Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Płocku pismem z dnia 14 maja 2012 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Płocku a Starostą Powiatu Płockiego przez wskazanie Starosty Powiatu Płockiego jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosków przesłanych przy piśmie [...] z dnia [...].04.2012 r. w zakresie sprawy o zwrot wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie od Starosty Płockiego na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Płocku zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu w/w wniosku wskazano, że zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak [...] Starosta Powiatu Płockiego na podstawie art. 65 k.p.a. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Płocku do rozpatrzenia wniosek z dnia [...] listopada 2010 r. oraz pisma z dnia [...].08.2011 r., [...].12.2011 r., [...].01.2012 r., 19.04.2012 r. P. K. w przedmiocie przyznania i wypłaty należnego wynagrodzenia za przechowywanie i usunięcie z drogi publicznej pojazdów samochodowych. Jak wynika z dokumentów przesłanych wraz z wnioskiem Pana P. K. ww. pojazdy zostały zholowane z terenu Powiatu Płockiego i umieszczone na parkingu należącym do Wnioskodawcy w okresie od [...].12.2004 r. do [...].05.2009 r., gdzie są przechowywane nadal. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wymaga spór odnośnie samochodów wymienionych w załączniku "Zestawienie pojazdów zholowanych i zabezpieczonych z terenu Powiatu Płockiego w latach 2004-2009 na podstawie art. 130A" do pisma z dnia [...] listopada 2010 r. P.K. z wyjątkiem trzech samochodów: [...] o numerze rejestracyjnym [...],[...] nr rejestracyjny [...],[...] nr rejestracyjny [...], wnioski odnośnie do których zostały przekazane przez Starostę Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Płocku przy pismach z dnia [...] kwietnia 2012 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Płocku nie będąc organem likwidacyjnym, nie jest uprawniony do orzekania i przyznawania wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie usuniętych pojazdów. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Płocku przyznanie wynagrodzenia i jego wypłata pozostaje w kompetencji Starosty Powiatu Płockiego jako organu likwidacyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest organem właściwym do orzekania w zakresie zgłoszonego przez wnioskodawcę żądania, gdyż nie jest w przedmiotowej sprawie organem likwidacyjnym.
Nadto pogląd wyrażony przez Starostę Płockiego, że to Naczelnik winien orzekać o kosztach przechowywania i usunięcia z drogi publicznej pojazdu nie znajduje uzasadnienia w aktualnym stanie prawnym. Art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) stanowi, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Płocku nie posiada podstaw prawnych do przyznania wynagrodzenia, bowiem nigdy nie był organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie likwidacji ww. pojazdów.
Jednocześnie zgodnie z art. 130a ust. l0h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2008 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. l pkt 10 lit. k) ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym.
W powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Ustawodawca w art. 13 noweli rozstrzygnął o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślenia wymaga, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie nie rozstrzygnięto w sposób odmienny niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. l0h Prawa o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Zatem organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta Płocki. Wniosek o zwrot wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdu został złożony w dniu [...] listopada 2010 r. Oznacza to, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a Prawa o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. l0h w obowiązującym nadal brzmieniu (po 4 września 2010 r.). Natomiast ten przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków. Zatem choć to Skarb Państwa poniesie koszty przechowywania pojazdu, to orzekanie w tym przedmiocie nie znajduje się w zakresie działania urzędów skarbowych. Reasumując Naczelnik Urzędu Skarbowego w Płocku nie jest właściwy do przyznania i wypłacenia wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu, właściwym organem do rozpoznania wniosku jest Starosta Płocki.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Starosta Płocki wskazał, że iż nie widzi podstaw prawnych, aby uznać się za organ właściwy do rozpoznania wniosku P.K. w sprawie przyznania i wypłaty wydatków oraz wynagrodzenia za przechowywanie i usunięcie z drogi publicznej pojazdów, wskazanych przez wnioskodawcę.
Ustalenie, iż to Starosta Płocki byłby właściwy w przedmiotowej sprawie doprowadziłoby do sytuacji, w której Starosta (jako organ egzekucyjny) wydając decyzję ustalającą wynagrodzenie za przechowywanie danego pojazdu, musiałby wskazać Skarb Państwa jako podmiot odpowiedzialny do zwrotu wynagrodzenia, ewentualnie koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru. Starosta Płocki nie ma takich uprawnień. W stanie prawnym, przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt: P 4/0 art. 130 a ust 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowił, iż pojazd usunięty z drogi i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznawany był za porzucony. Pojazd taki przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. W niniejszej sprawie powyższy przepis w jego ówczesnym brzmieniu ma zastosowanie. W takim stanie rzeczy podmiotem właściwym do rozpatrzenia wniosku złożonego pod rządami tak brzmiącego art. 130 a ust 10 ustawy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Płocku. Ponadto interpretacja przyznająca staroście kompetencje do orzekania na podstawie obowiązującego obecnie art. 130 a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym o kosztach przechowywania pojazdów ponoszonych przez Skarb Państwa wymagałaby przyjęcia założenia, iż ustawodawca, w art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, mówiąc o "kosztach przechowywania pojazdów" bierze pod uwagę koszty obciążające w tym zakresie osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia.
