Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt: II SA/Ke 317/18 odmówił I.F. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 27 czerwca 2018 r., którym oddalono skargę I.F. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [..] marca 2018 r., znak: [..] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu środków na podjęcie działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie przemawiają za uznaniem, że do uchybienia doszło bez winy skarżącej. Jak wskazał Sąd I instancji, w terminie do zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku I.F. złożyła wniosek o wydanie odpisu wyroku z klauzulą prawomocności, wykonalności. W uznaniu Sądu wniosek ten nie wskazuje, aby zawarte w nim żądanie było określone nieprecyzyjnie, jak podnoszono we wniosku o przywrócenie terminu i nie wynika z niego, aby intencją skarżącej było uzyskanie wyroku wraz z uzasadnieniem celem rozważenia ewentualnego wywiedzenia skargi kasacyjnej.
Sąd zwrócił także uwagę, że o konieczności zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżąca została prawidłowo pouczona na rozprawie, zatem twierdzenia skarżącej, że nie miała świadomości jakiej treści wniosek należy złożyć nie przemawiają za przyjęciem, że wniosek o przywrócenie terminu mógł być uwzględniony.
Składając zażalenie na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że faktycznie została pouczona na rozprawie o prawie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i w terminie do jego zgłoszenia wniosła o doręczenie wyroku z klauzulą prawomocności, ale nie miała świadomości, że uzasadnienie wyroku jest jego odrębną częścią, a jej intencją było uzyskanie uzasadnienia wyroku, skoro jej skarga została oddalona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) zwanej dalej p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Sąd rozpatrujący tego rodzaju sprawy korzysta zatem z wiedzy prawniczej, ale i doświadczenia życiowego pozwalającego ocenić na gruncie konkretnego stanu sprawy przesłanki przemawiające za przywróceniem terminu lub jego odmową. Nie można jednocześnie tracić z pola widzenia, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W klauzuli "należytej staranności", która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. niewątpliwie mieści się zastosowanie się do udzielanych przez Sąd pouczeń. Podkreślić należy, że skarżąca została pouczona o warunkach uzyskania uzasadnienia wyroku dwukrotnie. Po raz pierwszy przy doręczeniu zawiadomienia o rozprawie (pkt 2 pouczenia) w dniu 4 czerwca 2018 r. oraz podczas rozprawy, na której była obecna, co wynika z treści protokołu rozprawy. Argument skarżącej, że skoro jej skarga została oddalona, to logicznym jest, jaka była jej intencja podczas składania wniosku o "doręczenie wyroku z klauzulą prawomocności" nie mógł być skutecznym argumentem zażalenia.
Sąd nie mógł bowiem odczytać tak jasno i wyraźnie sformułowanego wniosku w inny sposób, dorozumiewając, że skarżąca rozważa ewentualność zaskarżenia wyroku i w rzeczywistości domaga się sporządzenia uzasadnienia wyroku. Skarżąca nie zaprzeczyła, że posiadała wiedzę o konieczności złożenia wniosku o określonej treści, a braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upatruje w nieprecyzyjnym sformułowaniu wniosku. Wyjaśnić należy, że okoliczność ta w świetle powyższych wyjaśnień dotyczących przyjmowanego rozumienia pojęcia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej, nie mogła być uznana za uzasadniającą przywrócenie terminu. Skarżąca miała wiedzę o niezbędności wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia celem jego ewentualnego zakwestionowania skargą kasacyjną i z możliwości tej nie skorzystała. Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, że przyczyną braku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku mogła być niefrasobliwość skarżącej i brak świadomości, że uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek, który nie jest wnioskiem tożsamym z wnioskiem o doręczenie wyroku.
Okoliczność ta nie świadczy jednak o braku winy skarżącej, która w postępowaniu tym występowała osobiście, a więc nie skorzystała z możliwości udzielenia pełnomocnictwa profesjonalnemu podmiotowi ani nie składała wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.