Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 862/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Olsztynie z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 23 września 2009 r., skarżący zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Olsztynie nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podnosząc, iż brak wstrzymania wykonania tych decyzji grozi wyrządzeniem mu znacznej szkody i spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków - nie tylko "finansowych", ale również dotyczących "dóbr osobistych" i "zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w formie i niepieniężnej". Dalej skarżący podnosił argumenty związane z pogorszeniem się jego "sytuacji faktycznej" wynikającej ze zwolnienia go ze służby po [...] maja 2009 r., tj. brak awansu, uniemożliwienie prawidłowego rozwoju zawodowego, brak "polepszenia uprawnień emerytalnych".
Jednocześnie A. Z. przyznał, iż rozumie, że "wymierzenie kary dyscyplinarnej może wywołać negatywne skutki" dla niego, w tym "w szczególności pozbawienie go środków do życia, co ma już miejsce w niniejszej sprawie". Dalej skarżący wskazał, że "pozostawanie poza służbą nawet w przypadku przywrócenia do służby - nie przywróci mu szans na prawidłowy i zgodny z prawem awans i uniemożliwi prawidłowy rozwój zawodowy."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarżący nie wykazał, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bądź też, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody. W uzasadnieniu podniesiono, że negatywne konsekwencje związane z trybem zwolnienia ze służby mogą być następnie uchylone, zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.), a zgodnie z art. 45 ust. 4 tej ustawy, z dniem uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza, świadczenia za okres pozostawania poza służbą są ograniczone do uposażenia należnego na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby, za okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Takie ograniczenie przez ustawodawcę czasu, w którym otrzymuje się uposażenie nie może oznaczać poniesienia nieodwracalnego skutku przez stronę pozostającą poza służbą dłużej niż 6 miesięcy.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie zwolnienia ze Służby Więziennej z dniem [...] maja 2009 r., z powodu wymierzenia wobec skarżącego kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności stosownie do art. 108 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzając, że decyzję wykonano [...] maja 2009 r., Sąd uznał, że nie sposób w takiej sytuacji orzec o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu z 7 grudnia 2009 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie niewystarczające: przedstawienie stanu sprawy, dokonanie ustaleń faktycznych sprawy i oceny zebranych dowodów, a także zbyt ogólnikowe uzasadnienie postanowienia oraz brak rozważenia całości akt sprawy. W uzasadnieniu zażalenia szczegółowo określono ponadto, w jaki sposób wydalenie ze służby oddziałuje negatywnie na sytuację skarżącego. A. Z., odnosząc się do twierdzenia Sądu pierwszej instancji, iż decyzja została już skutecznie wykonana i dlatego nie można jej wstrzymać, wskazał że Sąd ten nie rozważył, czy decyzja "prawnie i skutecznie mogła być wykonana i czy wykonanie to jest prawnie skuteczne i czy została ona tak wykonana, iż nie wywiera już dalszych do skarżącego skutków".
Dalej skarżący uznał, iż brak "prawnej skuteczności" przez zaskarżoną decyzję nie może być podstawą jej wykonania i nie oznacza, że "już nie wywiera dalszych skutków, bowiem została skutecznie wykonana".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy "szczególnie wnikliwie" uzasadnić, aby "przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej", ale jednocześnie Sąd jest zobowiązany do "wszechstronnej i wnikliwej oceny argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy" (tak B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 216).
W niniejszej sprawie przesądzająca jest okoliczność, iż decyzja będąca przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie została wykonana [...] maja 2009 r., a więc jeszcze przed złożeniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (23 września 2009 r.), czemu nie przeczy skarżący.
Wskazać należy na brzmienie § 55 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz. 634 z późn. zm.), zgodnie z którym prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej podlega niezwłocznemu wykonaniu, które zarządza przełożony. Stosownie do § 55 ust. 3 wskazanego rozporządzenia, przełożony może, przed upływem terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez strony, wstrzymać z urzędu lub na wniosek ukaranego wykonanie kary dyscyplinarnej do czasu rozpoznania skargi przez sąd. "Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że w odniesieniu do wykonywania kar dyscyplinarnych przyjmuje się takie rozumienie prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego, które oznacza jego ostateczność w administracyjnym postępowaniu" (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 390/08). Niezasadne są zatem zarzuty skarżącego związane ze brakiem skuteczności wykonania zaskarżonych decyzji.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji z art. 61 § 3 powołanej ustawy (por. postanowienie NSA z 10 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 716/09).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych przez A. Z. w zażaleniu, które dotyczą nieudzielenia mu czasu wolnego w zamian za wypracowane nadgodziny, urlopu wypoczynkowego i nieprawidłowego dokonywania innych rozliczeń, wskazać należy, iż nie stanowią one przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jak skarżący sam wskazał we wniosku, powoływane przez niego okoliczności związane są ze zwykłymi konsekwencjami utraty pracy. W orzecznictwie uznaje się, że łączące się z tym pogorszenie statusu majątkowego - nie może być oceniane w kontekście wyrządzenia znacznej szkody (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt I OZ 22/07).
Ponadto, art. 40 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.), wbrew temu, co podnosił skarżący, nie obejmuje jedynie sytuacji, w której uchylono prawomocny wyrok skazujący, ale znajduje zastosowanie także "w razie uchylenia kary dyscyplinarnej (...) wydalenia ze służby. Wówczas podlegają uchyleniu skutki, jakie wyniknęły dla funkcjonariusza w związku ze (...) zwolnieniem ze służby.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ze względu na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bezprzedmiotowym byłoby wydawanie postanowienia o wstrzymaniu, gdy decyzja została już wykonana
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.