Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 70/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W jego uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta T. z dnia [...] września 2015 r. kierującą M. K., na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, a to z powodu przekroczenia przez skarżącego 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W piśmie z dnia 9 lutego 2016 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że jej wykonanie, czyli skierowanie na badania psychologiczne, pociągnie za sobą nieodwracalne skutki, niwecząc sens i cel postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślił, że poddanie się badaniom doprowadzi do sytuacji, w której wydana decyzja zostanie zrealizowana, a jej uchylenie przez Sąd nie przywróci stanu poprzedniego. Dodał także, że wykonanie decyzji związane będzie z koniecznością poniesienia kosztów badania, nadto że posiadanie prawa jazdy jest dla niego niezbędne ze względu na pracę jako zawodowego kierowcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarżący nie wykazał dostatecznie na czym miałyby polegać - w przypadku wykonania decyzji - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i nieodwracalność zmian powstałych w następstwie wykonania opisanej decyzji. Nie wskazał więc, jakie konkretnie niebezpieczeństwo lub trudne do odwrócenia skutki mogłyby wynikać z poddania się badaniu psychologicznemu. Przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., zdaniem Sądu I instancji nie zostały zatem w żaden sposób skonkretyzowane, a skarżący nie uzasadnił możliwości ich realnego zaistnienia.
Sąd meriti podkreślił, że wykonanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., ze względu na treść rozstrzygnięcia, jego zakres i charakter prawny, nie powoduje bezpośrednich skutków, o których mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Przedmiotem skargi, w związku z którą złożono wniosek o wstrzymanie wykonania, jest bowiem decyzja, która jedynie kieruje skarżącego na badania psychologiczne. Decyzja ta nie upoważnia ani do zatrzymania prawa jazdy, ani do cofnięcia uprawnień w zakresie kierowania pojazdami. Samo poddanie się badaniom psychologicznym nie może zatem spowodować "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków". Dlatego odmówił żądaniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. K. W jego ocenie wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki, niwecząc przede wszystkim sens i cel postępowania sądowoadministracyjnego. Poddanie się badaniu doprowadzi bowiem do sytuacji, w której wydana decyzja zostanie wykonana, a jej uchylenie przez Sąd nie przywróci stanu poprzedniego. Ponadto, wykonanie zaskarżonej decyzji związane jest z kosztami badań. Przyniesie również negatywne dla skarżącego skutki ze strony pracodawcy, z utratą pracy włącznie, bowiem pracuje on jako kierowca.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu tymczasową ochronę przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby ona dla strony wywołać, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania tej ochrony. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyżej przytoczonych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy a sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń i dowodów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątku od reguły wykonalności decyzji ostatecznych, przeto jej przesłanki należy interpretować wąsko. Złożenie wniosku nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do naprawienia.
Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu może okazać się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w tej sprawie. Z konstrukcji przywołanej wyżej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że wniosek skarżącego dotyczący wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżący nie wykazał, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podniesione przez skarżącego okoliczności nie pozwalają na uznanie, iż w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienia wystąpienia tych przesłanek nie stanowią argumenty o konieczności posiadania prawa jazdy, bowiem w zaskarżonej decyzji organ potwierdził jedynie zasadność skierowania skarżącego na badania psychologiczne. Zaskarżona decyzja nie pozbawia więc skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Ponadto, wykonanie tej decyzji, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznanie skargi i nie skutkuje pozbawieniem prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Pomijając niepewność co do jej wyniku, trzeba podkreślić, że w przypadku uchylenia decyzji skarżący będzie mógł domagać się na zasadach ogólnych należnego odszkodowania. Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne pociąga za sobą określone dolegliwości wiążące się z obowiązkiem stawienia się w określonym miejscu i czasie celem przeprowadzenia badań i poddania się tym badaniom, które jednak same w sobie nie uzasadniają wstrzymania wykonania takiej decyzji. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.
- - ---------------------- 3