Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1792/13 odrzucił skargę A.S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty, z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). Z akt sprawy wynikało bowiem, że pełnomocnik skarżącej – R.S. wniósł przedmiotową skargę w dniu 21 czerwca 2013 r., w sytuacji, gdy ostatni dzień terminu na dokonanie tej czynności upłynął w dniu 20 czerwca 2013 r. Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 6 września 2013 r.
W dniu 12 września 2013 r. pełnomocnik skarżącej złożył (sprecyzowany pismem z dnia 9 października 2013 r.) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że przekroczenie terminu do złożenia skargi nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Podkreślił, iż data wydania zaskarżonej decyzji i termin sporządzenia skargi zbiegł się z planowanym o wiele wcześniej wyjazdem zagranicznym, trwającym od dnia 22 maja 2013 r. do dnia 16 czerwca 2013 r. Wskazał, iż na sporządzenie skargi zostało zatem niewiele czasu, a dodatkowo błędnie uznał, że wskazane w pouczeniu zaskarżonej decyzji określenie terminu 30 dni dotyczy dni roboczych, a nie kalendarzowych. Licząc czas, który miał do dyspozycji na sporządzenie skargi, nieprawidłowo określił również długość miesiąca maja 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1792/13 odmówił A.S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia podał, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie daje podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Błędne odczytanie prawidłowo sformułowanego przez organ pouczenia nie stanowi bowiem o braku winy strony.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia pełnomocnika A.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł on o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie, wskazując, iż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, https://cbois.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Powołane przez pełnomocnika skarżącej zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu, okoliczności nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu skargi. Za przeszkody takie nie może być bowiem uznany wyjazd zagraniczny, który zakończył się jeszcze przed upływem terminu do wniesienia skargi oraz jednoczesne wskazywanie na błąd przy liczeniu długości miesięcy oraz uznanie, iż w pouczeniu zaskarżonej decyzji jest mowa o dniach roboczych, a nie kalendarzowych. Podkreślić należy, iż ustawodawca uzależnił przywrócenie terminu nie od stopnia winy, lecz od uprawdopodobnienia jej braku.
Tym samym uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie narusza przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.