Postanowienie NSA z 4 marca 2005 r., I OZ 11/05

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt I SAB/Wa 17/04 o przyznaniu W. W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat kancelaryjnych i wydatków sądowych oraz od połowy wpisu sądowego tj. 50 zł oraz ustanowieniu adwokata

Sprawa

w sprawie ze skargi W. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski przewodniczący

Uzasadnienie

W. W. wnioskiem z dnia 30 września 2004 r. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...], Nr [...]w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej.

W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że znajduje się w złej sytuacji gospodarczej, finansowej, majątkowej i zdrowotnej, a uzyskane dochody w całości pokrywają koszty utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną S. oraz niepełnosprawnym synem M.. W. W. utrzymuje się z renty w wysokości około 470 zł, żona wnioskodawcy pobiera emeryturę w kwocie około 470 zł, natomiast syn otrzymuje rentę socjalną w wysokości 400 zł. Wnioskodawca posiada także nieruchomość rolną o pow. 0,96 ha nie przynoszącą dochodów. W złożonym w niniejszej sprawie dodatkowym oświadczeniem o ponoszonych miesięcznych wydatkach wykazał koszty ponoszone na utrzymanie siebie i swojej rodziny w kwocie 211,93 zł.

W wyniku rozpatrzenia wniosku W. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie referendarza sądowego, postanowieniem z dnia 21 października 2004 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od opłat kancelaryjnych i wydatków sądowych oraz od połowy wpisu sądowego tj. 50 zł oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł sprzeciw wskutek czego utraciło ono swoja moc.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2004 r. przyznał W. W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat kancelaryjnych i wydatków sądowych oraz od połowy wpisu sądowego tj. 50 zł oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd uznał, iż skarżący jest w stanie uiścić kwotę 50 zł, stanowiącą połowę wpisu od skargi, albowiem na każdego członka jego rodziny przypada stały dochód – średnio 446,66 zł miesięcznie, pozwalający zgromadzić środki pieniężne i opłacić połowę tej opłaty. Wnioskodawca nie wykorzystuje również w pełni swoich możliwości zarobkowych, ponieważ posiada nieruchomość rolną o pow. 0,96 ha, z której mógłby uzyskiwać dochód. Przedstawione argumenty świadczą zdaniem Sądu o tym, że strona powinna partycypować choć w części w kosztach postępowania, tym bardziej, że decydując się na złożenie skargi świadoma była obowiązku ponoszenia kosztów niniejszego postępowania.

W dniu 13 grudnia 2004 r. W. W. złożył na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażalenie, w którym wniósł o całkowite zwolnienie od drugiej połowy wpisu sądowego, gdyż z powody złej sytuacji nie może zapłacić nawet 50 zł. Uzyskane przychody z renty i emerytury w całości są bowiem przeznaczane na utrzymanie siebie i rodziny, zakup leków, opłaty za światło, gaz RTV, zakup odzieży, opały, przesyłki, przejazdy do Sądów. Z powodu niezdolności do pracy jego i rodziny gospodarstwo o pow. 0,90 ha leży ugorem i nie przynosi żadnych dochodów. Z powodu choroby skarżący nie jest w stanie uzyskiwać żadnych dodatkowych dochodów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Oznacza to, że w ramach planowania wydatków skarżący, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenia procesu sądowego i poczynić stosowne oszczędności.

Wobec powyższego, mając na uwadze sytuację materialną skarżącego należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż skarżący może partycypować w części kosztów postępowania czyli pokryć połowę wpisu od skargi tj. 50 zł. Skarżący nie wykazał bowiem w sposób dostatecznie przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.