Postanowienie NSA z 23 lutego 2010 r., I OZ 121/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 453/09 o oddaleniu wniosku L. J. o wyłączenie sędziego Aliny Dominiak od rozpoznania

Sprawa

sprawy ze skargi L. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec

Uzasadnienie

1. J. wniósł skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych.

W dniu 17 grudnia 2009 r. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Aliny Dominiak od rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu wniosku podał, iż w/w sędzia jest wyłączona od orzekania w tej sprawie z mocy ustawy, bowiem brała ona udział przy rozpoznawaniu w Sądzie Okręgowym w Gdańsku w Wydziale I Cywilnym co najmniej jednego ze składanych przez niego w 1998 r., 2002 r. i 2006 r. protestów wyborczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 453/09, na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), oddalił wniosek L. J. o wyłączenie sędziego Aliny Dominiak od rozpoznania przedmiotowej sprawy.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że okoliczności na jakie powołuje się skarżący nie mieszczą się w grupie przesłanek, o jakich mowa w art. 18 § 1 P.p.s.a., a nadto nie stanowią przesłanki do zastosowania art. 19 P.p.s.a. Praca sędziego w sądzie powszechnym lub udział w komisji wyborczej, czy też rozpoznawanie protestów wyborczych nie jest przesłanką uzasadniającą wyłączenie sędziego od rozpatrywania niniejszej sprawy.

1. J. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, że sędzia Alina Dominiak orzekając w sądzie powszechnym postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2001 r. odrzuciła jego zażalenie na postanowienie wydane w sprawie I Co 72/01.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.

Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie 8) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Przepis art. 19 P.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Przepis ten wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione.

W przedmiotowej sprawie skarżący upatruje przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania jego sprawy w fakcie, że sędzia ta orzekała w sądzie powszechnym w sprawach z jego udziałem.

Wskazać zatem należy, iż z pewnością nie zachodzi tu żadna z określonych w art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanek wyłączenia sędziego z mocy ustawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie zachodzą także przesłanki wyłączenia sędziego określone w art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W aktach sprawy znajduje się bowiem oświadczenie sędziego Aliny Dominiak z dnia 21 grudnia 2009 r., z którego wynika, iż w sądzie powszechnym orzekała ona do dnia 31 grudnia 2003 r. i w kwestii ostatnich wyborów samorządowych w 2006 r. nie mogła się wypowiadać jako sędzia sądu powszechnego. Sędzia wskazała także, iż nie istnieją okoliczności mogące wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie.

Również skarżący nie uprawdopodobnił, że zachodzą między nim a sędzią takie stosunki, które powodują wyłączenie tego sędziego. Przedstawił on jedynie swoje subiektywne przekonanie, odnośnie prawidłowości orzeczeń wydanych przez sędziego w postępowaniu przed sądem powszechnym, co nie może stanowić przesłanki wyłączenia sędziego określonej w art. 19 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest bowiem dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć wydanych w sprawie z udziałem tego sędziego, nawet jeżeli dopuściłby się on uchybień procesowych, gdyż wówczas zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od tych orzeczeń.

Dodać ponadto należy, iż niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu prawa administracyjnego i w żaden sposób nie łączy się ze wskazanymi przez skarżącego postępowaniami prowadzonymi przed sądem powszechnym.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.