Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 244/15, odmówił T.K. działającemu w imieniu własnym oraz w imieniu [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...], przyznania prawa pomocy, w sprawie ze skargi T.K. i [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...]na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie podjęcia natychmiastowej interwencji i sfinansowania dotacji na rzecz utworzenia konsorcjum.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że stosownie do art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd stwierdził, że przedmiotowa sprawa nie mieści się w zakresie orzekania sądu administracyjnego określonym w art. 3 § 2 i 3 powołanej wyżej ustawy.
Sąd I instancji wyjaśnił, iż oczekiwane przez skarżących działania w zakresie sfinansowania utworzenia konsorcjum i w tym celu zakupu 100 % akcji oraz przyznania 49 % do własności na rzecz tegoż konsorcjum patentów T.K., nie są podejmowane w żadnej z prawnych form działania administracji publicznej, które podlegają kontroli sądowadministracyjnej. W konsekwencji, brak jest podstaw prawnych do zobowiązania przez Sąd Prezesa Rady Ministrów do zrealizowania działań, których żąda, działający w imieniu własnym i skarżącej Spółki, T.K..
Zdaniem Sądu I instancji, korespondencji skarżących można by przypisać co najwyżej charakter, wnoszonych do organów administracji w trybie przepisów działu VIII K.p.a., skarg, których przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.), bądź wniosków, których przedmiotem mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności (art. 241 K.p.a.).
Następnie Sąd podkreślił, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest jednakże pogląd, że czynności - niezależnie od formy - podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII K.p.a. odnoszące się do skarg i wniosków nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego.
T.K. działając w imieniu własnym oraz w imieniu [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...], złożył na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, zgodnie z art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Rozpoznając zażalenie w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą odmowy przyznania prawa pomocy była oczywista bezzasadność wniesionej skargi.
Z analizy akt sprawy wynika bowiem, że skarga T.K. dotyczy bezczynności Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie podjęcia natychmiastowej interwencji i sfinansowania dotacji na rzecz utworzenia konsorcjum.
Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie natomiast do treści art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie uznał, iż skarga T.K. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów nie podlega kognicji sądu administracyjnego, bowiem dotyczy postępowania skargowo – wnioskowego, regulowanego Działem VIII ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Należy wyjaśnić, iż postępowanie to ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w postępowaniu skargowo – wnioskowym nie stosuje się przepisów Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo – wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo – wnioskowy (art. 221 i następne K.p.a.) jest jednocześnie jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga T. K., jako niedopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, podlegała zatem odrzuceniu. Stwierdzona niewłaściwość Sądu I instancji oznacza oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a., a w takiej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo więc odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność jego skargi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.