Uzasadnienie
S. B. i G. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r. odmawiające wstrzymania wykonania decyzji tego organu z dnia [...] marca 2015 r. ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] nr [...] i [...], działka nr [...] z obr. [...]. W skardze zawarty został - na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") - wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2015 r.
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 824/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2015 r. Sąd I instancji powołując treść art. 61 § 3 P.p.s.a., wskazał, że wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2015 r. jest bezzasadny. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy strona nie wskazuje ani na konkretne niebezpieczeństwo ani na skutki jakie miałoby nieść za sobą wykonanie zaskarżonej decyzji, a które byłyby trudne do odwrócenia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt II FZ 39/09).
Skarżący nie wskazali jakiego rodzaju szkoda grozi im w razie wykonania decyzji, której wstrzymania wykonania się domagają. Również wywody skargi nie wskazują, w ocenie Sądu I instancji, w żaden sposób aby wykonanie decyzji Prezydenta [...] mogło nieść za sobą trudne do odwrócenia dla skarżących negatywne skutki.
Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazali, że wydane ono zostało z naruszeniem art. 61 § 3 P.p.s.a. Zdaniem skarżących z samej treści decyzji wynika, że jej wykonanie może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Ponieważ innym osobom (byłym spadkobiercom) zostało przyznane prawo użytkowania wieczystego, nie zaś skarżącym i pozostałym nabywcom lokali komunalnych i mogą oni wpłynąć na sposób korzystania z tej nieruchomości lub zbyć prawo, mimo, że rozpoczęte zostały wcześniej procedury sprzedaży lokali komunalnych ich najemcom. Decyzja z dnia [...] marca 2015 r. ma dla skarżących ogromne znaczenie. Zmienia bowiem całkowicie sytuację prawną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w tym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowodować może znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Rozważając zatem kwestię wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wniosek o wstrzymanie powinien więc zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nawet ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Rozpoznanie wniosku powinno uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, nie zwalnia to jednak strony z wykazania, że zastosowanie instytucji ochrany tymczasowej jest w stosunku do niej zasadne.
Nadto wyjaśnić trzeba, że w powołanym przepisie mowa jest nie tylko o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ale także aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Oznacza to, że przedmiotem ochrony tymczasowej może być nie tylko zaskarżony akt, lecz także inne akty wydane wcześniej, z tym jednak warunkiem, że muszą one mieścić się "w granicach tej samej sprawy".
Przedmiotem ochrony tymczasowej w tej sprawie miała być decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2015 r., jednakże skarżący we wniosku nie wskazali, ani nie udokumentowali żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skoro warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
Dodatkowo wyjaśnić należy, iż przytoczenie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uzasadnienia przez stronę wniosku, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, nawet w przypadku wystąpienia tych przesłanek (por. np. postanowienie NSA z 15 lipca 2010 roku, II OZ 676/10, CBOSA). Twierdzenie przeciwne mogłoby się spotkać z uzasadnionym zarzutem naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz w istocie doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej. Tymczasem postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie legalności działania Sądu I instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia, co wynika z art. 194 § 1 P.p.s.a., a nie ponowne rozpoznanie w tym wypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Przypomnieć też należy, że z art. 61 § 4 P.p.s.a. wynika, że postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić i uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.