Postanowienie NSA z 25 października 2018 r., I OZ 1006/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1010/18 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk przewodniczący

Uzasadnienie

A. G. (dalej jako skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na sprecyzowaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium w T. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.

Zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2018 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako P.p.s.a) oraz stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193, dalej jako rozporządzenie) skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, w którego treści wyraził swoją dezaprobatę dla faktu, iż musi ponosić koszty badań lekarskich w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy oraz wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego bada zgodność z prawem takiego zarządzenia. Ocenia czy były podstawy do żądania od skarżącego uiszczenia wpisu sądowego oraz czy wysokość takiego wpisu została określona w prawidłowej wysokości. Sąd nie jest władny badać czy sytuacja skarżącego, w szczególności jego stan majątkowy pozwala mu na uiszczenie wpisu. Okoliczności związane z sytuacją majątkową strony zobowiązanej do poniesienia kosztów sądowych, do których zalicza się między innymi wpis sądowy mogą być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu jakim jest udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy. Tylko w tym ostatnim postępowaniu bada się sytuację osobistą, rodzinną i majątkową skarżącego pod kątem jego możliwości poniesienia kosztów sądowych.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja zawarta w zażaleniu nie wskazuje w jakikolwiek sposób, że zarządzenie z dnia 30 sierpnia 2018 r. dotyczące uiszczenia wpisu sądowego jest wadliwe. Przepis art. 199 P.p.s.a. stwierdza, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nie ulega wątpliwości, że wpis sądowy zalicza się do kosztów sądowych (art. 212 w zw. z art. 211 P.p.s.a.). Jak stanowi art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Opłatę sądową (w tym wpis) należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie (art. 219 § 1 P.p.s.a). Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). W przypadku braku wpisu Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Wówczas Sąd wzywa stronę do jej uiszczenia, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a.) Z powyższego wynika, że strona wnosząc skargę do sądu administracyjnego i inicjując tym samym postępowanie sądowoadministracyjne obowiązana jest uiścić wpis od skargi w określonej wysokości. W razie uchybienia temu obowiązkowi Sąd w osobie Przewodniczącego Wydziału kieruje do strony zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu w określonej w nim wysokości. Właśnie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Zasady popierania i wysokość wpisu określa wydane na mocy art. 233 P.p.s.a. rozporządzenie. W niniejszej sprawie, która dotyczy kwestii zatrzymania prawa jazdy, gdzie przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne, należało pobrać wpis stały (art. 231 P.p.s.a), w wysokości określonej w § 2 ust. 6 rozporządzenia tj. 200 zł. Jak wynika z zaskarżonego zarządzenia wpis został ustalony w prawidłowej wysokości. Należy podkreślić, że P.p.s.a. przewiduje zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w określonych sytuacjach procesowych, w określonych sprawach oraz dla wskazanych w przepisach podmiotów. Warunki zwolnienia od kosztów sądowych wskazano w art. 239 P.p.s.a. Zakres przedmiotowy ani zakres podmiotowy wskazany w tym przepisie nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Na marginesie podkreślić należy, że zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Wynika z tego, że zawarty w zażaleniu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy będzie podlegał rozpoznaniu przez Sąd I instancji w odrębnym postępowaniu. W razie pozytywnego rozpatrzenia tego wniosku będzie możliwe zwolnienie skarżącego z kosztów postępowania w całości albo w części.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 198 P.p.s.a., oddalił zażalenie.