Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 768/16 (dalej postanowienie z 9 czerwca 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2016 r.) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że M. S. (dalej skarżąca), wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] marca 2016 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jednak wniosku tego w żaden sposób nie uzasadniła. Skarżąca nie wykazała, że spełniona została którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ppsa. Sąd podkreślił, że nie można przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżąca nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z 6.2.2009 r., II FZ 39/09, cbosa; k. 17-19 akt I SA/Wa 768/16).
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła M. S., zaskarżając niniejsze postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ppsa, przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mimo istnienia przesłanek wstrzymania jej wykonania, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia.
Wskazując na ów zarzut wniosła o:
- 1. zmianę zaskarżonego postanowienia przez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji z [...] marca 2016 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 czerwca 2016 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
- 2. przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu od zażalenia;
- 3. zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że dłużnik zalega z alimentami na rzecz wierzycieli – dwu dorastających synów, reprezentowanych przez skarżącą – na kwotę 48.591, 93 zł wraz z odsetkami w kwocie 5.376,13 zł (k. 24-27 akt I SA/Wa 768/16).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej ppsa). Ów przepis dotyczy udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 ppsa). Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 ppsa). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty i oznacza, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z ww. przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Art. 61 § 3 ppsa zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko.
Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ppsa nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek skarżącego. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (T. Woś, H. Knysiak–Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2016 r., s. 556-557, uw. 1, 2).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że wskutek wykonania zaskarżonego postanowienia nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie wskazała konkretnego stanu faktycznego oraz materiału na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia (k. 2-5 akt I SA/Wa 768/16).
Dochodzona od skarżącej należność jest należnością pieniężną, a ta – w przypadku ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji - podlega zwrotowi. Skarżąca 26 sierpnia 2013 r. podpisała oświadczenie, zgodnie z którym została pouczona przez organ I instancji o treści art. 28 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz o tym, że w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie może jednocześnie otrzymywać alimentów od komornika sądowego ani od dłużnika alimentacyjnego (k. 145-160 akt administracyjnych). Skarżąca, w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w lipcu 2015 r. 1.000,00 zł i w sierpniu 2015 r. 1.000,00 zł, otrzymała od komornika alimenty dnia 16 lipca 2015 r. (1.000,00 zł), 27 lipca 2015 (867,83 zł), 28 sierpnia 2015 r. (1.000, 00 zł i 132,17 zł; k. 126-129, 177-178 akt administracyjnych).
Skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy ocenie przesłanek konieczności zastosowania ochrony tymczasowej, Sąd nie może kierować się hipotetycznymi sytuacjami. Z tego względu postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji odpowiada prawu (art. 61 § 3 ppsa).
Odnosząc się do argumentów podniesionych w uzasadnieniu zażalenia, należy podnieść że ewentualna egzekucja nienależnie pobranego świadczenia odbywa się na podstawie przepisów ustawowych, gwarantujących pozostawienie skarżącej kwoty wolnej od zajęcia. Sąd I instancji nie miał obowiązku wzywać skarżącej do uzupełnienia braków wniosku, bowiem brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie jest brakiem formalnym wniosku. Wypowiedzenie umowy o pracę z uwagi na trudną sytuację przedsiębiorstwa, w realiach obecnego rynku pracy i spadku bezrobocia do poziomu bezrobocia naturalnego w Warszawie (art. 106 § 4 ppsa), gdzie mieszka skarżąca, nie jest przesłanką wystarczającą dla uwzględnienia zażalenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa, oddalił zażalenie.