Organ podkreślił, iż ustawodawca odróżnia wypłatę wynagrodzenia i zwrot kosztów dozoru na rzecz podmiotu prowadzącego parking strzeżony przez organ egzekucyjny (zgodnie z art. 102 ustawy o post. egzekucyjnym w administracji) od obciążenia w drodze decyzji właściciela pojazdu kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałymi od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania (zgodnie z art. 130 a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym). Na podstawie ww. przepisu, stroną decyzji starosty może być jedynie osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Z kolei wszelkie żądania oparte na art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczą dozorcy. W tej sytuacji art. 130a ust 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym nie daje staroście podstaw do obciążania kosztami Skarbu Państwa. W takim stanie rzeczy podmiotem właściwym do rozpatrzenia Wniosku złożonego pod rządami tak brzmiącego art. 130a ust 10 jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Płocku. W tej sytuacji art. 130a ust. l0h ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie daje staroście podstaw do obciążania kosztami Skarbu Państwa. Dodatkowo art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw nie wskazuje statio fisci Skarbu Państwa. Zatem, zdaniem wnioskodawcy, w praktyce decyzja starosty wydana na podstawie art. 130a ust. l0h ustawy - Prawo o ruchu drogowym obciążająca Skarb Państwa kosztami przechowywania pojazdów miałaby wątpliwe podstawy prawne i nieokreśloną stronę postępowania. W tej sytuacji właściwym do rozstrzygnięcia sprawy, będącej przedmiotem niniejszego sporu kompetencyjnego jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Płocku, działający w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Pogląd, że odpowiedzialność za Skarb Państwa ponosi Naczelnik Urzędu Skarbowego podziela Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie z dnia [...].5.2011 r., [...]. Reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika P.K., odnosząc się do złożonego w niniejszej sprawie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego ze Starostą Powiatu Płockiego wskazał, że wniosek złożony w dniu [...].11.2010 r. do Starosty Powiatu Płockiego obejmuje nie tylko zwrot niezbędnych wydatków związanych z przechowywaniem i zholowaniem z dróg [...] pojazdów mechanicznych, ale także, a może nawet przede wszystkim, przyznanie należnego P.K. wynagrodzenia za przechowywanie tychże pojazdów mechanicznych. Zdaniem strony, wniosek ten powinien być rozpoznany i załatwiony przez Starostę Powiatu Płockiego. Strona podnosi, iż wdanie się w spór z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Płocku nastąpiło w trakcie już prowadzonych postępowań administracyjnych przez Starostę Powiatu Płockiego, w których organy II instancji przesądziły już w co najmniej w dwóch sprawach o właściwości Starosty Powiatu Płockiego do załatwienia wniosku. Starosta Powiatu Płockiego poczynił wszystko, aby w sprawie niniejszej nie wydać decyzji. Wniesiono o wskazanie Starosty Powiatu Płockiego jako organu właściwego w sprawie oraz zasądzenie od Starosty Powiatu Płockiego zwrotu poniesionych przez P.K. kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Przez spór kompetencyjny (także o właściwość), o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał pomiędzy Starostą Płockim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Płocku. Do sporu w sprawie doszło z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego, dotyczącego zwrotu kosztów przechowania samochodów, wymienionych w załączniku "Zestawienie pojazdów zholowanych i zabezpieczonych z terenu Powiatu Płockiego w latach 2004-2009 na podstawie art. 130A" do pisma z dnia [...].11.2010 r. P. K. z wyjątkiem trzech samochodów: [...] o numerze rejestracyjnym [...],[...] nr rejestracyjny [...],[...] nr rejestracyjny [...].
Zgodnie z przepisem art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2008 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d oraz 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany w wyniku nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez regulację art. 1 pkt 10 lit. k) ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej tę ustawę z dniem 4 września 2010 r.
W ustawie tej, niezależnie od powyższego uregulowania odnośnie do kompetencji określonego wyżej podmiotu do wydania przedmiotowej decyzji, zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. W art. 13 ustawy zmieniającej rozstrzygnięto bowiem o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić jednak należy, że rozstrzygając o kosztach wskazano ogólnie na Skarb Państwa. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w odmienny niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h powyższej ustawy sposób o organie, orzekającym w tego rodzaju przypadkach.
Uwzględniając powyższe regulacje stwierdzić należy, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta Płocki. Wynika to ze stanu faktycznego sprawy. Wniosek o zwrot wydatków za przechowywanie pojazdu złożony został [...] listopada 2010 r. Oznacza to, że postępowanie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a Prawa o ruchu drogowym (obowiązującej od dnia 4 września 2010 r.) i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Przepis ten jednoznacznie i wprost wskazuje Starostę, jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków, co zostało dodatkowo potwierdzone przez trwałą linię dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienia NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., I OW 96/11 oraz I OW 100/11, z dnia 4 sierpnia 2011 r., I OW 72/11 oraz I OW 73/11 czy z dnia 15 czerwca 2012, I OW 68/12).
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
O oddaleniu wniosków o zasądzenie kosztów postępowania sądowego orzeczono, mając na uwadze brak podstaw prawnych do ich uwzględnienia.