Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek G.P. o ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez przedstawienie dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i dochodów: kopii decyzji o przyznaniu zasiłku stałego, dokumentów dotyczących zobowiązań alimentacyjnych oraz dowodów wpłat za mieszkanie w hotelu robotniczym. W zakreślonym terminie skarżący nadesłał żądane dokumenty, jednakże w ocenie Sądu I instancji w sprawie nie zachodziły przesłanki pozwalające na przyznanie stronie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Sąd podkreślił, że jedynym dochodem skarżącego jest zasiłek stały w kwocie 529 zł, a na jego udokumentowane wydatki składają się opłaty za hotel oraz leki, w łącznej kwocie 700 zł. Ujawnione dochody nie pozwalają zatem na pokrycie kosztów, co prowadzi do wniosków, iż skarżący uzyskuje dochody ze źródeł, których nie chce wskazać. Oświadczył on wprawdzie, że otrzymuje pomoc od instytucji charytatywnych, ale w żaden sposób nie poparł tych twierdzeń dokumentami.
Zażalenie na to postanowienie wniósł G.P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania niezbędnego dla niej i jej rodziny. Z powyższego wynika więc, że instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia, lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślenia ponadto wymaga, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, zatem przepisy ją regulujące i zawarte w nich przesłanki, należy interpretować ściśle.
Z kolei art. 255 ustawy P.p.s.a. stanowi, że w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, dodatkowo strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Działania Sądu do uściślenia oświadczeń strony, podejmowane na podstawie art. 255 ustawy P.p.s.a., mają zastosowanie w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Konstrukcja przepisu art. 255 P.p.s.a. zakłada zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Skarżący nie wyjaśnił bowiem wątpliwości co do wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych przez niego kosztów. Z ich zestawienia wynika, iż wykazane koszty przenoszą środki, jakimi strona dysponuje, a przedstawione w sprawie dokumenty w żaden sposób nie pozwalają na wyjaśnienie tych nieścisłości. Przyjąć zatem należało, iż skarżący w istocie nie wykazał swojej pełnej sytuacji majątkowej i możliwości finansowych, a co za tym idzie nie wykazał on w sposób dostateczny, aby spełniał przesłanki przyznania mu prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za niezgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.