Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
W dniu 19 września 2008 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego W. R., złożył zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał na okoliczność ustanowienia go pełnomocnikiem z urzędu oraz na kłopoty z kontaktowaniem się ze skarżącym między innymi z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego podniósł, że bezpośredni kontakt ze skarżącym nawiązał 13 września 2008 r. i dopiero tego dnia, jego zdaniem, ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie podkreślił, iż bezpośredni kontakt ze skarżącym był niezbędny ze względu na konieczność wyjaśnienia przyczyn, z powodu których skarżący osobiście podpisał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2007 r. oraz ustalenia treści uzgodnień między skarżącym a jego poprzednim pełnomocnikiem z urzędu. Twierdził również, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu, gdyż nie miał on wpływu na stanowisko zajęte w sprawie przez jego poprzedniego pełnomocnika z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, uznał bowiem, że wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został złożony z przekroczeniem terminu zakreślonego w art. 87 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwany dalej P.p.s.a.) Bowiem, warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania przez Sąd wniosku o przywrócenie terminu, jest złożenie go w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy w sprawie ustanowiony został pełnomocnik z urzędu po upływie terminu do wniesienia zażalenia, przyczyna uchybienia terminu na wniesienie przez niego wyżej wymienionego środka zaskarżenia ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia zażalenia po zapoznaniu się z aktami sprawy.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, przyczyna uchybienia terminu na wniesienie zażalenia ustała 1 września 2008 r., albowiem w tym dniu pełnomocnik otrzymał od skarżącego pełnomocnictwo (datowane na 28 sierpnia 2008 r.), a wcześniej zapoznał się już aktami sprawy (7 sierpnia 2008 r.). Nieuprawnionym byłoby zatem przyjęcie (zgodnie z wnioskiem pełnomocnika), że przyczyna uchybienia terminu ustała dopiero 13 września 2008 r., skoro w tym dniu pełnomocnik był już od 12 dni w posiadaniu pełnomocnictwa od skarżącego, a wcześniej, co już było podkreślone zapoznał się z aktami sprawy. Bez znaczenia, zdaniem Sądu, w tym konkretnie stanie faktycznym jest to, kiedy pełnomocnik uzyskał bezpośredni kontakt ze skarżącym.
Na postanowienie z dnia 6 listopada 2008 r. odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, argumentując jak we wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Stosownie do treści art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Z akt sprawy wynika, iż ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy już 7 sierpnia 2008 r., z kolei pełnomocnictwo udzielone zostało przez M. R. w dniu 28 sierpnia 2008 r. i złożone do Sądu w dniu 1 września 2008 r. Czyli, jak trafnie ocenił Sąd I instancji, przyczyna uchybienia terminu na wniesienie zażalenia ustała w dniu 1 września 2008 r., albowiem pełnomocnik w tym dniu otrzymał umocowanie, a z aktami sprawy zapoznał się dużo wcześniej. Choć to pełnomocnictwo było tylko do reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, to w dniu 5 września 2008 r. zostało udzielone kolejne pełnomocnictwo obejmujące swym zakresem także reprezentację przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (karta 107 akt). Nawet gdyby pod uwagę brać pełnomocnictwo z dnia 5 września 2008 r. to i tak został przekroczony termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż upływał on 12 września 2008 r., a pełnomocnik skarżącego złożył go dopiero w dniu 19 września 2008 r.
Na marginesie warto wspomnieć o tym, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjęto, iż siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 par. 1 p.p.s.a., rozpoczyna swój bieg w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość reprezentowania skarżącego, czyli od momentu podpisania dla niego pełnomocnictwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2008 r. o sygn. akt I OZ 509/08). Brak umocowania dla pełnomocnika uniemożliwiłaby nawet zapoznania się z aktami sprawy, a to znowu wykluczałoby przygotowanie materiału i niemożność złożenia wniosku o przywrócenie terminu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, jak wynika z akt sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja Sądu I instancji jest prawidłowa i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak wyżej.