Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 127/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: 1) zwolnił J. S. od wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2005r., 2) odmówił J. S. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, iż J. S. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie z wniosku swego o wyłączenie wszystkich sędziów, asesorów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...].
Uzasadniając wniosek, w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym wskazał, że zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem dzieci. Skarżący podał, że jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 0,89 ha. Żona skarżącego jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Małoletni syn skarżącego wymaga stałej opieki z tego względu skarżący nie może podjąć pracy. Rodzina skarżącego utrzymuje się z zasiłku socjalnego w kwocie 420 zł wypłacanego z tytułu opieki nad synem. Z oświadczenia wynika, że rodzina skarżącego nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, przedmiotami wartościowymi ani majątkiem.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego w postępowaniu sądowo - administracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Z tego punktu widzenia przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego.
Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że zasługuje on na częściowe uwzględnienie. Jednocześnie wskazane przez skarżącego okoliczności nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zwłaszcza, że instytucja przyznania prawa pomocy jest instytucją wyjątkową odnoszącą się jedynie do osób, które z przyczyn obiektywnych znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej uniemożliwiającej poniesienie tych kosztów. Rodzina skarżącego nie jest całkowicie pozbawiona środków utrzymania, jest właścicielem nieruchomości rolnej oraz zabudowań.
Nie można przychylić się do twierdzeń skarżącego, że majątek ten nie przedstawia żadnej wartości. Skarżący twierdzi wprawdzie, że ziemia nie przynosi mu żadnych dochodów, susza i przymrozki spowodowały nieurodzaj, a zabudowania są uszkodzone lecz nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Skarżący nie dostarczył także żadnych dokumentów wykazujących, że sam jest osobą bezrobotną lub niezdolną do pracy.
Z tych względów zachodzi podstawa do wydania postanowienia jedynie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym.
Na marginesie należy dodać, iż procedura sądowo - administracyjna nie przewiduje obowiązku osobistego uczestnictwa stron w rozprawie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, nie ma także wymogu ustanowienia pełnomocnika do dokonywania czynności procesowych przed tym sądem, a Sąd rozpoznając skargę bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu, nie ograniczając się do zarzutów podnoszonych przez strony, ale w granicach całej sprawy. Okoliczności powyżej przedstawione nie wskazują, aby brak pełnomocnika z urzędu powodował po stronie skarżącego ograniczenie dostępu do sądu lub niemożność obrony jego interesów.
Z tych względów na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
W zażaleniu na to postanowienie J. S. wniósł o jego uchylenie nie argumentując bliżej wniesionego środka prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Pomijając, że skarżący nie podniósł przeciw omówionemu postanowieniu przekonujących okoliczności stwierdzić trzeba, iż Sąd I instancji trafnie uznał jedynie możliwość zwolnienia skarżącego od wpisu sądowego od zażalenia na inne postanowienie tego Sądu, wydane w dniu 15 kwietnia 2005r. Należy podzielić racje przedstawione w zaskarżonym postanowieniu o wyjątkowości instytucji prawa pomocy mającej zastosowanie wówczas gdy wnioskodawca w sposób niewątpliwy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Tego natomiast, w taki sposób, skarżący nie wykazał, na co trafnie zwraca uwagę Sąd I instancji w motywach swego orzeczenia. W szczególności brak dowodów, że sytuacja skarżącego jest taka jak ją charakteryzuje w toczącym się postępowaniu sądowym.
Dodać przy tym należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia skarżącego na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 15 kwietnia 2005r. odrzucające zażalenie J. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV tego Sądu z dnia 15 marca 2005r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego oraz z dnia 5 sierpnia 2005r. odmawiające J. S. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 15 kwietnia 2005r.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 cytowanego Prawa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.