Uzasadnienie
T. K., działając w imieniu własnym oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., w piśmie z dnia 2 kwietnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów. Wniósł o zobowiązanie organu administracji do wydania decyzji o przyznaniu środków na rzecz T. K., bądź [...] Sp. z o.o. lub łącznie na rzecz T. K. i [...] Sp. o.o., celem sfinansowania uruchomienia armatury naprawczej. Skarżący stwierdził, że pomimo powagi kierowanych przez nich pism i zarzutu podejrzewania uprawiania "dywersji gospodarczej" przez niektórych przedstawicieli organów RP, Minister Skarbu Państwa, ani jednostki organizacyjne Prezesa Rady Ministrów, nie wydali decyzji, ani nawet postanowienia.
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 19 maja 2015 r. T. K., działając w imieniu [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., wniósł o przyznanie prawa pomocy z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 245/15, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), odmówił przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał, że oczekiwane przez skarżącego działania w zakresie sfinansowania działalności gospodarczej nie są podejmowane w żadnej z prawnych form działania administracji publicznej, które podlegają kontroli sądowadministracyjnej. W konsekwencji, brak jest podstaw prawnych do zobowiązania przez Sąd Prezesa Rady Ministrów do zrealizowania działań, których żąda, działający w imieniu własnym i skarżącej Spółki, T. W ocenie Sądu korespondencji skarżącego można by przypisać co najwyżej charakter wnoszonych do organów administracji w trybie przepisów działu VIII K.p.a., skarg, których przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.), bądź wniosków, których przedmiotem mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności (art. 241 K.p.a.).
Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż czynności – niezależnie od formy – podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII K.p.a. odnoszące się do skarg i wniosków nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 p.p.s.a., zatem nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Konsekwencją tego jest, że w tym postępowaniu nie przysługuje również skarga na bezczynność.
Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżący nie ma podstaw prawnych, by "oczekiwać" od Prezesa Rady Ministrów wydania aktu o władczym i jednostronnym charakterze, czy to w formie decyzji, czy po stanowienia, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym, brak jest po stronie sądu administracyjnego kompetencji do oceny sytuacji przedstawionej w skardze pod kątem bezczynności.
T. K. działając w imieniu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., wniósł na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zaś o oczywistej bezzasadności skargi, można mówić wówczas, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Jak przyjęto w doktrynie i orzecznictwie, zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a., co ma miejsce wówczas, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji uznał, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest skargą, o której mowa w dziale VIII, art. 227 K.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII K.p.a., niezależnie od ich formy, nie mieszczą się w zakresie kognicji sądów administracyjnych przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. Postępowanie to ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w postępowaniu skargowo – wnioskowym nie stosuje się przepisów Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo – wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo – wnioskowy jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego.
Skoro z treści skargi T. K. i [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. w sposób oczywisty wynika, że jest ona niedopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, to okoliczność ta mogła być uznana za oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. Zasadnie zatem Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy na podstawie wskazanego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.