Postanowienie NSA z 8 września 2015 r., I OZ 1005/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SO/Kr 27/14 o wymierzeniu Rektorowi Uniwersytetu Jagiellońskiego grzywny i zwrocie kosztów postępowania

Sprawa

w sprawie w wniosku M.B. w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wymierzył, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Rektorowi Uniwersytetu Jagiellońskiego grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie w terminie skargi M. B. na decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na tę skargę. Sąd podniósł, iż w odpowiedzi na wniosek skarżącej Rektor podkreślił, że w dniu 7 lutego 2014 r. wpłynęły dwie skargi M. B., jednej z nich nadano prawidłowy bieg, jednak druga – na skutek niezawinionej omyłki pracownika – została dołączona do akt innej sprawy i odnaleziona dopiero po otrzymaniu przez organ wezwania do udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny. Wtedy też przekazano tę skargę Sądowi, pismem z dnia [...] stycznia 2015 r.

Wymierzając grzywnę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż skarga M. B. wniesiona została do organu w dniu 7 lutego 2014 r., jednakże przekazanie jej Sądowi, wraz z odpowiedzią oraz aktami sprawy. nastąpiło dopiero w dniu 3 listopada 2014 r., zatem ze znacznym przekroczeniem terminu wskazanego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Zdaniem Sądu opóźnienia tego nie może usprawiedliwiać ani nadmierne obciążenie pracą, ani remont siedziby organu.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i oddalenia wniosku o wymierzenie grzywny, ewentualnie przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

1. art. 55 § 1 P.p.s.a w związku z art. 54 § 2 P.p.s.a polegającej na błędnym przyjęciu, że funkcja represyjna grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a (za niewykonanie obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a) ma zastosowanie wówczas gdy niewykonanie tego obowiązku przez organ nie skutkowało ujemnie na prawa skarżącego tj. błędnie przyjęcie przez Sąd, że przewinienie organu polegające na niedopełnienie obowiązku ma mieć charakter formalny (bezskutkowy) podczas gdy odpowiedzialność organu (wysokość wymierzonej grzywny) mierzyć należy właśnie w zależności od skutków, motywacji wyjaśnień organu, odpowiedzialność ta ma mieć charakter zindywidualizowany do konkretnego stanu faktycznego czego Sąd nie dokonał. Błędne więc przyjęcie, że funkcja represyjna grzywny została spełniona jedynie przy określeniu tak wysokiej jej wielkości czyli poprzez określenie takiej jej wysokości przy nie uwzględnieniu okoliczności sprawy. Została spełniona więc w sytuacji gdy brak ujemnych skutków dla skarżącego w związku z niewypełnieniem obowiązku przez organ.
2. art. 55 § 1 P.p.s.a polegającej na przyjęciu funkcji prewencyjnej w sytuacji gdy działanie organu, było jedynie wynikiem jednostkowego, jednorazowego, niezamierzonego, nieszczęśliwego zdarzenia,
3. art. 141 § 4 P.p.s.a. wobec całkowitego braku uzasadnienia istotnych okoliczności, dotyczących organu (w orzeczeniu w przedmiocie wymierzenia wysokości grzywny za naruszenie przez ten organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a.) w następującym zakresie:

• oceny przez Sąd przyczyn niewypełnienia obowiązku (czy zasługują one na aprobatę),
• czy w ogóle - przed rozpatrzeniem wniosku - przedstawił brakujące, istotne akta sprawy,
• czy uzasadnił należycie naruszenie obowiązku i jak Sąd ocenił te wyjaśnienia organu,
• oceny przez Sąd motywacji organu, a przez to czy Sąd uwzględnił okoliczności niewypełnienia obowiązku przez organ przy miarkowaniu grzywny i uzasadnił wymierzoną wysokość w uzasadnieniu postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi z kolei, iż w razie nie zastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, opóźnienie w przekazaniu sprawy powstało wskutek jednorazowego, niezawinionego zdarzenia, jakim było niespotrzeżenie, że w dniu 7 lutego 2014 r. M. B. wniosła dwie skargi na decyzje tego organu. W ocenie pełnomocnika Rektora okoliczności niniejszej sprawy winny prowadzić w istocie do wniosku, iż organ w ogóle nie powinien zostać ukarany grzywną, bowiem zagubienie skargi wynikało z natłoku obowiązków jakimi pełnomocnik jest obarczony oraz z remontu, jaki odbywał się w tamtym czasie w siedzibie organu. Stanowisko to uznać należy jednak za całkowicie pozbawione uzasadnionych podstaw. Na pełnomocniku organu – który jest radcą prawnym – spoczywa bowiem obowiązek dochowania należytej staranności i dbałości o prawidłowy obieg korespondencji. Fakt, że pracownik odpowiedzialny za przyjmowanie poczty nie spostrzegł, iż strona wystąpiła z dwiema skargami, a następnie jedną z nich załączył do akt innej sprawy w żadnym razie nie wyłącza winy organu, ani nie usprawiedliwia znacznego opóźnienia w przekazaniu skargi do Sądu, jakie miało miejsce w niniejszej sprawie. Zagubienie skargi, czego w istocie dopuścił się organ, bez wątpienia nie może być podstawą do odstąpienia od wymierzenia temu organowi grzywny. W świetle tych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż postanowienie wymierzające grzywnę Rektorowi Uniwersytetu Jagiellońskiego jest prawidłowe, a jej wysokość w pełni odpowiada stopniowi zawinienia organu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.