Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 793/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił A. K. przywrócenia terminu do złożenia odpisów skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.
W jego uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., odrzucił skargę A. K. na wyżej wymienioną decyzję, z uwagi na niewykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej odpisów. Odpis niniejszego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 lipca 2014 r. Pismem z dnia 16 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, załączając jednocześnie 9 odpisów skargi. Stwierdził, że ma już 77 lat i cierpi na liczne choroby. W okresie od dnia 6 czerwca 2014 r. do dnia 9 lipca 2014 r. stan jego zdrowia pogorszył się na tyle, że nie mógł dopełnić ciążących na nim obowiązków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając wniosek wskazał, że z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej. Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Takich okoliczności nie wykazano. Karty leczenia szpitalnego dołączone do wniosku o przywrócenie terminu nie obejmują okresu od czerwca do lipca 2014 r. Zatem w tym czasie pełnomocnik skarżącego nie przebywał w szpitalu.
Ponadto jego stan zdrowia nie pogorszył się nagle, gdyż choruje on od dłuższego czasu. Bez wątpienia wysłanie brakujących odpisów skargi stanowiło wyłącznie czynność techniczną, którą mogła wykonać sama strona, nie angażując w to pełnomocnika. Ustanowienie bowiem pełnomocnika nie wyklucza zdaniem Sądu obowiązku działania w postępowaniu sądowym przez samą stronę. We wskazanym czasie również zorganizowanie zastępstwa procesowego wyręczającego pełnomocnika skarżącego w wykonaniu obowiązków zawodowych nie mogło stanowić jakichkolwiek trudności. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a., że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
W zażaleniu skarżący zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu błąd w ustaleniach faktycznych i wniósł o jego uchylenie. Wskazał, że pełnomocnik skarżącego, jak i jego mocodawca są osobami w podeszłym wieku, przewlekle chorymi. Obydwaj zamieszkują samotnie. Stan zdrowia pełnomocnika we wskazanym okresie pogorszył się na tyle, że nie mógł on dokonać czynności technicznej, jaką było dostarczenie do sądu brakujących odpisów skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie mogło odnieść zamierzonego skutku, gdyż jest oczywiście chybione.
Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia co najmniej zwykłej w danych okolicznościach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, a w szczególnych przypadkach (gdy chodzi o czynności procesowe, zwłaszcza powierzone fachowemu pełnomocnikowi) miernik podwyższony. O braku winy w uchybieniu terminu mówi się jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W okolicznościach niniejszej sprawy pełnomocnik skarżącego powołuje się na swój zły stan zdrowia i przewlekłą chorobę (ostrą kamicę nerkową), która w okresie od czerwca do lipca 2014 r. uniemożliwiała mu poruszanie się o własnych siłach. Wskazuje również, że nie był w tym okresie skierowany do szpitala, co niejako przeczy nagłości "ostrości" zachorowania. Należy przy tym wskazać, że wśród nadesłanych przez pełnomocnika skarżącego dokumentów brak potwierdzenia, iż pełnomocnik skarżącego w tym czasie przebywał choćby na konsultacji lekarskiej lub też wymagał interwencji medycznej. Nie negując zatem przewlekłej choroby, na którą cierpi pełnomocnik skarżącego, trzeba stwierdzić iż nie wykazał on w żaden sposób, że we wskazanym okresie nie był w stanie dokonać uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej dodatkowych odpisów, tym bardziej że w dniu 4 czerwca 2014 r. uiścił na wezwanie sądu z dnia 28 maja 2014 r. wpis od skargi.
Oczywistą jest też możliwość dokonania tej prostej czynności przez samego skarżącego, albo substytuta, co jest powszechnie stosowane w praktyce. Tym bardziej, że przeszkoda nie była nagła, a termin wystarczający. Fachowy pełnomocnik jest wszak zobowiązany do dołożenia w tej materii szczególnej staranności, a jej brak odnosi skutek wprost dla reprezentowanego podmiotu.
W takiej sytuacji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi należy uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.