Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1797/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. R. i D. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 sierpnia 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi oraz podanie numerów PESEL skarżących.
Odpis ww. wezwania został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 30 września 2019 r. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę przytoczył treść m.in. art. art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi oraz podanie numerów PESEL skarżących. Odpis ww. wezwania został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 30 września 2019 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 7 października 2019 r. Pełnomocnik skarżących, pomimo wyznaczonego terminu, nie uzupełnił braków formalnych skargi i z tego względu skarga podlegała odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli J. R. i D. R., zarzucając naruszenie art. 36 pkt 1 oraz art. 39 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie braku skargi w postaci właściwego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej oraz art. 34, art. 35 § 1 oraz art. 37 § 1 P.p.s.a. poprzez pozbawienie strony prawa do działania przed sądem przez pełnomocnika, będącego radcą prawnym, mimo dołączenia przez pełnomocnika przy pierwszej czynności procesowej uwierzytelnionego odpisu udzielonego mu pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu wnoszący zażalenie wskazali, że w aktach sprawy przesłanych przez organ I instancji znajduje się pełnomocnictwo do reprezentowania skarżących. Pełnomocnictwo umocowuje do "reprezentowania przed Sądami wszelkiej właściwości", brak jest zatem podstaw do uznania, że nie jest ono wystarczające do reprezentowania skarżących w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W oparciu o powyższe zarzuty J. R. i D. R. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na zażalenie P. S.A. z siedzibą w L. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – w myśl art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 tej ustawy. Zgodnie z nim, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a ponadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 P.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie natomiast z art. 46 § 3 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie właściwie wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numerów PESEL skarżących oraz nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi. W terminie wyznaczonym w zarządzeniu z dnia 30 sierpnia 2019 r. nie nadesłano wymaganego pełnomocnictwa oraz nie wskazano numerów PESEL skarżących, a zatem zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu stwierdzić należy, że ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych czy też w innym postępowaniu sądowym była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak pogląd jednolity, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 i art. 46 § 3 P.p.s.a. (w poprzednim brzmieniu) pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym, dokonując pierwszej czynności w danej sprawie (rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne), należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis.
Obecne brzmienie art. 46 § 3 P.p.s.a. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie. Aktualnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego uwierzytelniony odpis.
Skarga na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2019 r. została wniesiona niewątpliwie po wejściu w życie ustawy zmieniającej, a zatem właściwie Przewodniczący Wydziału wezwał do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie m.in. pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu skarżących przed sądem administracyjnym. Wykazanie się pełnomocnictwem na etapie postępowania administracyjnego nie zwalniało bowiem z obowiązku złożenia ww. dokumentu przed sądem.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.