Postanowienie NSA z 26 marca 2012 r., I OZ 1107/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Olsztynie i A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SO/Ol 15/11 o wymierzeniu grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Olsztynie

Sprawa

w sprawie z wniosku A. Z. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie akt administracyjnych sprawy postanawia: oddalić zażalenia.

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SO/Ol 15/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." wymierzył Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Olsztynie grzywnę w wysokości 50 (pięćdziesiąt) złotych za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi A. Z. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd podkreślił, że ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – mając na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego gwarantowanego m.in. w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. trzydziestodniowy termin na przekazanie skargi sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do 15 dni. Z akt niniejszej sprawy wynika, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie skargę, odpowiedź na skargę i akta sprawy z uchybieniem piętnastodniowego terminu. Skarga na bezczynność organu w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej (zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Ol 61/11) wpłynęła do organu w dniu 22 lipca 2011 r., a zatem ostatnim dniem terminu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, był dzień 8 sierpnia 2011 r. Tymczasem skarga przekazana została Sądowi dopiero w dniu 16 sierpnia 2011 r., a zatem 9 dni po upływie wskazanego terminu. Uznając zatem, że zaszły przesłanki do wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że w okolicznościach niniejszej sprawy grzywna ta będzie miała charakter przede wszystkim represyjny, co jest zgodne z ratio legis uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa, następowały stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawnopodmiotowy, gwarancyjny charakter. Jednocześnie Sąd wskazał, że określając wysokość grzywny wziął pod uwagę okoliczność przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, a także fakt, że opóźnienie organu było nieznaczne.

Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Olsztynie reprezentowany przez radcę prawnego oraz skarżący A. Z. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Olsztynie zarzucił w zażaleniu naruszenie art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 55 § 1 P.p.s.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Nie kwestionując uchybienia terminu w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., organ stwierdził, iż nałożenie grzywny było zbędne, bowiem przekazanie skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku. Dodatkowo organ wskazał, że Sąd rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny powinien wziąć pod uwagę również przyczyny niewypełnienia powyższego obowiązku. W niniejszej sprawie opóźnienie wynikało z faktu, iż radca prawny sprawujący obsługę prawną inspektoratu przebywał na urlopie wypoczynkowym, z chwilą uzyskania informacji o wniesionej skardze powrócił z urlopu i niezwłocznie sporządził odpowiedź na skargę i wraz z aktami sprawy przekazał Sądowi.

A. Z. zaskarżył postanowienie w części określającej wysokość grzywny, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść postanowienia, a mianowicie:

• art. 54 § 2 w zw. z art. 54 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez przyjęcie, że w świetle zaistniałych w sprawie faktów, tj. otrzymania skargi - nie w dniu 22 lipca 2011 r. jak wadliwie przyjął Sąd, - a w dniu 21 lipca 2011 r., a także powołanych przepisów i ich wykładni, organ wykonał obowiązek przekazania skargi z niewielkim uchybieniem terminu (8 dni); co – zdaniem Sądu uzasadnia złagodzenie uchybienia organu i tym samym wymiaru grzywny. Tymczasem, zdaniem skarżącego, termin ten został uchybiony w podwójnej wysokości, gdyż skarga, jak wynika z dowodów sądowych została przekazana po przeszło 12 dniach od terminu do jej przekazania, gdyż termin końcowy liczony od dnia 21 lipca 2011 r. ostatecznie wypadał w dniu 4 sierpnia 2011 r., a nie jak wadliwie ustalił Sąd w dniu 8 sierpnia 2011 r.;
• art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 w zw. z art. 55 § 2 P.p.s.a. i w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 135 P.p.s.a. przez przyjęcie, iż wymierzona organowi administracji kwota grzywny jest adekwatna do zaistniałych w sprawie faktów i uchybień organu w tym do wytłumaczeń organu, których w ogóle nie dokonał oraz grzywna jest współmierna do górnej granicy jej wymiaru, która w roku poprzedzającym wynosiła 32.249,80 zł (dane z dnia 9 lutego 2011 r.);
• art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., który polega na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem prawnym i rzeczywistym, bowiem w skarżonym postanowieniu Sąd przedstawiając stan faktyczny sprawy wadliwie przyjął i ocenił, że organ otrzymał skargę nie w dniu 21 lipca 2011 r., a w dniu 22 lipca 2011 r. przez co dokonał wadliwego wyliczenia uchybienia terminu przez organ do przekazania skargi o dziewięć dni, gdy tymczasem uchybionych dni było trzynaście.

W oparciu o powyższe zarzuty A. Z. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w części wymiaru wysokości grzywny i wymierzenie organowi administracyjnemu grzywny w wymiarze wyższym niż kwota pięćdziesięciu złotych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl zaś art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w sprawach dostępu do informacji publicznej organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie piętnastu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny. Natomiast wymierzając grzywnę sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Olsztynie nie przekazał do Sądu w terminie piętnastu dni skargi A. Z. wraz z odpowiedzią na skargę, czemu zresztą organ nie zaprzeczył. Organ nie wykonał zatem ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopełnienie zaś tego obowiązku, lecz z uchybieniem tego terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość, bowiem zadaniem grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 895/10, LEX nr 653783).

W tej sytuacji zażalenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Olsztynie nie znajduje uzasadnienia.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zażalenia wniesionego przez A. Z., tj. nieadekwatności wysokości wymierzonej organowi grzywny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że grzywna w kwocie 50 złotych nie pozostaje w rażącej dysproporcji do okoliczności, w jakich doszło do jej wymierzenia, a w szczególności do przyczyn opóźnienia w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy do Sądu, a także do samego czasu trwania tego opóźnienia. Tym samym należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając w ramach powierzonej mu w tym zakresie dyskrecjonalnej władzy, wymierzył organowi administracji publicznej grzywnę w stosownej wysokości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.