Postanowienie NSA z 21 czerwca 2017 r., I OZ 1013/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. Ź. na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 735/16

Sprawa

w sprawie ze skargi T. Ź. na bezczynność Przedsiębiorstwa W. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jolanta Sikorska przewodnicząca

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 735/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi T. Ź. na bezczynność Przedsiębiorstwa W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 sierpnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej: zobowiązał Przedsiębiorstwo W. do rozpatrzenia wniosku T. Ź. z dnia 7 sierpnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku); odstąpił od zasądzenia na rzecz T. Ź. zwrotu kosztów postępowania (pkt 3 wyroku).

W uzasadnieniu Sąd ten podał, że okoliczności podniesione przy analizie charakteru zaistniałej bezczynności, jak i sposób działania skarżącego, przemawiają za tym aby odstąpić od zasadzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w całości. Strony postępowania nie kwestionują, że całe postępowanie w niniejszej sprawie zostało wywołane jedynie błędnym działaniem programu odbierającego pocztę elektroniczną. W ocenie Sądu powstałe w niniejszej sprawie koszty nie były niezbędne do celowego dochodzenia praw skarżącego, a obciążanie nimi organu byłoby niesprawiedliwe.

Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie trzecim wyroku z dnia 23 marca 2017 r. wniósł T. Ź., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 206 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążania organu kosztami postępowania, a uzasadnienie przedstawione przez Sąd I instancji odbiega od materiału dowodowego sprawy; art. 200 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie z uwagi na zgłoszony na etapie postępowania sądowego wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w wypadku uwzględnienia skargi zasadnym jest nakazanie zwrotu skarżącemu w pierwszej kolejności kosztów opłaty od skargi na bezczynność, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem I instancji.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, względnie zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty 117 zł odpowiadającej wartości wpisu od skargi i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz zasadzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego z uwagi na udział pełnomocnika w postępowaniu wywołanym wniesieniem zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie jest niezasadne.

Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Rozpoznawane zażalenie zostało wniesione w oparciu o wskazaną podstawę i obejmuje punkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r., którym to wyrokiem Sąd ten uznał, że organ pozostaje w bezczynności. Sąd I instancji, co wynika z pkt 3 sentencji wyroku, wykorzystał zasadę, o której mowa w art. 206 P.p.s.a., pomijając art. 200 P.p.s.a. Zgodnie z drugim z wyżej wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Stosownie do przepisu art. 206 P.p.s.a., w uzasadnionych przypadkach sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu w celu pobrania wpisu.

Wskazany przepis przewiduje sposobność miarkowania kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Na jego podstawie sąd działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle okoliczności konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. Zastosowanie tego przepisu wymaga zatem od sądu przedstawienia precyzyjnej argumentacji, tak z powodu odstąpienia od zasądzenia kosztów w całości, jak i zasądzenia ich w części. Trzeba więc pamiętać, że pozostawienie przez ustawodawcę art. 206 P.p.s.a. do uznania sądu nie może oznaczać dowolności w tym zakresie, z czym łączy się podkreślana wcześniej potrzeba precyzyjnego uzasadnienia rozstrzygnięć wydawanych na podstawie komentowanego przepisu.

Przechodząc do oceny uzasadnienia zawartego w wyroku Sądu I instancji postanowienia w zakresie kosztów zauważyć należy, że kontrolowane uzasadnienie faktycznie zawiera wskazanie podstawy prawnej i argumentację pozwalającą ustalić przyczyny odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżacego. Oznacza to, że zaskarżone orzeczenie czyni zadość wymogom określonym w art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie (postanowienia zamieszczonego w wyroku) powinno zawierać co najmniej podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie w przedmiocie odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania nie zawiera braków uniemożliwiających poddanie go merytorycznej kontroli instancyjnej.

Przedstawiona w uzasadnieniu Sądu I instancji argumentacja mająca przemawiać za odstąpieniem od zasądzenia na rzecz T. Ź. zwrotu kosztów postępowania jest przekonująca i wystarczająca.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni ją popiera.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.