Postanowienie NSA z 28 sierpnia 2015 r., I OZ 1019/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. akt II SO/Op 64/14 odrzucające zażalenie T.R. na zarządzenie tego Sądu z dnia 10 lutego 2015 r. o pozostawieniu w aktach

Sprawa

sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 stycznia 2015 r., bez nadawania dalszego biegu w sprawie ze skargi T.R. na Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie bezczynności organu w zakresie pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt II SO/Op 64/14, odrzucił zażalenie T.R. na zarządzenie tego Sądu z dnia 10 lutego 2015 r. o pozostawieniu w aktach sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 stycznia 2015 r., bez nadawania dalszego biegu, w sprawie ze skargi T.R. na Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie bezczynności organu w zakresie pomocy społecznej.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, T.R. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stwierdził, że: "nie jest w stanie wynająć profesjonalnego prawnika do wniesienia profesjonalnie sporządzonej skargi na opieszałość i lekceważące podejście do sprawy, gdzie organy sądownicze nakazały, abym podjął pracę".

Postanowieniem z dnia 23 października 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił T.R. przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, jaką ww. zamierza wnieść do sądu administracyjnego na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...].

W dniu 10 listopada 2014 r. T.R. wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, w celu, jak sam określił, sporządzenia i wniesienia zażalenia oraz wniosku o przywrócenie terminu na postanowienie WSA w Opolu z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SO/Op 64/14.

Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu umorzył postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

W dniu 8 stycznia 2015 r. wpłynął kolejny wniosek T.R. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając żądanie, wnioskodawca wskazując na powoływane we wcześniejszych wnioskach okoliczności związane z jego stanem zdrowia i złą sytuacją materialną podał także, że nie jest w stanie wynająć profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik ten, zgodnie z zamierzeniami wnioskodawcy miałby wnieść profesjonalnie sporządzoną skargę na: "opieszałość i lekceważące podejście do sprawy, gdzie organy sądownicze nakazały, abym podjął pracę, gdzie z tej przyczyny dnia 12 stycznia 2015 r. zmuszony jestem do podjęcia dla mojego zdrowia i życia bardzo niebezpiecznych działań". Dalej wnioskodawca wskazał: "Poza wniesieniem środka odwoławczego do NSA czy zaskarżeniem o niezgodności, zachodzi konieczność wniesienia skargi konstytucyjnej o zgodność orzecznictwa i decyzji w sprawie, a w razie konieczności do Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, a więc ustanowiony z urzędu pełnomocnik w osobie adwokata czy radcy prawnego nie ma prawa sporządzania jakiejkolwiek opinii o bezzasadności ani dokonania uchybienia w terminie czy w pisowni pism procesowych".

W wykonaniu zarządzenia z dnia 10 lutego 2015 r., poinformowano T.R. pismem z dnia 16 lutego 2015 r., że skoro jego kolejny, trzeci już wniosek z dnia 5 stycznia 2015 r. został złożony (co wynika z uzasadnienia wniosku), w celu "[...] wniesienia skargi konstytucyjnej o zgodność orzecznictwa i decyzji w sprawie, a w razie konieczności do Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu", to dotyczy on innego przedmiotu sprawy, niż dwa poprzednio złożone wnioski. Nie mieści się zatem w zakresie niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest zamiar wniesienia skargi na bezczynność organu w zakresie pomocy społecznej. Wobec tego Sąd wskazał, że wniosek z dnia 5 stycznia 2015 r. pozostanie w aktach sprawy, bez nadawania mu dalszego biegu.

Powyższe pismo informujące, zostało doręczone osobiście T.R. w dniu 27 lutego 2015 r., a w dniu 2 marca 2015 r. wnioskodawca złożył pismo nazwane: "środek odwoławczy od pisma o odmowie wszczęcia procedury przypisanej ustawą i ustanowienia prawa pomocy".

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż pismo T.R. z dnia 2 marca 2015 r., nazwane: "środek odwoławczy od pisma o odmowie wszczęcia procedury przypisanej ustawą i ustanowienia prawa pomocy", uznać należało za zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu wniosku T.R. z dnia 5 stycznia 2015 r. o przyznanie prawa pomocy, w aktach sprawy bez nadawania dalszego biegu. Świadczy o tym jednoznacznie treść ww. pisma wskazująca o kwestionowaniu przez wnioskodawcę opisanej czynności Sądu.

Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Przepisy powyższe stosuje się także odpowiednio do zarządzeń, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zażalenie jest zatem dopuszczalne jedynie w tych przypadkach, kiedy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość jego wniesienia. Oznacza to, że jeżeli ustawa przewiduje wydanie postanowienia, czy zarządzenia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia czy zarządzenia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to wniesienie takiego środka odwoławczego jest niedopuszczalne.

Zdaniem Sądu, sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie sędziego sprawozdawcy o pozostawieniu kolejnego wniosku T.R. o przyznanie prawa pomocy w aktach sprawy, bez nadawania temu wnioskowi dalszego biegu, na które ani art. 194 P.p.s.a., ani pozostałe przepisy tej ustawy nie przewidują wniesienia zażalenia. Natomiast wniesienie zażalenia na niezaskarżalne zarządzenie jest niedopuszczalne.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.R., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu.

Art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zawiera enumeratywny katalog przypadków, w których przysługuje zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Inne przypadki, stosownie do treści wymienionego artykułu, przewidziane zostały w poszczególnych przepisach postępowania sądowoadministracyjnego.

Stosownie do treści art. 194 § 1 i § 3 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu;

2. wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61;
3. zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania;
4. odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku;
5. sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa;
6. oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego;
7. odrzucenie skargi kasacyjnej;
8. odrzucenie zażalenia;
9. zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej;
10. ukaranie grzywną. Poza tym zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Natomiast zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. A tym samym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie (art. 178 P.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 198 powołanej ustawy przepisy dotyczące zażalenia stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego. Zażalenia takie podlegają rozpoznaniu przez sąd jedynie w przypadku, gdy ustawa wyraźnie wskazuje możliwość jego wniesienia. Brak stosownego uregulowania co do możliwości wniesienia środka odwoławczego powoduje, iż nieobjęty taką regulacją środek zaskarżenia jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.

W świetle powyższego zgodzić się należy z poglądem Sądu I instancji, iż zażalenie wniesione przez skarżącego na zarządzenie tego Sądu z dnia 10 lutego 2015 r. nie mogło zostać rozpoznane.

Żaden bowiem przepis nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie o pozostawieniu w aktach sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy bez nadawania dalszego biegu. Zatem zażalenie takie jako niedopuszczalne, stosownie do art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.