Postanowienie NSA z 8 września 2015 r., I OZ 1024/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 292/15 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia oddalić zażalenie. 5

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys przewodniczący

Uzasadnienie

Pismem z dnia 4 lutego 2015 r. J. P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Zarządzeniem z dnia 11 marca 2015 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez wniesienie skargi za pośrednictwem organu odwoławczego w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to zostało prawidłowo doręczone w dniu 17 marca 2015 r.

W dniu 24 marca 2015 r. (data nadania wniosku w placówce pocztowej – k. 25 akt sądowoadministracyjnych) J. P. złożyła – za pośrednictwem organu odwoławczego - kolejny (niepodpisany) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi.

Natomiast w dniu 26 marca 2015 r. wysłała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku skargę kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

Zarządzeniem z dnia 28 maja 2015 r., z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w terminie, pozostawiono bez rozpoznania pierwszy wniosek o przywrócenie terminu z dnia 4 lutego 2015 r.

W dniu 1 czerwca 2015 r. wezwano pełnomocnika wnioskodawczyni do uzupełnienia – w terminie 7 dni - braków formalnych drugiego wniosku o przywrócenie terminu z dnia 24 marca 2015 r. poprzez jego podpisanie, bądź dostarczenie podpisanego egzemplarza tego wniosku. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 3 czerwca 2015 r. W dniu 10 czerwca 2015 r. do akt sprawy złożony został podpisany wniosek o przywrócenie terminu.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi argumentując, iż 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi upłynął w dniu 5 marca 2015 r., bo o okolicznościach uprawdopodabniających uchybienie terminu – wedle jej oświadczenia – dowiedziała się w dniu 26 lutego 2015 r. W tym dniu co prawda skarżąca złożyła pierwszy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, datowany na dzień 4 lutego 2015r., który został jednak pozostawiony bez rozpoznania prawomocnym zarządzeniem z dnia 28 maja 2015 r. W tym stanie rzeczy kolejny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony w dniu 24 marca 2015 r. (data nadania wniosku w placówce pocztowej – k. 25 akt sądowoadministracyjnych), Sąd meriti uznał za spóźniony. Dlatego na mocy art. 88 P.p.s.a. go odrzucił.

Zażalenie na powyższe postanowienie wiosła J. P. Pełnomocnik skarżącej wskazał w nim na naruszenie przepisu art. 87 § 1 P.p.s.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych (wraz z podatkiem VAT) albowiem koszty te nie zostały dotychczas uiszczone. Zdaniem autora zażalenia skarżąca dopełniła wszelkich formalności w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia skargi, jednakże nie zrozumiała do końca treści wezwania do usunięcia braków formalnych i konsekwencji związanych ze złożeniem skargi po terminie. Z tego też względu zwróciła się do Sądu o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Zdaniem pełnomocnika skarżącej nie może ona ponosić negatywnych skutków prawnych nieznajomości przepisów prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przed oceną zarzutów zażalenia przypomnieć wszak trzeba, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z przepisem art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 P.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 P.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 49 § 2 zdanie pierwsze tej ustawy, jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Przy czym wskazać należy, że siedmiodniowy termin, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie jest terminem ustawowym, a terminy takie nie mogą być przez przewodniczącego przedłużane ani skracane. W rozpoznawanej sprawie strona została wezwana przez Sąd I instancji do uzupełnienia braku formalnego złożonego bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosku z dnia 4 marca 2015 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez wniesienie - za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku – skargi, a to w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Niewykonanie wezwania, zgodnie z przepisem art. 257 P.p.s.a., pociągnęło za sobą realizację rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Bowiem wyznaczony termin na wniesienie skargi upłynął bezskutecznie w dniu 24 marca 2015 r., a czynność ta została dokonana w dniu 26 marca 2015 r. Na zarządzenie o pozostawieniu pisma o przywróceniu terminu do wniesienia skargi przysługiwało zażalenie, z którego to środka zaskarżenia ani żaląca się, ani ustanowiony już wówczas pełnomocnik z urzędu, nie skorzystali. Jest ono prawomocne, toteż ów wniosek nie może odnieść skutku.

Jak trafnie uznał Sąd I instancji złożenie kolejnego wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło po upływie terminu do jego wniesienia. Strona w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi wyraźnie wskazała, iż o okolicznościach uprawdopodabniających brak winy w niedochowaniu terminu na złożenie skargi dowiedziała się w dniu 26 lutego 2015 r. Zatem 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia 28 sierpnia 2014 r. upłynął w dniu 5 marca 2015r. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 24 marca 2015 r. należało uznać za spóźniony i jako taki odrzucić, co też Sąd I instancji prawidłowo uczynił w zaskarżonym postanowieniu.

Ubocznie należy również wskazać, że stosownie do utrwalonego orzecznictwa nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa, albo inne zdarzenia, które strona mogła przezwyciężyć (p. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 82/15). Okoliczności te podlegają analizie w ramach uznania sędziowskiego (p. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 204 r., sygn. akt I OZ 757/14). Toteż kwestie podniesione w zażaleniu nie mogły odnieść skutku, a Sąd meriti nie wykroczył poza granice uznania oceniając całokształt sprawy w tej materii.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie. Nie orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jako że w tej materii wyłącznie właściwe są wojewódzkie sądy administracyjne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania wyłącznie o kosztach postępowania (i to kasacyjnego) między stronami.

Wszystkie przywołane orzeczenia publikowane są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

----------------------- 2