Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2639/16, odmówił wstrzymania wykonania sprecyzowanej w sentencji decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W jego uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że decyzja ta nie nadaje się do wykonania w rozumieniu art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., bowiem nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie stan ewidencji gruntów zaistniały wcześniej, zatem nie może zostać wstrzymana jej wykonalność. Ewidencja jest bowiem wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów, a informacje dotyczące stanu prawnego nieruchomości mają charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Ponadto zmiana wpisu w ewidencji gruntów nie stwarza automatycznie po stronie wpisanego tam podmiotu prawa własności, które może następnie stanowić przedmiot obrotu, w tym zbycia. Innymi słowy, wpis w ewidencji gruntów ani nie pozbawia, ani nie ogranicza praw właścicieli (czy współwłaścicieli) nieruchomości do dysponowania nieruchomością. Tytuł prawny do nieruchomości wynika z treści księgi wieczystej, a nie z wpisu do ewidencji gruntów. W świetle powyższego Sąd meriti uznał, że wykonanie decyzji o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków nie może wywołać negatywnych skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i dlatego orzekł jak w jego sentencji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca W. B. wnosiła o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z wnioskiem, ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła mu naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że powody wskazane przez skarżącą są niewystarczające do przyjęcia, iż zachodzi możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem autorki zażalenia, co prawda sam wpis w ewidencji gruntów i budynków nie decyduje o prawie własności do nieruchomości, ale w tej sprawie oznaczenie działek w katastrze nieruchomości może mieć znaczenie dla późniejszej treści ksiąg wieczystych. Skarżąca ma bowiem wpływ jedynie na treść księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej jej własność. Nie ma zaś wpływu na działanie uczestników postępowania, czyli właścicieli nieruchomości sąsiadujących z jej nieruchomością.
Z kolei jak wynika z art. 26 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece podstawą do oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Skarżąca obawia się, że w przypadku zmiany oznaczeń działek dokonają oni zmian w swoich księgach wieczystych, niesłusznie powiększając je o kilkaset metrów, co nastąpi z jej pokrzywdzeniem, oraz będą mogli zadecydować o ewentualnej sprzedaży nieruchomości (już powiększonej).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bo zaskarżone uzasadnienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może – na wniosek skarżącego – wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy, przy czym katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Podkreślenia wymaga także, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd nie bada zasadności samej skargi.
Przesłanką wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić wówczas, kiedy rozmiar szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego jest większy niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi być także rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego objętego wnioskiem o wstrzymanie.
Jak trafnie wskazał Sąd I instancji przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. dotyczy tylko tych orzeczeń, które nadają się do wykonania. Jednakowoż nie sposób zgodzić się z prezentowaną przezeń argumentacją, że decyzja zarządzająca wpis do ewidencji gruntów i budynków nie podlega wykonaniu. Jest bowiem zgoła odmiennie. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 2016 r. orzekającą o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów jednostki ewidencyjnej [...] – miasto S. polegającej na ujawnieniu geometrii i własności działek nr [...], [...] w obrębie [...], po wyodrębnieniu z działki [...] – jednostka rejestrowa [...], ze względu na odmienny stan prawny. Takiej treści decyzja podlega wykonaniu, natomiast nie podlega decyzja odmowna w tym przedmiocie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OZ 508/06, niepubl.).
Nie miało to jednakże wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż nie zaszły przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z art. 61 § 3 P.p.s.a. Godzi się zważyć, iż z wpisem do ewidencji gruntów nie wiąże się zmiana stanu prawnego nieruchomości, jak to ma miejsce np. w przypadku wpisu do księgi wieczystej. Ewidencja gruntów i budynków (kataster) stanowi jedynie - zgodnie z art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) - jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zmiana wpisu w ewidencji gruntów nie stwarza automatycznie po stronie wpisanego tam podmiotu prawa własności, czy innego prawa, które może następnie stanowić przedmiot obrotu, w tym zbycia.
Ma bowiem charakter deklaratoryjny, a oba rejestry pełnią różne funkcje. Wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie wpisu w ewidencji gruntów i budynków nie pozbawia więc podmiotu ujawnionego jako właściciel w księdze wieczystej właścicielskiego korzystania z niej, w tym prawa dysponowania nieruchomością. Rozbieżność wpisu w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów może stanowić jedynie przesłankę powzięcia wątpliwości u ewentualnego przyszłego nabywcy nieruchomości co do jej stanu prawnego, jak też powód wszczęcia stosownych postępowań. Wobec tego wskazywane w zażaleniu okoliczności mające stanowić przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonej w sprawie decyzji, nie zależą od wykonania tej decyzji, a zatem jej wstrzymanie jest bezcelowe. W sytuacji niewykazania trudnych do odwrócenia skutków zaskarżonej decyzji, jak też ewentualnej znacznej szkody związanej z jej realizacją, wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, ergo zasadnie został oddalony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
- - ---------------------- 3