Uzasadnienie
W dniu 29 lutego 2016 r. M.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości. W nagłówku skargi podała adres zamieszkania w [...], przy ul. [...], zaś jako adres do doręczeń wskazała [...], ul. [...].
W wykonaniu zarządzenia z dnia 8 kwietnia 2016 r. wezwano skarżącą do nadesłania jednego odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, zaś w wykonaniu zarządzenia z dnia 11 kwietnia 2016 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia.
Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącej w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), poprzez dwukrotne awizowanie przesyłki, w dniu 2 maja 2016 r. Do dnia 13 maja 2016 r. wpis sądowy nie został przez skarżącą uiszczony oraz nie nadesłała ona odpisu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 378/16 odrzucił skargę M.K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości.
W uzasadnieniu postanowienia podał, że stosownie do treści art. 214 § 1 P.p.s.a., do uiszczania kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W świetle art. 220 § 1 zdanie pierwsze i drugie P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W sytuacji nieopłacenia skargi art. 220 § 3 P.p.s.a. przewiduje jako skutek powyższego jej odrzucenie. Siedmiodniowy termin określony w art. 220 § 1 P.p.s.a. dla wykonania obowiązku opłacenia skargi jest terminem ustawowym. Jego niezachowanie powoduje, zgodnie z art. 85 P.p.s.a., bezskuteczność dokonanej po terminie czynności, co także prowadzi do odrzucenia skargi.
Ponadto, w świetle art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 47 § 2 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Brak dołączenia odpisów skargi obliguje sąd do wezwania o usunięcie tego braku w wyznaczonym terminie, zaś stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., nieuzupełnienie braku powoduje konieczność odrzucenia skargi. W tym stanie rzeczy, wobec nieuiszczenia przez skarżącą wpisu od skargi oraz nieuzupełnienia jej braków formalnych, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz 220 § 1 i § 3 P.p.s.a., skargę odrzucił.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia M.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniosła o jego uchylenie w całości i doręczenie wezwania o usunięcie braków formalnych i fiskalnych skargi na adres w [...], ul. [...]. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że wezwania Sądu pierwszej instancji zostały jej doręczone wyłącznie na wskazany pierwotnie w skardze adres korespondencyjny. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku i wymaga okresowej opieki, stad też nie zdołała na czas zawiadomić Sądu o ponownej zmianie adresu korespondencyjnego na adres będący adresem jej zamieszkania, tym niemniej wszelka korespondencja była przez nią pod adresem zamieszkania zawsze terminowo odbierana. Zdaniem skarżącej, Sąd pierwszej instancji nie był uprawniony do doręczenia jej wezwań w trybie doręczenia zastępczego, bowiem może ono nastąpić jedynie w przypadku, gdy adres strony nie budzi wątpliwości i adres przebywania strony jest Sądowi znany.
Skoro adres korespondencyjny skarżącej nie był jej adresem zamieszkania, zaś jednocześnie adres zamieszkania był Sądowi znany (skarżąca podała go w skardze), to Sąd winien był powziąć wątpliwość co do skuteczności doręczenia zastępczego i skierować wezwania na adres zamieszkania skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że w skardze do Sądu pierwszej instancji M.K. podała adres zamieszkania w [...], przy ul. [...], równocześnie – jako adres do doręczeń – wyraźnie wskazała [...], ul. [...]. Wbrew twierdzeniu skarżącej kwestia adresu, na który Sąd miał doręczać jej pisma procesowe, nie nasuwała wątpliwości, gdyż podając adres do doręczeń sama określiła, na jaki adres ma być doręczana korespondencja z Sądu. Ponadto nie zawiadomiła Sądu, że jej sytuacja uległa zmianie i aktualnym adresem do doręczeń stał się adres jej zamieszkania. W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie było potrzeby ponownego skierowania wezwań Sądu na adres zamieszkania skarżącej, wezwania te zostały jej bowiem prawidłowo doręczone w trybie art. 73 P.p.s.a. w dniu 2 maja 2016 r. (pierwsze awizo – 18 kwietnia 2016 r., drugie awizo – 26 kwietnia 2016 r., zwrot przesyłki – 5 maja 2016 r.). Z tego względu uznać należy, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie zastosował instytucję doręczenia zastępczego.
Ponadto zauważyć należy, iż pisma wzywające do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi były pierwszymi pismami Sądu doręczanymi skarżącej w tej sprawie. W ich treści zamieszczono pouczenie o obowiązku zawiadomienia Sądu o każdej zmianie adresu zamieszkania, czy adresu do doręczeń, o czym stanowi art. 70 § 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pouczył skarżącą o powyższym obowiązku i skutku jego niedopełnienia, polegającym na pozostawianiu pism w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, przy pierwszym doręczeniu (art. 70 § 2 P.p.s.a.).
Podnoszona przez M.K. zmiana adresu do doręczeń nie niweczy faktu, że w momencie przesłania wezwań Sąd pierwszej instancji nie był o tej okoliczności zawiadomiony. Wysyłając wezwania na adres, określony przez samą skarżącą jako adres do doręczeń, nie miał wiedzy o tym, że adres ten może być adresem nieaktualnym, gdyż skarżąca, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 70 § 1 P.p.s.a., o tym fakcie go nie poinformowała. Wyjaśnić należy, iż pierwsze doręczenie w sprawie nie musi być dokonane do rąk adresata. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie regulują wprost, jaki charakter powinno mieć pierwsze doręczenie. Stwierdzić jednak należy, że skoro przepisy powołanej ustawy nakładają na stronę obowiązek oznaczenia w pierwszym piśmie miejsca zamieszkania, a w jego braku – adresu do doręczeń, lub siedziby, to doręczenie pisma na wskazany adres, nawet w sposób zastępczy, wywołuje skutki procesowe doręczenia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że pouczenie strony skarżącej o treści art. 70 § 1 P.p.s.a. może być dokonane także w piśmie, które zostało doręczone w trybie zastępczym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 maja 2007 r. sygn. akt I FSK 80/07; z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 592/07, z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 464/12).
W rozpoznawanej sprawie fakt nieuiszczenia przez skarżącą wpisu sądowego oraz nieuzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie jej odpisu, jest bezsporny i nie jest przez skarżącą kwestionowany.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W świetle art. 220 § 3 P.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonych skarżącej wezwań Sądu w tym zakresie, skarżąca ich nie wykonała, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo odrzucił skargę, jako niedopuszczalną.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.