Postanowienie NSA z 18 stycznia 2011 r., I OZ 12/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. N. i B. "Ż." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II SO/Łd 8/10 w zakresie zasądzenia od C. N. i B. "Ż." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na rzecz P. L. M. zwrotu kosztów postępowania

Sprawa

w sprawie z wniosku P. L. M. o wymierzenie C. N. i B. "Ż." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 i przekazać sprawę w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek P. L. M. o wymierzenie C. N. i B. "Ż." spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. grzywny za nieprzekazanie skargi. Sąd jednocześnie zasądził od C. N. i B. "Ż." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na rzecz P. L. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że w dniu [...] lipca 2010 roku P. L. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł., skargę na bezczynność tego podmiotu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W dniu [...] sierpnia 2010 roku P. L. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o ukaranie kierownika jednostki grzywną, o której stanowi art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) wskazując, iż C. N. i B. "Ż." nie przekazało w przepisanym terminie skargi do Sądu Wojewódzkiego.

W odpowiedzi na wniosek C. N. i B. "Ż." wniosło o jego oddalenie, wskazując iż skarga na bezczynność została przekazana do Sądu w dniu [...] lipca 2010 roku. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/Łd 33/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). C. N. i B. "Ż." było zobligowane przekazać przedmiotową skargę do Sądu Wojewódzkiego w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Skargę na bezczynność tego podmiotu P. L. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem C. N. i B. "Ż." w dniu [...] lipca 2010 roku, organ ten obowiązany był najpóźniej do dnia [...] lipca 2010 roku przekazać Sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Tym niemniej, dzień [...] lipca 2010 roku to była sobota. Na mocy art. 83 § 2 p.p.s.a., termin na przekazanie skargi uległ wydłużeniu do następnego dnia roboczego po dniu lub dniach wolnych od pracy. Ostatecznym dniem na przekazanie skargi do Sądu był zatem dzień [...] lipca 2010 roku (poniedziałek). Organ przesłał skargę do Sądu w dniu [...] lipca 2010 roku, a zatem przekroczył wspomniany termin o 1 dzień. Z kolei wniosek o ukaranie organu grzywną z powodu przekazania skargi sądowi po terminie wynikającym z przepisu art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, został skierowany do Sądu w dniu [...] sierpnia 2010 roku. Skoro przedmiotowa skarga została doręczona do Sądu przed złożeniem wniosku o ukaranie grzywną C. N. i B. "Ż.", jak i okoliczność, że uchybienie terminu obejmowało okres jednego dnia roboczego, Sąd uznał, iż nałożenie grzywny na organ należało uznać za zbędne. Tego rodzaju sytuacja ma – zdaniem Sądu – charakter incydentalny i jednostkowy. Dlatego wymierzanie w takim przypadku grzywny nie było celowe.

Oddalając przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny z uwagi na fakt naruszenia przez organ obowiązku określonego w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, na podstawie art. 208 p.p.s.a. zasądził od C. N. i B. "Ż." na rzecz wnioskodawcy kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zażalenie na powyższe orzeczenie w części dotyczącej zasad ponoszenia kosztów postępowania złożyło C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od wnioskodawcy na jego rzecz wspomnianych kosztów.

W uzasadnieniu swego zażalenia spółka podniosła, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajdują do niej w żadnym zakresie zastosowania. Skarżący nie jest podmiotem reprezentującym jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym w rozumieniu art. 4 ust 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jest jedynie organem odpowiadającym za działalność szkoły lub placówki. Jest spółką prawa handlowego nie zaś organem władzy publicznej. Nie ma zatem obowiązku udzielania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy powyższej ustawy wobec wymienionej spółki nie odnajdują zastosowania, zatem niedopuszczalnym jest wniesienie skargi na bezczynność tego podmiotu.

Skarżący także zaznaczył, że P. L. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł., skargę na bezczynność tego podmiotu w sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą II SAB/Łd 33/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanej sprawie odrzucił skargę wskazując identyczną jak skarżący argumentację.

Skarżący zaznaczył także, iż z przytoczonych względów nie można zarzucić mu niewłaściwego postępowania w zakresie przekazania w określonym terminie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wszakże nie ciążył na nim taki obowiązek zarówno w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jak również ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący słusznie zauważył, iż nie należy do kręgu podmiotów, do których zastosowanie odnajdują przepisy powoływanej wyżej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd w tym zakresie wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą akt II SAB/Łd 33/10. Stwierdzenie, że C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł. nie należy do grona podmiotów, względem których zastosowanie odnajdują w/w przepisy skutkuje tym, iż nie był on zobligowany przekazać przedmiotowej skargi w zakreślonym w tej ustawie terminie. Tym samym nie było podstaw do wymierzenia powołanej spółce grzywny z tego tytułu.

W niniejszej sprawie nie może jednakże zostać pominięty fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił co prawda wniosek o wymierzenie C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł. grzywny, jednakże nie z tego powodu, iż względem wymienionej spółki przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie odnajdują zastosowania, lecz uznał, iż samo nałożenie grzywny z uwagi na jednodniowe uchybienie przez spółkę terminowi do przekazania skargi wraz z aktami sprawy będzie nie celowe. Wobec niezaskarżenia przez żadną ze stron orzeczenia Sądu Wojewódzkiego w tej części, Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo zweryfikować stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie – wyrażonego w uzasadnieniu - wydając odmienne rozstrzygnięcie, bądź oddalając zażalenie z jednoczesnym zasygnalizowaniem, iż postanowienie w tej części mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Samo zakwestionowanie przez C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł. wyłącznie rozstrzygnięcia dotyczącego zasad ponoszenia kosztów postępowania stwarza sposobność wyłącznego zbadania przez Sąd odwoławczy, czy w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji zasadnie obciążył C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł. obowiązkiem ich zwrotu na rzecz wnioskodawcy stosując przy tym normę ujętą w art. 208 p.p.s.a. umożliwiającym nałożenie, niezależnie od wyników spraw, o których mowa w art. 200, art. 203, art. 204 i art. 207 p.p.s.a., na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub w części - wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji rozważając zastosowanie w tym przypadku w/w normy, powinien był wziąć pod uwagę, czy postępowanie strony na którą nakłada obowiązek zwrotu kosztów było w rzeczywistości niesumiene lub oczywiście niewłaściwe.

Sąd I instancji był przy tym zobligowany ustalić, czy w obrocie prawnym istnieją prawomocne orzeczenia, które ze względu na swój przedmiot oraz treść rozstrzygnięcia, wiązały Sąd pośrednio wskazując, że fakt poniesienia przez P. L. M. kosztów przedmiotowego postępowania nie został wywołany zachowaniem C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł. Należy w tym miejscu wskazać, iż zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wiedział, że w sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą II SAB/Łd 33/10 Sąd postanowieniem z dnia 13 października 2010 r. odrzucił wniesioną przez P. L. M. skargę na bezczynność C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł., uznając, że C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł. nie jest podmiotem do którego zastosowanie odnajdują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle powołanego postanowienia należało przyjąć, że C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł. nie było zobowiązane przekazać wniesionej przez P. L. M. skargi w terminie zakreślonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wnioskodawca nie był zatem uprawniony w tym przypadku do złożenia wniosku o ukaranie żalącego się grzywną.

W świetle powyższego Sąd I instancji, przed wydaniem w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, powinien ustalić, czy przytoczone orzeczenie jest prawomocne. W przypadku stwierdzenia powyższej okoliczności, Sąd Wojewódzki, jako związany w/w postanowieniem, nie mógł wymierzyć tej spółce grzywny z tytułu nieprzekazania w terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej skargi. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł również uznać, iż przedmiotowa sprawa została wywołana niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem C. N. i B. "Ż." sp. z o.o. w Ł. Ponownie zatem rozstrzygając w przedmiotowej sprawie o zasadach ponoszenia przez strony kosztów postępowania, Sąd I instancji powinien odnieść się do wydanego w sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą II SAB/Łd 33/10 postanowienia kończącego postępowanie. Zobligowany jest przy tym ustalić, czy jest ono prawomocne, a także jak jego treść w świetle art. 170 p.p.s.a. wpływa na orzeczenie o zasadach ponoszenia kosztów w niniejszym postępowaniu.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.