Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 629/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania sprecyzowanej w sentencji decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego.
Sąd I instancji podał, że w skardze na tę decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania, wskazując że konieczność zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 8.331,70 zł, narazi go na wszczęcie postępowania egzekucyjnego i "duże problemy". Takie umotywowanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest, zdaniem Sądu meriti, niewystarczające. Skarżący nie uzasadnił bowiem, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżącego jest bardzo lakoniczny, nie wynika z niego jaka jest jego i jego rodziny sytuacja materialna, co pozwalałoby na ocenę, czy uiszczenie kwoty 8.331,70 zł mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Informacje te nie znajdują się również w aktach sprawy. Uwzględniając zaś, że zaskarżona decyzja dotyczy zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, to niewątpliwie jedynie pełny obraz sytuacji finansowej strony umożliwiłby prawidłową ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić wnioskodawcy szkodę w znacznych, a nie jakichkolwiek rozmiarach. Ogólnie uzasadniony wniosek skarżącego uniemożliwia w ocenie Sądu meriti takie stwierdzenie. Sam fakt zaś, że wskutek realizacji zaskarżonej decyzji sytuacja majątkowa strony ulegnie pogorszeniu nie prowadzi do wstrzymania jej wykonania zwłaszcza, gdy z treści wniosku, jak również z akt postępowania nie sposób wywnioskować, jak aktualnie przedstawia się stan majątkowy skarżącego. Zdaniem Sądu I instancji skarżący nie wskazał okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Nie przybliżył żadnej przesłanki, o jakiej mowa w przywołanym wyżej przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., co wyklucza uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
W zażaleniu skarżący wniósł o zmianę tego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, iż nie jest obecnie zarejestrowany w Urzędzie Pracy i nie posiada prawa do zasiłku. Od [...] maja 2015 r. nie jest również zgłoszony do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Poza tym jego stan zdrowia znacznie się pogorszył. Konieczność zwrotu nienależnie pobranego świadczenia do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wyrządziłaby mu znaczną szkodę. Nie ma on bowiem środków pieniężnych na uregulowanie tej należności, nie posiada oszczędności ani rzeczy wartościowych, a w codziennym życiu korzysta z pomocy rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania określonego aktu spoczywa zasadniczo na stronie składającej wniosek w trybie powołanego przepisu. Przeto jego uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, zdarzeń i faktów. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Dokonując oceny zasadności wywodów zawartych we wniosku może on dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne jeszcze okoliczności uzasadniające wniosek.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił niemalże żadnych argumentów na poparcie swojego żądania, a jedynie wskazał ogólnie, że ewentualna egzekucja może mieć dla niego negatywne konsekwencje materialne. Nie podał natomiast ani swego stanu rodzinnego i majątkowego, wysokości swoich dochodów ani nawet przeciętnych kosztów utrzymania. Dane te mogłyby posłużyć do oszacowania, czy szkoda, na zagrożenie którą powołuje się skarżący, ma charakter znaczący, a co za tym idzie czy spełnia przesłankę ustawową udzielenia ochrony tymczasowej. Obawa przed negatywnymi skutkami realizacji decyzji nie może sama z sobie skutkować uwzględnieniem żądania, bo nie ma tu automatyzmu, a wręcz przeciwnie – ochrona tymczasowa jest instytucją wyjątkową.
Nadto nie każda szkoda wywołana koniecznością zwrotu świadczeń będzie miała znaczące rozmiary. W przypadku niekompletności uzasadnienia wniosku sąd nie dysponuje pełnym obrazem sytuacji majątkowej, mogącym służyć do oceny charakteru szkody i samego jej zaistnienia. Informacji takich brak również w aktach sprawy. Dodatkowo należy wskazać, że z istoty świadczeń pieniężnych wynika możliwość (nawet po dokonaniu egzekucji) ich zwrotu w przypadku wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego po tym zdarzeniu. Końcowo wskazać należy, że jako środek tylko doraźny, tzn. rozciągający się do czasu rozpoznania sprawy przez sąd, żądanie wstrzymania wykonania decyzji niejako obliguje do wykazania, że wykonanie decyzji narazi na trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę w tym stosunkowo krótkim czasie (do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy i ewentualnego zwrotu nietrafnie wyegzekwowanej sumy), czego jednakże skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
- - ---------------------- 2