Uzasadnienie
Decyzją z [...] września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z [...] lipca 2020 r. o odmowie przyznania M. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką M. P. na okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 sierpnia 2019 r.
W decyzji zawarto pouczenie o prawie jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz o tym, że skargę wnosi się za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, ul. Piotrkowska 86, w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia.
W dniu 18 września 2020 r. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi doręczono skarżącemu. W dniu 9 października 2020 r. skarżący nadał w placówce pocztowej Łódź 36 przesyłkę zawierającą skargę na adres: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ul. Piotrkowska 86, 90-423 Łódź". W dniu 28 października 2020r. operator pocztowy zwrócił przesyłkę nadawcy. W dniu 3 listopada 2020 r. skarżący nadał w placówce pocztowej Konstantynów Łódzki przesyłkę zawierającą skargę na adres: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, ul. Piotrkowska 86, 90-103 Łódź".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 29 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 858/20, odrzucił skargę stwierdzając, że została wniesiona po terminie.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), skargę do sądu wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w indywidualnej sprawie, opinii zabezpieczającej i odmowy wydania opinii zabezpieczającej). Dalej Sąd podał, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 18 września 2020 r., zatem termin do wniesienia skargi zakończył swój bieg 19 października 2020 r. (w poniedziałek), gdyż 18 października 2020 r. przypadał na niedzielę – dzień ustawowo wolny od pracy. Zgodnie zaś z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 90), jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 83 § 2 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie jej zaskarżenia oraz prawidłowy adres organu właściwego, na który powinna zostać wysłana skarga, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, 90-103 Łódź, ul. Piotrkowska 86.
Sąd podał, że – jak wynika z adnotacji operatora pocztowego na kopercie i wyjaśnień skarżącego zawartych w piśmie z 13 stycznia 2021 r. (opatrzonym datą 12 stycznia 2021 r.) – przesyłka rejestrowana o nr (00)659007731708377875 zawierająca skargę została wprawdzie nadana w placówce pocztowej przed upływem tego terminu (9 października 2020 r.), lecz z uwagi na wskazanie nieprawidłowego kodu pocztowego w adresie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, tj. "90-435" (kod pocztowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi) zamiast "90-103" (prawidłowy kod pocztowy Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi), nie została ona doręczona adresatowi. Niewłaściwe zaadresowanie przesyłki przez skarżącego spowodowało, że została ona mu zwrócona (koperta k. 11, pismo skarżącego z 13 stycznia 2021 r.). Prawidłowo zaadresowaną przesyłkę skarżący nadał dopiero 3 listopada 2020 r., a więc już po upływie ustawowego terminu do wniesienia skargi. W tej sytuacji Sąd uznał, że z uwagi na nieprawidłowe zaadresowanie przesyłki nr (00)659007731708377875 i jej zwrot przez operatora pocztowego skarga, którą zawierała, nie została skutecznie wniesiona 9 października 2020 r. Dopiero po zwrocie tej przesyłki skarżącemu i ponownym nadaniu 3 listopada 2020 r. na prawidłowy adres organu drugiej instancji, skarga została wniesiona zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. i skutecznie doręczona adresatowi 4 listopada 2020 r. Nastąpiło to jednakże z uchybieniem terminu do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., który upłynął bezskutecznie 19 października 2020 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę składa się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Art. 54 §1 p.p.s.a. wskazuje zaś, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę wniesioną po upływie terminu Sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że strona skarżąca jest zobowiązana wnieść skargę za pośrednictwem organu, którego działanie jest jej przedmiotem, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję SKO w Łodzi z dnia 2 września 2020 r. doręczono skarżącemu w dni 18 września 2020 r. W decyzji tej zawarto pouczenie o środkach i trybie zaskarżenia, w brzmieniu: "(...)Skargę do wnosi się co najmniej w dwóch egzemplarzach, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, ul. Piotrowska 86 w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia". Nie został zatem podany kod pocztowy, na co błędnie wskazywał Sąd I instancji.
Jak wynika z treści danych zawartych na kopercie, w której zostało przesłana skarga na decyzję SKO w Łodzi 2 września 2020 r., przesyłka została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 9 października 2020 r. Jako adresata skarżący wskazał: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ul. Piotrkowska 86, 90-423 Łódź". Powyższe oznacza, że skarżący prawidłowo określił adresata przesyłki (wskazując organ, który wydał zaskarżone orzeczenie), prawidłowo oznaczył ulicę i jej numer, natomiast błędnie oznaczył kod pocztowy.
W tej sytuacji zwrócić należy uwagę na treść przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529). W art. 3 ustawy ustawodawca zawarł definicję adresu i adresata, a także doręczenia. Zgodnie z pierwszą z wymienionych definicji, adresem jest oznaczenie miejsca doręczenia przesyłki pocztowej wskazanego przez nadawcę albo oznaczenia miejsca ich zwrotu do nadawcy (pkt 1). Adresatem zaś jest podmiot wskazany przez nadawcę jako odbiorca przesyłki pocztowej (pkt 2). Z kolei doręczenie zdefiniowane zostało jako wydanie przesyłki adresatowi, a w przypadkach określonych prawem także innej osobie, lub przekazanie druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej (pkt 4). Zgodnie natomiast z treścią art. 37 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, przesyłkę pocztową doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Przesyłkę pocztową, której nie można doręczyć adresatowi, operator pocztowy, który zawarł z nadawcą umowę o świadczenie usługi pocztowej, zwraca nadawcy (art. 32 ust. 1 ustawy).
Z przytoczonych przepisów wynika, że doręczyciel w pierwszej kolejności winien kierować się oznaczeniem adresata, który fizycznie może poświadczyć odbiór przesyłki. Dopiero, kiedy doręczenie przesyłki adresatowi staje się niemożliwe, np. z uwagi na nieprawidłowy adres, operator pocztowy obowiązany jest zwrócić przesyłkę nadawcy. Z taką jednak sytuacją nie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie.
W niniejszym przypadku, jak wskazano wyżej, adresatem wymienionym na kopercie było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi. To zatem adresatowi – czyli temu Kolegium – operator pocztowy winien był doręczyć przesyłkę zawierającą skargę skarżącego, mimo wskazania błędnego kodu pocztowego. Zauważyć przy tym należy, że w Łodzi jest jedno Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a zatem adresat był łatwy do zidentyfikowania. Błąd w adresie polegający na podaniu nieprawidłowego kodu pocztowego w sytuacji, gdy adresata można było w sposób oczywisty zindywidualizować i ustalić miejsce jego siedziby, nie uzasadnia uznania, że przesyłkę należało zwrócić do adresata, w konsekwencji czego uznano, że została ona następnie wniesiona po terminie.
Tym samym stwierdzić należy, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie, w sytuacji prawidłowego oznaczenia na kopercie adresata przesyłki zawierającej skargę, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, o dokonanej czynności decydować będzie dopiero data ponownego jej nadania, po uprzednim zwrocie przez operatora adresatowi.
Wobec tego uznać należy, że skarga, która w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 9 października 2020 r., została wniesiona prawidłowo i w terminie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.