Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił J. P. ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na bezczynność Wójta Gminy P. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawiera wystarczających danych pozwalających ustalić jego sytuację majątkową. W szczególności mimo wezwania skarżący nie wykazał wysokości ponoszonych kosztów leczenia jakie zostały podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, podnosząc, że postanowienie to narusza prawo i wniósł o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że J. P. korzysta z przyznanego uprzednio prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Obecnie domaga się także ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Zauważyć należy, że skoro wnioskodawcy zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych, tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu oznaczałoby w praktyce, przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 wspomnianej ustawy składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie ze wskazanym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Analizując sytuację majątkową skarżącego Naczelny Sad Administracyjny rozpoznający zażalenie od postanowienia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie doszedł do przekonania, że wbrew twierdzeniom tegoż Sądu skarżący w wystarczającym stopniu wykazał, iż spełnia powyższe przesłanki. J. P.uzyskuje wprawdzie stały miesięczny dochód w wysokości 1.360,53 zł brutto, jednak, ze względu na zły stan zdrowia ma on zwiększone wydatki na zakup lekarstw, konieczne leczenie i zabiegi medyczne. Przy licznych schorzeniach, na które cierpi skarżący, jego wydatki na zakup leków i leczenie są znaczne. Mimo, iż skarżący nie wykazał kosztów jakie ponosi na leczenie u bioterapeuty, wskazać należy na treść wezwania sądu, które w pkt. 2b zarządzenia z dnia 30 września 2010 r. obejmowało jedynie zobowiązanie do potwierdzenia ponoszonych przez skarżącego kosztów zakupu leków. Nawet jednak gdyby uznać, że w tym zakresie skarżący nie wykazał wysokości ponoszonych kosztów leczenia, podkreślenia wymaga fakt, że wysokość udokumentowanych wydatków związanych z opieką zdrowotną, przy uwzględnieniu stosunkowo niskiego dochodu skarżącego sprawia, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Posiadany majątek w postaci domu oraz nieruchomości rolnej nie przynosi skarżącemu żadnego dochodu. Dom nie posiada dostępu do prądu, nie ma łazienki i centralnego ogrzewania. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należy do osób majętnych i nie jest on w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku we własnym koniecznym utrzymaniu. Trudnej sytuacji majątkowej skarżącego nie zmienia również fakt przyznania skarżącemu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie łącznej kwoty 6000 zł, w związku ze stwierdzeniem przewlekłości postępowań sądowych w których był stroną. Wskazać bowiem należy, że jak wynika z akt sprawy stan lokalu, w którym mieszka skarżący jest na tyle zły, że wymaga on poczynienia znacznych nakładów, dla zabezpieczenia podstawowych warunków bytowych.
W niniejszej sprawie odmowa przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby doprowadzić do pozbawienia strony konstytucyjnego prawa do sądu, zważywszy na fakt, iż na etapie sporządzenia skargi kasacyjnej (na którym znajduje się obecnie niniejsza sprawa) zachodzi tzw. przymus adwokacki.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu