Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 427/16 oddalił skargę małoletniego K. J. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego R. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wyrok jest prawomocny od dnia 10 stycznia 2017 r.
Pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r. R. J., działający w imieniu małoletniego K. J., wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia ww. wyroku, który upłynął w dniu 14 grudnia 2016 r. Podał, że w okresie od 12 grudnia 2016 r. do 10 kwietnia 2017 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich. Stan zdrowia uniemożliwił mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W grudniu 2016 r. chorował na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Miał problemy z poruszaniem się, zawroty i bóle głowy oraz bóle mięśni. Przebywał wówczas na zwolnieniu lekarskim do dnia 5 stycznia 2017 r. Nadto wskazał, że w dniu 6 stycznia 2017 r. doznał urazu skrętnego stawu skokowego lewego. Kostka była obrzęknięta, zasiniona, ruchomość ograniczona, bolesna. Na zwolnieniu lekarskim przebywał do dnia 10 kwietnia 2017 r. Na dowód powyższego wnioskodawca przedstawił kserokopię historii choroby od lekarza rodzinnego od dnia 17 listopada 2016 r. do dnia 5 stycznia 2017 r. oraz kopię historii choroby z Poradni Chirurgicznej od dnia 7 stycznia 2017 r. do dnia 10 kwietnia 2017 r. wraz z kopiami zaświadczeń lekarskich, których wpisy znajdują się w historii choroby. Załączył również kopię karty informacyjnej Szpitala Oddziału Ratunkowego PCM w P. z pobytu na tym oddziale w dniu 7 stycznia 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2017 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej P.p.s.a.), oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd I instancji uznał wniosek o przywrócenie terminu za dopuszczalny, stwierdzając, że przyczyna uchybienia terminowi ustała, zgodnie z zaświadczeniem lekarskim w dniu 10 kwietnia 2017 r. Jednocześnie jednak stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu I instancji, przedłożone zwolnienia lekarskie poświadczają jedynie, że skarżący nie był zdolny świadczyć pracy.
Nadto z kserokopii historii choroby wynika, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 29 listopada 2016 r. do dnia 4 grudnia 2016 r. oraz od dnia 12 grudnia 2016 r. do dnia 19 grudnia 2016 r. Z adnotacji lekarza znajdującej się w karcie pacjenta wynika, że chory mógł chodzić. W ocenie Sądu I instancji, wnioskodawca nie uprawdopodobnił i nie wskazał żadnej okoliczności, która pozwalałaby przyjąć, że niezdolność do pracy była równoznaczna z niezdolnością do dokonywania czynności życia codziennego. Nie wykazał, aby na przeszkodzie złożeniu w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanęły niespodziewanie i niemożliwe do przewidzenia przeszkody, których pomimo starań nie udało się usunąć np. nagła choroba. Także pozostałe zaświadczenia lekarskie, które przedłożył, świadczą wyłącznie o tym, że do dnia 10 kwietnia 2017 r. nie był zdolny świadczyć pracy.
Sąd I instancji uznał, że zaświadczenia te jak i okoliczność doznania urazu skrętnego stawu skokowego w dniu 6 stycznia 2017 r. pozostają bez znaczenia w sprawie. Skarżący nie uprawdopodobnił, że nie był w stanie ze względu na stan zdrowia złożyć w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W zażaleniu na powyższe postanowienie R. J. podniósł, że przekroczenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku było spowodowanej jego złym stanem zdrowia, co zostało wykazane załączonymi do wniosku dokumentami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z przepisem tym koresponduje przepis art. 87 § 2 P.p.s.a., z którego wynika, iż w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, iż okoliczności podnoszone przez skarżącego nie uzasadniały przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie argumentacja mająca uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu sprowadzała się do stwierdzenia, że skarżący w okresie biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przebywał na zwolnieniu lekarskim. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim, nie jest jednak potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 87 § 2 P.p.s.a. Niekoniecznie musi bowiem wykluczać możność dokonania czynności procesowej przez stronę. Strona musi uwiarygodnić, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Słusznie ocenił Sąd I instancji, że z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika jedynie, że we wskazanym w nich okresie skarżący był niezdolny do pracy.
Trafnie przy tym zwrócił uwagę, że z adnotacji lekarzy znajdujących się na karcie pacjenta wynika, że w okresie choroby mógł on chodzić. Podkreślenia wymaga, iż wskazywane przez skarżącego dolegliwości w postaci zawrotów i bólów głowy oraz mięśni, a także problemy z poruszaniem się zostały odnotowane w karcie pacjenta w dacie wizyty odbytej w dniu 29 listopada 2016 r., a zatem przeszło tydzień przed rozpoczęciem biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r. Wydane podczas tej wizyty zwolnienie lekarskie nie obejmowało swym zakresem okresu biegu uchybionego terminu. Przedłożona dokumentacja nie potwierdza aby takie dolegliwości występowały w dacie 12 grudnia 2016 r., kiedy to wystawiono zwolnienie lekarskie przypadające na końcową część terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (od 12 do 19 grudnia 2016 r.). Okoliczność, iż w okresie niezdolności do pracy skarżący mógł się poruszać, pozwala natomiast przyjąć, iż stan jego zdrowia nie uniemożliwiał podjęcia działań, które zmierzałyby do dochowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest środkiem szczególnie sformalizowanym i jego sporządzenie nie wymaga dużego nakładu pracy. Z przedstawionych przez skarżącego informacji i dokumentów nie wynika, aby jego choroba stanowiła przeszkodę uniemożliwiającą dokonanie w terminie czynności procesowej polegającej na sporządzeniu i wniesieniu tego rodzaju pisma, osobiście lub przy pomocy innej osoby. W rezultacie zgodzić się należało z oceną Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, co musiało skutkować odmową jego przywrócenia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.