Uzasadnienie
P.S.pismem z dnia 30 czerwca 2015 r., uzupełnionym w dniu 25 listopada 2016 r. (k-12 akt sądowych), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 19 maja 2015 r. o wyłączenie wybranych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od udziału w sprawie wygaszenia postanowienia tego organu z dnia [...] maja 2015 r. nr [...].
Zarządzeniem z dnia 2 listopada 2016 r. Sąd zobowiązał organ do uzupełnienia, w terminie 3 dni, akt administracyjnych sprawy poprzez nadesłanie wniosku skarżącego o wyłączenie członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od udziału w sprawie wygaszenia postanowienia nr [...].
W odpowiedzi z dnia 21 listopada 2016 r. (k-8 akt sądowych) organ poinformował, że skarżący wniosku takiego nie składał. Przy piśmie nadesłano jedynie wniosek P.S. z dnia 19 maja 2015 r. o wygaszenie ww. postanowienia.
Skarżący pismem z dnia 24 listopada 2016 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Sąd ten, przytaczając treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., podał, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. postanowienia NSA z 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 273/08, z 14 lutego 2012 r. sygn. akt II GZ 41/12, z 24 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1534/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572; M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 980).
Sąd ten podkreślił, że potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zatem zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 731).
Przesłanki odrzucenia skargi określa natomiast art. 58 § 1 P.p.s.a., który w pkt 6 stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w pkt 1-5a tego przepisu. Jedną z takich przyczyn jest wniesienie w sprawie skargi na bezczynność w przypadkach, które nie zostały wyszczególnione w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.
Zdaniem Sądu I instancji taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarżący zarzucił organowi bezczynność w sprawie rozpoznania jego wniosku o wyłączenie wybranych członków SKO od udziału w sprawie wygaszenia postanowienia tego organu z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Jak wynika jednak z pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 listopada 2016 r. oraz nadesłanych do sprawy o sygn. akt I SO/Wa 1338/16 akt administracyjnych, skarżący wniosku takiego nie składał. A zatem w ocenie tego Sądu brak przedmiotowego wniosku oznacza, że z inicjatywy skarżącego nie wszczęto żadnego postępowania wpadkowego przed organem. W tej sytuacji wniosek ten nie nadaje się do załatwienia poprzez władcze rozstrzygnięcie organu. Skoro zatem nie istniała sprawa administracyjna, która wymagałaby od organu władczego stanowiska w formie przewidzianej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (organ nie był obowiązany do wydania decyzji, postanowienia oraz innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 P.p.s.a.)), to tym samym skarżącemu nie przysługiwała w niniejszej sprawie skarga na bezczynność w przedmiocie rozpoznania nieistniejącego wniosku. W ocenie Sądu I instancji skarga w niniejszej sprawie jest oczywiście bezzasadna, a w tej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje.
Na powyższe postanowienie P.S. złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
Stosownie do art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji, że oczywistość bezzasadności skargi zachodzi, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi. Prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., I OZ 273/08 oraz z dnia 14 lutego 2012 r., II GZ 41/12, z dnia 24 listopada 2015 r., I OZ 1534/15; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 980, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, że w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05).
W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił organowi bezczynność w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie członków organu kolegialnego. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skoro przedmiotowy wniosek nie został przez skarżącego wniesiony, to nie zostało wszczęte żadne postępowanie przed organem, a zatem nie można zarzucać organowi bezczynności. W konsekwencji skarżącemu nie przysługiwała skarga na bezczynność, w związku z czym skarga wniesiona do sądu jest z oczywistych przyczyn bezzasadna.
W tej sytuacji prawo pomocy skarżącemu nie przysługuje.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.