrum, w tym m.in. dzielnica Żoliborz, stały się dzielnicami miasta stołecznego Warszawy (art. 14 ustawy). Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 powołanej ostatnio ustawy miasto stołeczne Warszawa jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu.
Z kolei gmina Radzymin zgodnie z cz. VII poz. 34 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. Nr 103,l poz. 652) wchodzi w skład powiatu wołomińskiego.
Przepis § 1 pkt 7 ppkt f) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) określa właściwość miejscową Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w ten sposób, że Kolegium to swą właściwością obejmuje m.in. powiat wołomiński (w skład, którego wchodzi gmina Radzymin), jak i miasto stołeczne Warszawę jako miasto na prawach powiatu.
Tak więc Prezydent miasta stołecznego Warszawy i Burmistrz Radzymina mają wspólny organ wyższego stopnia - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, do którego podstawie art. 22 § 1 pkt 1 kpa powinni skierować wniosek o rozpatrzenie sporu o właściwość w przedmiocie żądania A. K. skierowania do domu pomocy społecznej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.