Uzasadnienie
K. J. w dniu 19 marca 2013 r. (data prezentaty Sądu) złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), to jest za nieudzielenie w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę na bezczynność organu i nieprzekazanie jej Sądowi, wraz ze skargą i aktami sprawy.
Pismem z dnia 22 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał odpis powyższego wniosku Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, celem ustosunkowania się w terminie 14 dni.
Dyrektor Zakładu Emerytalno –Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w dniu 23 maja 2013 r. (data stempla pocztowego) przekazał do Sądu skargę K. J. z dnia 31 stycznia 2013 r. na bezczynność tegoż organu w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 16 grudnia 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 29 grudnia 2011 r.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego nieuwzględnienie, wskazując, że skoro w jego ocenie skarga z dnia 31 stycznia 2013r. nie podlega kontroli sądów administracyjnych, również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie grzywny za jej nieprzekazanie do sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt II SO/Wa 14/13, wymierzył Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych grzywnę w wysokości 300 zł za nieudzielenie w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę na bezczynność organu i nieprzekazanie jej Sądowi, wraz ze skargą i aktami sprawy.
Sąd wskazał, że skarga na bezczynność Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w przedmiocie wniosku K. J. z dnia 16 grudnia 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji wpłynęła do organu w dniu 4 lutego 2013 r., zatem ostatni dzień terminu na przesłanie do Sądu wymaganych dokumentów przypadał na dzień 6 marca 2013 r., natomiast organ skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 23 maja 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie), już po wniesieniu przez skarżącego wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Zatem organ uchybił terminowi o 78 dni.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 powołanej ustawy.
Na to postanowienie zażalenie złożył Dyrektor Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych podnosząc, że jego opóźnienie jest wynikiem dużej ilości spraw sądowych prowadzonych w pierwszej połowie 2013 r. przez Zespół Radców Prawnych ZER MSW. Wskazał ponadto, że powstałe opóźnienie nie spowodowało negatywnych skutków dla K. J. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
zgodnie z art. 54 § 1 i 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia.
Natomiast stosownie do art. 55 § 1 wskazanej ustawy, w razie nieprzekaznia przez organ skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w przepisanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Grzywna jest wymierzana przez sąd w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy.
Uznać zatem należy, że powołane wyżej przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, to jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku.
Należy podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 wskazanej wyżej ustawy z uchybieniem terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że organ nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość, bowiem zadaniem grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej.
W niniejszej sprawie – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji nie jest zawyżona i jest adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku. Zatem zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2013 r. o wymierzeniu organowi grzywny, nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji.