Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. A. T. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, w której orzeczono o obowiązku zwrotu przez ww. nienależnie pobranego świadczenia, tj. stypendium z tytułu odbywania stażu w kwocie 5.720,20 zł. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi z uwagi na ważny interes strony. Podniosła, że nie posiada środków, które pozwoliłyby jej na spłatę należności, a zatem egzekwowanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się dla niej z nadmierną uciążliwością.
Pismem z dnia 16 września 2014 r. Sąd zobowiązał stronę skarżącą do wykazania przesłanek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, poprzez uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie Sąd poinformował o treści art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia [...] września 2014 r. oświadczyła, że decyzja obligująca ją do zwrotu stypendium z tytułu odbywania stażu jest krzywdząca, na potwierdzenie czego przytoczyła obszerną argumentację. Wskazała, że kwota, którą musi zwrócić jest "duża".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania decyzji z powodu niewykazania przez skarżącą wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej w sprawie.
Od tego postanowienia skarżąca wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości i zarzucając mu błędną wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. polegająca na przyjęciu, że nie wykazała ona, iż wykonanie decyzji spowodować może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, co skutkuje odmową wstrzymania wykonania tej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że w sprawie występują przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Przedstawiła okoliczności, które spowodowały konieczność zwrotu stypendium – m.in. brak świadomości co do podlegania ubezpieczeniu w KRUS. Nie ma statusu osoby bezrobotnej, nie uzyskuje dochodu, ma na utrzymaniu 6-letnią córkę i musi zwrócić rzekomo nienależnie pobraną kwotę. Wykonanie decyzji w tak ciężkiej sytuacji materialnej skarżącej spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków finansowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie.
Tymczasem skarżąca nie wykazała, że w sytuacji wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranej przez nią opłaty wystąpi po jej stronie znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Pomimo wezwania sądu w zasadzie nie przedstawiła okoliczności mającej świadczyć o tym, że jej sytuacja zmieni się w sposób opisany w ww. przepisie wskutek wykonania decyzji. Jakkolwiek sąd rozumie być może trudną sytuację skarżącej, to nie dysponuje on informacjami mogącymi świadczyć o spełnieniu się w sprawie którejkolwiek przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Decyzja sądu jest co prawda w granicy interpretacji przesłanek swobodna, ale nie dowolna i nie może on wstrzymać wykonania decyzji, jeżeli nie jest w stanie ocenić, czy występują ku temu podstawy. W rozpoznawanej sprawie, ze względu na to, że skarżąca nie była w stanie wykazać ziszczenia się przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, sąd nie miał możliwości uwzględnienie wniosku.
Trzeba również pamiętać, że sąd orzekając o wstrzymaniu wykonania decyzji nie może odnosić się do istoty sprawy głównej, w której rozpoznana zostanie skarga na zaskarżoną decyzję. Argumentacja skarżącej zmierza natomiast do zakwestionowania zasadności wydania samej decyzji. Nie odnosi się zaś do tego, co jest istotą postępowania o wstrzymanie wykonania decyzji – wykazania przesłanek wstrzymania. Ponadto zauważyć trzeba, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter tymczasowy i trwa do czasu rozpoznania sprawy. Skarżąca zaś zmierza jak się wydaje do zakwestionowania w tym postępowaniu wpadkowym prawidłowości wydania decyzji w ogóle, a co za tym idzie spowodowania trudności wskutek zwrotu pobranej kwoty w jej majątku w sposób generalny. Trzeba pamiętać, że każdy zwrot nienależnie pobranej kwoty (jeżeli tak się okaże) pociąga za sobą negatywne dla skarżącego skutki, co nie znaczy, ze jest automatycznie przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto, zwrot kwoty, którą ma uiścić skarżąca z tytułu wydanej decyzji jest z natury odwracalny, gdyż po uchyleniu decyzji możliwe będzie zwrócenie tych środków skarżącej.
Odnosząc się zaś do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w sprawie wskazać trzeba, że chodzi tu nie tylko o jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę o znacznym rozmiarze. Do wykazania tego konieczne jest zatem wskazanie na wysokość dochodów nie tylko własnych, ale i męża, gdyż skarżąca pozostaje w związku małżeńskim i porównanie ich z wysokością kwoty, która ma być zwrócona przez skarżącą. Nie wykazała w jaki sposób uregulowanie ww. kwoty wpłynie na jej sytuację finansową. Tymczasem skarżąca tego nie uczyniła pomimo wezwania sądu do sprecyzowania przesłanek ochrony tymczasowej. Ponadto, w związku z wykonaniem decyzji w sprawie nie wystąpią skutki trudne do odwrócenia, gdyż sama skarżąca nie była w stanie wskazać na czym miałyby one polegać.
Skarżąca zatem nie wskazała konkretnych okoliczności, które mogą świadczyć o spełnieniu się w sprawie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dlatego też wniosek nie mógł zostać uwzględniony, a sąd zasadnie go oddalił.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.