Postanowienie NSA z 1 października 2015 r., I OZ 1127/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 160/15 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Bożena Popowska przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił B. D. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu oddalającego skargę B. D. w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrok zapadł na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r., o terminie której skarżąca została prawidłowo zawiadomiona. Skarżąca nie była obecna na rozprawie.

Pismem z dnia 4 maja 2015 r. (nadanym 8 maja 2015 r. w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wskazała, że "dopiero teraz dowiedziała się w sekretariacie sądu, że aby uzyskać wyrok i zaskarżyć go do NSA koniecznym jest złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie tygodnia od publikacji. Dotychczas żyłam w przekonaniu, że każde orzeczenie jest doręczane przez Sąd". Podniosła także, że "w zawiadomieniu o terminie rozprawy nie została poinformowana, że w razie nieobecności na rozprawie należy wystąpić z wnioskiem o doręczenie wyroku".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że okoliczności powołane przez skarżącą, w świetle art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu. Sąd zauważył, że skarżąca, w zawiadomieniu o rozprawie (k-8 akt, doręczonym w dniu 13 marca 2015 r.) została w sposób prawidłowy pouczona nie tylko o terminie rozprawy, ale również o przysługujących jej uprawnieniach procesowych, jak i obowiązkach związanych z koniecznością złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. Sąd podkreślił, że w punkcie 3 pouczeń wskazane zostało, iż ogłoszenie wyroku oddalającego skargę wyznacza początek biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia. Była to zatem informacja, którą można było dostrzec na pierwszy rzut oka, a do tego sprecyzowana w sposób jasny, czytelny i nie mogący budzić wątpliwości co do tego, jakie skutki procesowe wiążą się z wydaniem wyroku oddalającego skargę. Sąd uznał, że skarżąca miała możliwość dowiedzenia się czy rozprawa, o której została powiadomiona, odbyła się oraz jakie zapadło na niej rozstrzygnięcie. Podjęcie choćby tej prostej czynności pozwoliłoby skarżącej na otrzymanie stosownych informacji i dokonanie odpowiednich czynności procesowych zmierzających do uzyskania uzasadnienia wydanego wyroku. Skarżąca nie powołała się na żadne okoliczności wyłączające możliwość telefonicznego skontaktowania się z sądem. W ocenie Sądu, brak takiego działania należy natomiast traktować jako brak należytej staranności skarżącej w dbałości o własne sprawy. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie B. D. podkreśliła, że nigdy wcześniej nie była stroną postępowania sądowego i nie posiada wiedzy prawniczej. Była przekonana, że każde orzeczenie jest doręczane przez Sąd. Po uzyskaniu informacji z sekretariatu Sądu o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i o tym, że termin do dokonania tej czynności już upłynął, niezwłocznie napisała wniosek o uzasadnienie wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. Skarżąca wskazała, że pouczenie było niejasne i mało czytelne – nie wynikało z niego, że w razie nieobecności na rozprawie powinna wystąpić z wnioskiem o doręczenie wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu ciąży na stronie. Podkreśla się przy tym, że przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

W niniejszej sprawie należy uznać za trafną przeprowadzoną przez Sąd I instancji ocenę, iż przywołane przez skarżącą okoliczności nie dawały dostatecznych podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę. O braku winy nie może bowiem świadczyć nieuzasadnione przekonanie skarżącej, iż wszystkie orzeczenia Sądu są doręczane z urzędu. Należy podkreślić, że Sąd I instancji wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Doręczone skarżącej zawiadomienie o terminie rozprawy zawierało prawidłowe i czytelne pouczenie, iż niestawiennictwo strony nie wstrzymuje rozpoznania sprawy a uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Takie sformułowanie pouczenia pozwala na przyjęcie, że skarżąca posiadała wiedzę niezbędną do podejmowania dalszych czynności w sprawie. Nie może się ona zatem skutecznie powoływać na brak zrozumienia powyższej treści pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie.

W świetle powyższego uznać należy, że zasadnie Sąd I instancji oddalił złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 kwietnia 2015 r.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.