Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 762/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, postanowieniem z 28 grudnia 2016 r., odrzucił wniesioną przez M. W. w niniejszej sprawie skargę z powodu nieuiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 1 marca 2017 r. oddalił zażalenia na powyższe postanowienie.
Łącznie z zażaleniem na opisane na wstępie postanowienie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu. Wskazał, że o tym, że zobowiązany został do uiszczenia opłaty od skargi dowiedział się dopiero z lektury postanowienia o odrzuceniu skargi, które otrzymał 9 stycznia 2017 r. Stwierdził, że cały grudzień przebywał w Polsce i każdego dnia wieczorem wracał do domu. Nie ma zatem żadnej możliwości aby, jak wynika z postanowienia Sądu, przesyłka zawierająca wezwanie do opłacenia skargi była w tym czasie dwukrotnie awizowana. Jedyna możliwość to pozostawienie awiza przez listonosza w miejscu gdzie zwiał go wiatr - w miejscu nieodpowiednim. Gdyby bowiem listonosz pozostawił awizo w drzwiach, to z całą pewnością by go otrzymał. Nadmienił, że mieszka na wsi. Nie ponosi winy za nie opłacenie w terminie kwoty 200 złotych, gdyż przesyłka zawierająca wezwanie do zapłaty nie została mu fizycznie doręczona. Nie może ponosić odpowiedzialności za działania Poczty, która błędnie powiadomiła go o podjętej próbie doręczenia przesyłki.
Rozpoznając złożony wniosek Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego. Sąd podkreślił, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego była prawidłowo dwukrotnie awizowana. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że listonosz awiza musiał – i to dwukrotnie – pozostawić w miejscu nieodpowiednim gdzie zwiał je wiatr, skoro ze znajdującej się w aktach przesyłki zawierającej sądowe wezwanie do uzupełnienia braków skargi wynika, że awiza zostały umieszczone w skrzynce oddawczej.
Ponadto jeżeli skarżący kwestionuje działanie operatora pocztowego przy doręczeniu mu przesyłki to winien w celu wyjaśnienia tej okoliczności wszcząć postępowanie reklamacyjne na poczcie, jak wskazał to NSA w powołanym wyżej postanowieniu z 1 marca 2017 r. Skarżący tego nie zrobił, a w sytuacji gdy z omawianej przesyłki wynika, że poczta dokonała prawidłowego doręczenia, tylko gołosłowne twierdzenie strony nie jest wystarczające do uprawdopodobnienia, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, względnie zmianę i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
Postanowieniu zarzucił całkowicie błędne przyjęcie, że wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodobniły, że do uchybienia terminu doszło z przyczyn od niego niezależnych w rozumieniu art. 87 § 2 P.p.s.a. oraz, że warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku w przypadku przesyłki pocztowej dwukrotnie awizowanej i faktycznie niepojętej jest wszczęcie postępowania reklamacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie
W pierwszej kolejności – w odniesieniu do skuteczności doręczenia skarżącemu zarządzenia do uiszczenia wpisu od skargi w trybie art. 73 P.p.s.a. – wskazać należy, że kwestię tę przesądził już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 marca 2017 r., sygn. akt I OZ 340/17, oddalając zażalenie skarżącego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 28 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 762/16, odrzucającego jego skargę.
Wobec powyższego, Sąd pierwszej instancji zasadnie w zaskarżonym postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu uznał, że kwestia ewentualnego nieskutecznego doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do jego złożenia, bowiem zgodnie z art. 73 P.p.s.a. doręczenie to było skuteczne. W takiej sytuacji zastosowanie ma art. 170 P.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skarżący nie może zatem skutecznie powoływać się na nieprawidłowe doręczenie mu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu w trybie zastępczym określonym w art. 73 K.p.a.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.).
Tymczasem skarżący w zażaleniu po raz kolejny kwestionuje prawidłowość doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu w trybie zastępczym, która to jak wskazano wyżej została prawomocnie przesądzona. Natomiast w uzasadnieniu zażalenia nie wskazuje na inne okoliczności, które wskazywały by na brak winy w uchybieniu terminu. Takie ewentualne okoliczności nie wynikają także z akt sprawy.
Ubocznie należy jeszcze raz wyjaśnić, że przepisy art. 73 § 1 - 4 P.p.s.a. stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Fikcja ta w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Warunkiem jednak jest, aby strona miała możliwość odbioru przesyłki – czy to na poczcie, czy to w urzędzie gminy – ale z niej nie skorzystała. O możliwości tej doręczyciel pozostawić musi zawiadomienie.
Skarżący podniósł, że nie otrzymał awiza (zawiadomienia) informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie zawierającej zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu.
Zarzut tak sformułowany nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem ze znajdującej się w aktach sprawy koperty wynika, że była ona prawidłowo awizowana, zgodnie ze wskazanymi na wstępie regułami. Jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Innymi słowy, istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została, zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.) oraz przepisami § 1-6 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1468) Prawo pocztowe, zgłoszona reklamacja. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.